Mô hình trồng ngô trên ruộng một vụ tại bản Tà Làng Cao, xã Tú Nang (Yên Châu).

Từ quốc lộ 6, vượt chặng đường dốc khá cao, rồi men qua khe núi khoảng hơn 1 km, chúng tôi đến bản Tà Làng Cao, xã Tú Nang (Yên Châu). Bản có 78 hộ, 338 nhân khẩu, địa hình khá bằng phẳng, đất đai màu mỡ, với 30 ha chủ yếu chỉ gieo cấy 1 vụ lúa mùa. Cách đây vài năm, một số hộ đã đưa cây dưa hấu, dưa lê, lạc, đậu tương xuống trồng ở chân ruộng đất ruộng 1 vụ và bước đầu đã cho thu nhập khá. Vụ xuân năm 2016, được sự quan tâm, hỗ trợ về kỹ thuật, giống, phân bón, Trung tâm Chuyển giao khoa học công nghệ, Viện Khoa học Nông nghiệp Việt Nam phối hợp với UBND huyện Yên Châu, trực tiếp là Trạm Khuyến nông huyện triển khai mô hình trồng và thâm canh 10 ha cây ngô xuống chân ruộng không chủ động nước tưới, trong đó có 1 ha giống ngô biến đổi gen. Do tích cực đầu tư, thâm canh và thực hiện đúng quy trình kỹ thuật, nông dân được hướng dẫn kỹ thuật và thực hiện đồng bộ các giải pháp: Từ khâu xử lí hạt giống bằng thuốc chống kiến, mối để tăng tỷ lệ nảy mầm, trồng đúng mật độ, chăm sóc, bón phân, quản lý cỏ dại và sâu bệnh hại tốt nên mật độ đảm bảo, cây ngô phát triển đồng đều, ít nhiễm sâu bệnh, năng suất mô hình đạt từ 7-7,5 tấn/ha; ruộng ngô biến đổi gen đạt từ 8-8,5 tấn/ha. Thời điểm hiện nay ngô bán được giá cao do sản lượng giảm mạnh vào thời điểm “giáp hạt”, như vậy 1 ha ngô cho tổng thu nhập đạt gần 40 triệu đồng, cao hơn nhiều so với trồng lúa, góp phần nâng cao thu nhập cho nông dân do sản xuất tăng vụ, giảm công và rút ngắn thời gian làm đất phục vụ sản xuất lúa mùa do ruộng ngô sạch cỏ. Giảm thiểu được nguồn sâu bệnh hại lúa do cây trồng được luân canh, xen canh, đất canh tác được cày ải, xới xáo sau khi thu hoạch ngô và cây màu. Theo đánh giá của các hộ tham gia mô hình: Thực hiện theo kỹ thuật mới đơn giản, dễ làm, đặc biệt với bộ giống mới và giống ngô biến đổi gen của Công ty Syngenta Việt Nam, ngô sinh trưởng và phát triển tốt, mật độ đảm bảo, giảm nhiều công lao động do chỉ phải làm cỏ 1 lần trong suốt quá trình sinh trưởng của cây ngô.

Gia đình ông Sa Văn Thành, bản Tà Làng Cao có 2.000m2 ruộng, trong đó chỉ có 1.000m2 đủ nước để gieo cấy lúa 2 vụ, diện tích còn lại do thiếu nước trong vụ xuân nên gia đình trồng ngô, năng suất đạt từ 8-9 tấn/ha. Ông Thành cho biết: vụ tới, gia đình ông vẫn tiếp tục trồng ngô xuống chân ruộng 1 vụ.

Hiệu quả kinh tế từ cây trồng tăng vụ bước đầu đã được khẳng định, mang lại thu nhập cho nông dân, góp phần nâng cao hệ số sử dụng đất, nhưng hơn hết là đã nâng cao nhận thức của người dân về chuyển đổi cơ cấu mùa vụ. Trong thời gian tới, xã Tú Nang tiếp tục vận động bà con đưa toàn bộ diện tích ruộng 1 vụ vào sản xuất ngô, rau màu, góp phần nâng diện tích cây tăng vụ của huyện qua từng năm, tăng hệ số sử dụng đất lên 2 đến 3 vụ/năm, đưa thu nhập bình quân từ cây tăng vụ đạt từ 50-100 triệu đồng/ha.