Chiềng Sơn là xã biên giới có 7 dân tộc anh em cùng sinh sống. Sau sáp nhập, với nền tảng đã đạt chuẩn nông thôn mới nâng cao vào năm 2022, hạ tầng thiết yếu được quan tâm đầu tư, cấp ủy, chính quyền xã Chiềng Sơn đã xác định thế mạnh của từng khu vực để lựa chọn cây trồng, vật nuôi phù hợp với điều kiện thổ nhưỡng; đẩy mạnh tuyên truyền, vận động và hướng dẫn nhân dân áp dụng kỹ thuật sản xuất, đặc biệt là triển khai các mô hình mới. Cùng với đó, xã chỉ đạo các cơ quan chuyên môn phối hợp với các đơn vị liên quan, cung cấp cây giống, tổ chức tập huấn, chuyển giao khoa học kỹ thuật cho người dân; hướng dẫn các hộ dân phương pháp trồng, chăm sóc, phòng trừ sâu bệnh hại cây trồng. Đồng thời, tạo điều kiện cho người dân tham quan, học tập kinh nghiệm từ các mô hình phát triển kinh tế hiệu quả tại các địa phương trong tỉnh.

Ông Vũ Thanh Hải, Chủ tịch UBND xã Chiềng Sơn, cho biết: Hỗ trợ về nguồn vốn để nhân dân phát triển sản xuất, kinh doanh, xã chỉ đạo các tổ chức hội, đoàn thể nhận ủy thác với các ngân hàng để cho người dân vay vốn. Đến nay, tổng dư nợ tại Ngân hàng Chính sách xã hội và Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn đạt 112 tỷ đồng, với hơn 1.385 lượt hộ vay vốn. Hiện, toàn xã duy trì trên 2.000 ha cây trồng hằng năm; chăm sóc 360 ha chè; phát triển trên 2.100 ha cây ăn quả các loại, sản lượng quả tươi đạt 9.600 tấn; tổng đàn gia súc, gia cầm đạt hơn 136.000 con. Thu nhập bình quân đầu người đạt trên 51 triệu đồng/người/năm; tỷ lệ hộ nghèo giảm còn 7,06%.

Bám sát chủ trương, định hướng của tỉnh và xã, các hộ dân trên địa bàn đã chủ động chuyển đổi cơ cấu cây trồng trên đất dốc, đồng thời áp dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật vào sản xuất nhằm nâng cao năng suất, chất lượng và hiệu quả kinh tế. Ngày càng có nhiều HTX được hình thành, đẩy mạnh liên kết trong sản xuất, ứng dụng khoa học kỹ thuật vào chế biến, tiêu thụ sản phẩm, từng bước xây dựng vùng sản xuất hàng hóa tập trung.

Điển hình là HTX Nông nghiệp Hoàng Sơn với 40 thành viên, quy mô 90 ha chuyên canh các loại cây ăn quả, như: Hồng giòn, xoài, nhãn, bơ, mận hậu, cam, bưởi. HTX định hướng các hộ thành viên sản xuất nông nghiệp theo tiêu chuẩn an toàn VietGAP, nhờ đó nhiều hộ có thu nhập ổn định từ 200 triệu đồng đến trên 500 triệu đồng/ha/năm.

Ông Lê Trường Sinh, Chủ tịch Hội đồng quản trị HTX, cho biết: HTX yêu cầu tất cả thành viên chăm sóc cây ăn quả đúng quy trình kỹ thuật, bảo đảm an toàn vệ sinh thực phẩm. Đồng thời, HTX chủ động kết nối với doanh nghiệp, đơn vị cung ứng phân bón, cây giống, chuyển giao kỹ thuật chăm sóc và bao tiêu sản phẩm đầu ra cho các thành viên. Nhờ tuân thủ quy trình sản xuất nghiêm ngặt, hạn chế sử dụng thuốc bảo vệ thực vật có nguồn gốc hóa học, sản phẩm của HTX ngày càng được khách hàng tin tưởng, lựa chọn.

Cùng với cây ăn quả, chè cũng là cây trồng chủ lực của xã với vùng chuyên canh cây chè với hơn 360 ha, sản lượng chè búp tươi đạt gần 5.000 tấn. UBND xã đã triển khai nhiều giải pháp phát triển bền vững cây chè; khuyến khích người dân trồng, chăm sóc chè theo hướng hữu cơ, VietGAP; đồng thời thu hút, kêu gọi các doanh nghiệp, HTX đầu tư chế biến chè, ký hợp đồng bao tiêu sản phẩm dài hạn với người trồng. Giá chè búp tươi luôn duy trì ở mức ổn định từ 5.500 - 6.000 đồng/kg, giúp người dân yên tâm gắn bó với cây chè.

Chị Lò Thị Thủy, bản Nặm Dên, chia sẻ: Gia đình tôi có gần 1 ha trồng chè. Được cán bộ xã và các cơ quan chuyên môn hướng dẫn, hỗ trợ kỹ thuật trồng, chăm sóc nên cây chè phát triển tốt, sản lượng đạt khoảng 15 tấn/năm, thu nhập từ chè mỗi năm hơn 70 triệu đồng.

Hoạt động thương mại, dịch vụ trên địa bàn xã hiện chủ yếu tập trung tại khu vực trung tâm xã và dọc tuyến quốc lộ 43, tỉnh lộ 102, với các loại hình phổ biến, như: Bán lẻ hàng tiêu dùng, dịch vụ ăn uống, lưu trú nhỏ lẻ và vận tải hàng hóa. Bên cạnh đó, Chiềng Sơn sở hữu cảnh sắc thiên nhiên hoang sơ, hùng vĩ, khí hậu trong lành cùng nét văn hóa bản địa đặc sắc. Xác định đây là lợi thế quan trọng, xã định hướng phát triển du lịch sinh thái, du lịch cộng đồng và trải nghiệm nông nghiệp gắn với bảo tồn văn hóa địa phương, coi đây là hướng đi bền vững góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội. Trọng tâm là tăng cường quảng bá các điểm du lịch, như: Khò Hồng, Sò Lườn, Pha Luông; đồng thời huy động, lồng ghép các nguồn lực để đầu tư, nâng cấp hạ tầng và phát triển các sản phẩm du lịch đặc trưng.
 
Nhằm nâng cao thu nhập cho nhân dân, xã Chiềng Sơn tiếp tục đẩy mạnh chuyển dịch cơ cấu kinh tế gắn với chuyển dịch cơ cấu lao động; vận động các hộ dân liên kết sản xuất theo chuỗi giá trị với doanh nghiệp, HTX để bảo đảm đầu ra cho sản phẩm. Phấn đấu đến năm 2030, Chiềng Sơn trở thành địa phương phát triển khá của tỉnh; giá trị sản xuất trên 1 ha đất canh tác đạt trên 50 triệu đồng; thu nhập bình quân đầu người đạt 60 triệu đồng/năm; trở thành điểm sáng vùng biên.