Hiện nay, bản Puốn Vạy có 150 hộ, với 678 nhân khẩu. Những năm qua, dưới sự lãnh đạo của Chi bộ, Ban quản lý bản, bà con nêu cao tinh thần tự lực, tự cường, phát huy nội lực hoàn thành các tiêu chí xây dựng nông thôn mới. Anh Lò Văn Dương, Bí thư chi bộ, Trưởng bản, chia sẻ: Trước đây, đời sống nhân dân còn nhiều khó khăn. Diện tích đất sản xuất chủ yếu trồng mía, sắn, ngô trên đất dốc, không áp dụng khoa học kỹ thuật nên năng suất thấp, thu nhập bấp bênh. Từ thực tế đó, Chi bộ và Ban quản lý bản đã bàn bạc, tìm hướng đi mới phù hợp với điều kiện tự nhiên của địa phương.

Nhận thấy khí hậu, thổ nhưỡng phù hợp với cây cà phê, từ năm 2016, chính quyền xã Chiềng Mai phối hợp với bản Puốn Vạy đẩy mạnh tuyên truyền, vận động người dân chuyển đổi cơ cấu cây trồng. Ban đầu, việc thay đổi tập quán canh tác truyền thống gặp không ít khó khăn. Song với sự kiên trì, đồng hành của các cấp chính quyền, các lớp tập huấn về kỹ thuật trồng, chăm sóc cà phê được tổ chức, các mô hình điểm được xây dựng để người dân trực tiếp tham quan, học hỏi. Từ đó, từng bước tạo niềm tin và thay đổi tư duy sản xuất.

Sau gần 10 năm kiên trì chuyển đổi, diện mạo sản xuất của Puốn Vạy đã có bước chuyển biến rõ nét. Giờ đây, cả bản có 80 ha cà phê, trồng xen với 40 ha cây ăn quả như xoài, nhãn. Người dân còn tận dụng diện tích đất canh tác để trồng thêm 18 ha cây ngắn ngày, hình thành mô hình nông nghiệp tổng hợp, vừa nâng cao hiệu quả sử dụng đất, vừa tăng thu nhập. Bên cạnh trồng trọt, việc chăn nuôi cũng được chú trọng, với tổng đàn 1.500 con dê nuôi nhốt chuồng, 7.000 con gia cầm các loại. Nhờ sản xuất đa dạng, hiệu quả, thu nhập bình quân đầu người của bản đã đạt trên 40 triệu đồng/năm, nhiều gia đình vươn lên khá giả, có điều kiện đầu tư mở rộng sản xuất, nâng cao chất lượng cuộc sống.

Từ một bản còn nhiều khó khăn, đến nay Puốn Vạy chỉ còn 14 hộ nghèo, 1 hộ cận nghèo. Đời sống vật chất và tinh thần của nhân dân ngày càng được nâng cao, xuất hiện nhiều điển hình trong phát triển kinh tế. Tiêu biểu gia đình ông Tòng Văn Phiu, là một trong những hộ đi đầu trong chuyển đổi cơ cấu cây trồng. Ông Phiu phấn khởi chia sẻ: Trước đây, gia đình tôi chỉ trồng ngô và sắn, thu nhập không đủ chi tiêu. Năm 2005, sau khi tìm hiểu mô hình trồng cà phê ở xã bên, tôi mạnh dạn chuyển đổi 4 ha sang trồng cà phê. Nhờ chịu khó học hỏi kỹ thuật, chăm sóc đúng quy trình, giờ mỗi năm gia đình thu về khoảng 600 triệu đồng từ cà phê.

Song song với phát triển kinh tế, nhân dân bản Puốn Vạy tích cực chung tay xây dựng cơ sở hạ tầng, hoàn thiện các tiêu chí nông thôn mới. Nhân dân đã hiến hơn 2.000 m² đất dọc hành lang để mở rộng đường giao thông, xây dựng các công trình phúc lợi. Gần 80% tuyến đường nội bản được bê tông hóa, tạo điều kiện thuận lợi cho việc đi lại, vận chuyển nông sản, thúc đẩy giao thương. Nhà văn hóa bản được UBND xã hỗ trợ 60 triệu đồng để sửa chữa, bổ sung trang thiết bị, trở thành nơi sinh hoạt cộng đồng, tổ chức hội họp, giao lưu văn hóa và duy trì hoạt động thường xuyên của đội văn nghệ bản, 100% hộ dân trong bản được sử dụng điện lưới quốc gia, nước sinh hoạt hợp vệ sinh, trẻ em trong độ tuổi đều được đến trường, không có tình trạng bỏ học.

Kinh tế phát triển, bản Puốn Vạy có điều kiện xây dựng đời sống văn hóa, giữ gìn và phát huy bản sắc truyền thống. Toàn bản hiện có trên 125 hộ đạt danh hiệu gia đình văn hóa. Cảnh quan môi trường được quan tâm chỉnh trang, vệ sinh đường làng ngõ xóm được duy trì định kỳ, tạo không gian sống xanh, sạch, đẹp. Công tác chăm sóc sức khỏe nhân dân cũng được chú trọng, với 100% người dân tham gia bảo hiểm y tế.

Về an ninh trật tự, bản duy trì 1 nhóm bảo đảm an ninh trật tự, 4 nhóm liên gia tự quản, góp phần giữ vững ổn định tình hình ngay từ cơ sở. Đáng chú ý, 5 năm liền bản được công nhận “4 không về ma túy”, trở thành điểm sáng trong công tác phòng, chống tệ nạn xã hội, xây dựng địa bàn an toàn, lành mạnh.

Sự chung sức, đồng lòng của cả hệ thống chính trị và nhân dân, năm 2025, bản Puốn Vạy đã được công nhận đạt chuẩn nông thôn mới. Thành công này là động lực để cấp ủy, chính quyền và nhân dân tiếp tục phấn đấu vươn lên, xây dựng bản làng ngày một giàu đẹp.