Với ưu đãi về khí hậu và thổ nhưỡng, vùng Tây Bắc sản xuất nhiều loại cây ăn quả ôn đới và á nhiệt đới như: Xoài, nhãn, mận, chanh leo, cam, chuối; cây lâu năm như cà phê, cao su; lâm sản ngoài gỗ và các sản phẩm có giá trị sinh học, dược liệu bản địa. Với sự quan tâm đầu tư của Đảng, Nhà nước và nỗ lực của các địa phương, nông nghiệp vùng Tây Bắc đã có bước phát triển khá toàn diện, hình thành nhiều vùng sản xuất chuyên canh; nông sản ngày càng được tiêu thụ rộng rãi ở cả thị trường trong nước và quốc tế.

Năm 2024, giá trị hàng hóa nông sản tham gia xuất khẩu đạt khoảng 245 triệu USD, trong đó, Sơn La đạt 190 triệu USD, Điện Biên trên 22,4 triệu USD, Lai Châu trên 6,5 triệu USD, Lào Cai 25 triệu USD. Một số mặt hàng xuất khẩu tiêu biểu gồm: Cà phê hơn 90 triệu USD; chè 22 triệu USD; tinh bột sắn hơn 36 triệu USD; nhãn, xoài khoảng 30 triệu USD; tinh dầu quế khoảng 22 triệu USD. Tuy nhiên, sản xuất vùng Tây Bắc còn phân tán, nhỏ lẻ; liên kết chuỗi chưa bền vững; công nghệ chế biến, bảo quản, truy xuất nguồn gốc còn hạn chế. Nhiều sản phẩm chưa xây dựng được thương hiệu mạnh, chủ yếu tiêu thụ trong nước hoặc xuất khẩu thô.

Các đại biểu tham gia tọa đàm tập trung thảo luận về phát triển một số sản phẩm chủ lực như: Cà phê Arabica, mắc ca, cây ăn quả, dược liệu, trong đó, chú trọng đến việc nghiên cứu, liên kết, nhu cầu kết nối tiêu thụ sản phẩm. Trên cơ sở đánh giá, trao đổi, các đại biểu khẳng định để phát triển bền vững việc kết nối sản xuất và thương mại nông lâm sản Tây Bắc thì các địa phương cần đẩy mạnh chuyển đổi số, xây dựng vùng nguyên liệu tập trung, đầu tư hạ tầng logistics và hỗ trợ doanh nghiệp, hợp tác xã tham gia sâu vào chuỗi giá trị.

Tại Diễn đàn, đại diện các tỉnh vùng Tây Bắc đã có những tham luận về việc phát triển cây ăn quả, cây công nghiệp, nhu cầu kết nối tiêu thụ sản phẩm; sản xuất - kết nối thương mại - các lưu ý dịch bệnh; sản xuất, thương mại sâm và các loại dược liệu; phát triển dược liệu dưới tán rừng vùng Tây Bắc.

Phát biểu tại Diễn đàn, đồng chí Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường nhấn mạnh: Thời gian tới, Bộ tiếp tục phối hợp với các địa phương rà soát, đề xuất cơ chế, chính sách về đất đai, tín dụng, hỗ trợ hợp tác xã. Giao Cục Chất lượng, Chế biến và Phát triển thị trường phối hợp các đơn vị liên quan cùng các Tham tán Thương mại, Tham tán Nông nghiệp tổ chức xúc tiến xuất khẩu tại Trung Quốc, Nhật Bản, EU, UAE… Đồng thời, đề nghị các tỉnh Tây Bắc khẩn trương hoàn thành việc xác định vùng sản xuất cây ăn quả chủ lực; phát triển các cụm công nghiệp chế biến nông sản gắn với vùng nguyên liệu, lấy Sơn La làm hạt nhân kết nối với các tỉnh trung du và miền núi phía Bắc. Từ đó, đưa Tây Bắc trở thành vùng sản xuất nông lâm sản hiện đại - xanh - sạch - hiệu quả - bền vững, khẳng định vị thế trên bản đồ nông nghiệp quốc gia và quốc tế.