Sau khi sáp nhập từ 3 xã Chiềng Mung, Mường Bằng, Mường Bon, giúp xã mở rộng không gian phát triển. Với địa hình tương đối bằng phẳng, có tuyến quốc lộ 6 và 4G đi qua, tạo điều kiện thuận lợi để sản xuất theo hướng tập trung, quy hoạch vùng cây trồng phù hợp. Đặc biệt, hệ thống thủy lợi của xã cơ bản được đầu tư đồng bộ, với 4 hồ chứa và trên 80% kênh mương được kiên cố hóa, mang lại nguồn nước ổn định quanh năm, giúp bà con mạnh dạn chuyển hướng sang trồng các loại cây có giá trị kinh tế cao hơn; diện tích cây ăn quả đã phát triển lên tới 1.740 ha.

Được trồng từ những năm 1990 trên đồi và trong vườn nhà, cây nhãn dần trở thành cây trồng chủ lực của xã Chiềng Mung, với gần 700 ha. Để phát triển bền vững, địa phương phối hợp cơ quan chuyên môn hướng dẫn người dân cải tạo, chiết ghép các giống mới như Miền Thiết, T6, Ánh Vàng; chuyển giao kỹ thuật, áp dụng quy trình chăm sóc an toàn, rải vụ, hình thành vùng sản xuất tập trung và liên kết sản xuất, tiêu thụ thông qua các tổ hợp tác, hợp tác xã.

Trong năm qua, thời tiết thuận lợi, sản lượng nhãn đạt gần 10.000 tấn. Để bảo đảm tiêu thụ, xã phối hợp các sở, ngành kêu gọi doanh nghiệp, tư nhân trong và ngoài tỉnh thu mua; khuyến khích đầu tư máy móc chế biến, mở rộng lò sấy làm long nhãn. Ông Nguyễn Văn Phòng, Giám đốc HTX Dịch vụ nông nghiệp nhãn chín muộn thôn Nà Sản, cho biết: HTX có 7 thành viên trồng 150 ha nhãn, năng suất đạt 20 tấn/ha. Khoảng 30% diện tích được trồng rải vụ để giảm áp lực thu hoạch. Nhãn loại 1 bán với giá từ 8.000 - 12.000 đồng/kg; quả nhỏ, rụng được thu gom sấy, giá từ 5.000 - 6.500 đồng/kg. HTX đầu tư 8 lò hơi, công suất 1,2 tấn/lò, giúp giải quyết đầu ra cho 2.000 tấn quả tươi và chế biến được 5 tấn long nhãn, doanh thu gần 1 tỷ đồng.

Cùng với cây nhãn, cây cà phê cũng là cây trồng chủ lực mang lại hiệu quả kinh tế cho bà con xã Chiềng Mung. Với 1.185 ha, xã đẩy mạnh tái canh, hướng dẫn kỹ thuật chăm sóc, thu hái đúng quy trình để hình thành vùng cà phê chất lượng. Nhờ áp dụng đồng bộ các biện pháp kỹ thuật, năng suất và chất lượng cà phê được nâng lên rõ rệt. Ông Nguyễn Hữu Tài, thôn Hoàng Văn Thụ, cho biết: Sau khi được cán bộ chuyên môn và Công ty CP Phúc Sinh Sơn La hướng dẫn cải tạo vườn, lắp hệ thống tưới tự động, sử dụng giống THA1 và phân hữu cơ vi sinh, năng suất cà phê gia đình tăng 20-30%. Năm nay, gia đình thu gần 30 tấn quả, bán với giá từ 28.000 - 32.000 đồng/kg.

Khai thác tiềm năng, thế mạnh về thổ nhưỡng và khí hậu, xã Chiềng Mung đa dạng hóa các loại cây trồng. Ngoài cà phê, nhãn, xã Chiềng Mung còn khuyến khích nhân dân duy trì ổn định diện tích cây lương thực, đưa vào trồng các giống lúa năng suất, ngô lai chất lượng cao với 1.400 ha; 516 ha mía; 250 ha xoài; 289 ha rau màu các loại. Ngoài ra, còn vận động bà con trồng một số cây trồng mới như nho không hạt, thanh long, dâu tây...

Ông Trần Xuân Hiệp, Chủ tịch UBND xã Chiềng Mung, cho biết: Xã linh hoạt huy động nguồn vốn từ các chương trình, dự án để hỗ trợ giống, kỹ thuật; tạo điều kiện cho người dân vay vốn đầu tư cây trồng mới. Các cơ quan chuyên môn hướng dẫn, tập huấn kỹ thuật, nhân rộng mô hình hiệu quả, chuyển đổi cây trồng năng suất thấp sang giống chất lượng; đồng thời hỗ trợ tiêu thụ sản phẩm, liên kết chế biến, xây dựng các sản phẩm OCOP từ thanh long, nhãn, cà phê..., góp phần nâng cao thu nhập cho nhân dân.

Từng triền đồi cà phê, vườn cây ăn quả tươi tốt đang mang lại cuộc sống ấm no và khẳng định sự chuyển mình của xã Chiềng Mung. Việc chuyển đổi cơ cấu cây trồng giúp nông dân từng bước thay đổi tư duy sản xuất, phát triển nông nghiệp bền vững, làm giàu trên chính quê hương.