Người dân mua hàng tại chợ Trung tâm huyện Bắc Yên. 

Theo thống kê, trên địa bàn tỉnh hiện có 122 chợ, trong đó, 23 chợ được xây kiên cố, 51 chợ bán kiên cố, còn lại là chợ tạm, lều lán và đất trống. Giai đoạn từ 2011 đến nay, có 23 chợ được xây mới, 4 chợ được cải tạo nâng cấp với số vốn 67,75 tỷ đồng. Tổng số hộ kinh doanh cố định tại các chợ trên địa bàn tỉnh gần 5.000 hộ, hàng hóa lưu thông qua các chợ chủ yếu là hàng tiêu dùng, lương thực, thực phẩm và các loại nông sản.

Tuy nhiên, hiện nay, có 22 chợ đã được đầu tư hoạt động không hiệu quả, trong đó, huyện Mai Sơn 3 chợ, Bắc Yên 6 chợ, Phù Yên 8 chợ, Mộc Châu 2 chợ, Yên Châu 1 chợ, Sốp Cộp 1 chợ và Quỳnh Nhai 1 chợ. Theo Phòng Quản lý thương mại (Sở Công Thương), nguyên nhân chợ hoạt động không hiệu quả là do chủ đầu tư thiếu thông tin và chưa có sự phối kết hợp chặt chẽ với các cấp, các ngành liên quan trong việc nghiên cứu xác định vị trí và quy mô xây dựng theo các tiêu chí về chợ, như: Mạng lưới giao thông, kinh tế, xã hội, mật độ và thu nhập, chi tiêu của dân cư trong vùng; trình độ dân trí và phong tục tập quán, thói quen của người tiêu dùng, tình hình sản xuất hàng hóa... dẫn đến một số chợ xây dựng xong không có người họp, hoặc hiệu quả rất thấp so với quy mô đầu tư xây dựng.

Trong tổng số 122 chợ, có 4 chợ do 2 doanh nghiệp tư nhân quản lý, gồm chợ trung tâm thị trấn Thuận Châu và 3 chợ trung tâm huyện Quỳnh Nhai1 chợ do hợp tác xã quản lý (chợ Chiềng Khương, Sông Mã), 14 chợ do các ban quản lý chợ, 97 chợ có tổ quản lý, còn lại 3 chợ chưa có tổ chức quản lý. Thực hiện Đề án “Chuyển đổi mô hình quản lý kinh doanh khai thác chợ trên địa bàn tỉnh”, Sở Công Thương đã triển khai thực hiện tại chợ trung tâm Thành phố; chợ trung tâm các huyện Sông Mã, Bắc Yên, Phù Yên, thị trấn Ít Ong (Mường La) và chợ Tông  Lạnh (Thuận Châu). Tuy nhiên, trong quá trình triển khai thực hiện gặp rất nhiều khó khăn, vướng mắc, do các nhà đầu tư chỉ muốn đầu tư tại một số chợ có vị trí “đất vàng” ở trung tâm các huyện, thành phố, đang hoạt động hiệu quả. Nhận thức và trình độ về quản lý, kinh doanh khai thác chợ, năng lực tài chính, kinh nghiệm của các doanh nghiệp, hợp tác xã chưa đảm bảo, do đó chưa nhận được sự đồng thuận của các hộ kinh doanh trong chợ. Đối với những chợ mới hình thành hoạt động kém hiệu quả, chợ ở các xã vùng sâu, vùng cao, biên giới không có doanh nghiệp hay HTX nào đăng ký nên đến nay, trên địa bàn toàn tỉnh chưa có chợ nào chuyển đổi thành công theo hình thức doanh nghiệp hoặc mô hình hợp tác xã.

Giai đoạn 2016-2020, tỉnh ta dự kiến xây dựng mới 38 chợ, cải tạo, nâng cấp 10 chợ, nguồn vốn chủ yếu huy động của doanh nghiệp thuộc các thành phần kinh tế, hộ kinh doanh, HTX để đầu tư chợ trên địa bàn. Hiện nay, Sở Công Thương đang tích cực tuyên truyền, kêu gọi đầu tư xây dựng hoặc liên doanh, liên kết xây dựng và quản lý, kinh doanh khai thác chợ, trong đó có ưu tiên đối với các doanh nghiệp, tư nhân, HTX trong tỉnh. Đồng thời, tiếp tục chuyển đổi mô hình quản lý chợ từ ban, tổ quản lý sang doanh nghiệp, HTX kinh doanh quản lý chợ, thực hiện chuyển đổi quyền sở hữu tài sản chợ từ cơ quan quản lý sang doanh nghiệp, HTX theo hình thức đấu thầu, hoặc mua lại tài sản sau khi hội đồng đánh giá giá trị. Đối với những chợ không hiệu quả, thực hiện các chính sách khuyến khích, ưu đãi, như miễn, giảm tiền thuê quầy kinh doanh cố định, miễn vé vào chợ trong thời hạn nhất định, ưu tiên các hộ kinh doanh được chọn các quầy thuận tiện...

Để thực hiện các mục tiêu trên, Sở Công Thương đang rà soát, điều chỉnh quy hoạch phát triển mạng lưới chợ của tỉnh giai đoạn 2017-2025, định hướng đến 2030, đảm bảo các tiêu chí cơ bản và quy mô phù hợp để chợ xây dựng lên phát huy hiệu quả. Đồng thời, phối hợp với các trường dạy nghề, trường đào tạo cán bộ của Bộ Công Thương, tổ chức bồi dưỡng, đào tạo nghiệp vụ chuyên môn cho đội ngũ cán bộ, nhân viên làm công tác quản lý kinh doanh khai thác chợ trên địa bàn. Tiếp tục cải tạo và nâng cấp cơ sở vật chất hạ tầng các chợ, tăng cường công tác kiểm tra, xử lý những vi phạm về vệ sinh an toàn thực phẩm, môi trường và phòng cháy, chữa cháy. Tăng cường hiệu lực, hiệu quả công tác quản lý Nhà nước về chợ, nâng cao hiệu quả hoạt động của mạng lưới chợ trên địa bàn tỉnh, đáp ứng tốt nhu cầu của nhân dân.