Hiện nay, xã Chiềng Mung có 64 doanh nghiệp, HTX hoạt động hiệu quả trong các lĩnh vực: Nông nghiệp hàng hóa, chế biến nông sản, thương mại - dịch vụ, du lịch cộng đồng, xây dựng cơ bản… các HTX, doanh nghiệp tạo việc làm thường xuyên cho gần 500 lao động địa phương, với mức thu nhập bình quân từ 7-10 triệu đồng/người/tháng. Nhiều mô hình HTX trở thành điểm sáng, góp phần quan trọng trong chuyển dịch cơ cấu kinh tế, nâng cao đời sống nhân dân, giảm nghèo bền vững. Trong hơn 9 tháng qua, tổng thu ngân sách trên địa bàn đạt trên 7,5 tỷ, bằng 212,4% dự toán được giao.

Tạo điều kiện cho các doanh nghiệp, HTX phát triển, xã Chiềng Mung luôn quan tâm, tạo điều kiện để các doanh nghiệp và HTX phát triển. Hằng năm, xã phối hợp với các cơ quan chức năng kịp thời tháo gỡ những khó khăn, vướng mắc liên quan đến thủ tục đầu tư, đất đai, giải phóng mặt bằng; hỗ trợ doanh nghiệp, HTX về tiêu chuẩn kỹ thuật, tập huấn sản xuất theo quy trình VietGAP, xây dựng vùng nguyên liệu tập trung và thúc đẩy liên kết phát triển kinh tế nông nghiệp. Cùng với đó, xã đẩy mạnh tuyên truyền về vai trò của HTX, khuyến khích hình thành và nhân rộng các mô hình HTX kiểu mới; tạo điều kiện kết nối giữa HTX với các thành phần kinh tế, hỗ trợ tham gia các hoạt động xúc tiến thương mại, tìm kiếm và mở rộng thị trường tiêu thụ. 

Từ quốc lộ 6, chúng tôi đến thăm HTX Du lịch nông nghiệp Mường Bon, xã Chiềng Mung. HTX có quy mô gần 3.000 con gia súc, gia cầm, trồng 17 ha rau màu đạt tiêu chuẩn VietGAP. Đặc biệt, với hơn 15 ha mặt nước, các thành viên HTX đầu tư nuôi nhiều loại cá phục vụ du khách đến câu cá, thưởng thức ẩm thực và trải nghiệm không gian sinh thái. HTX cũng đã xây dựng hệ thống đường bê tông nội khu, khu vực ngắm cảnh, nhà sàn và chòi nổi ven ao để phục vụ lưu trú, giao lưu văn nghệ, sinh hoạt cộng đồng. Từ đầu năm đến nay, HTX đã đón trên 30.000 lượt khách trong và ngoài tỉnh đến tham quan, trải nghiệm; doanh thu bình quân đạt hơn 100 triệu đồng/hộ/tháng.

Ông Tòng Văn Quý, bản Ỏ Cha, thành viên HTX Du lịch nông nghiệp Mường Bon, phấn khởi nói: Từ khi vào HTX năm 2021, tôi được tham gia các lớp tập huấn, đi tham quan, học hỏi mô hình du lịch trải nghiệm ở nhiều xã trong tỉnh. Nhờ đó, tôi mạnh dạn đầu tư mở rộng quy mô, dựng thêm các chòi câu cá kiểu nhà sàn, các tiểu cảnh để phục vụ du khách. Hiện mỗi tháng, gia đình đón khoảng 600 lượt khách đến câu cá, chụp ảnh, ăn uống, doanh thu đạt hơn 100 triệu đồng. Ngoài ra, tôi còn duy trì gần 2 ha xoài tượng da xanh và nhãn, cho sản lượng khoảng 30 tấn quả mỗi năm.

Thành lập năm 2016, Công ty cổ phần Chế biến nông sản BHL Sơn La, Tập toàn BHL nằm trong Khu công nghiệp Mai Sơn, có công suất chế biến 700 tấn sắn nguyên liệu mỗi ngày; sản xuất 120.000 tấn tinh bột/năm; tạo việc làm ổn định cho 188 công nhân và lao động thời vụ, với mức thu nhập 8 triệu đồng/người/tháng. Các sản phẩm bã sấy và sắn thái lát của Công ty phục vụ nhu cầu trong nước, sản phẩm tinh bột sắn được xuất khẩu sang thị trường Trung Quốc.

Ông Vũ Hưng Bình, Tổng giám đốc Tập toàn BHL, cho biết: Tiếp tục mở rộng quy mô, năm 2024 Công ty tiếp tục được tỉnh được chấp thuận đầu tư Dự án Nhà máy chế biến tinh bột biến tính BHL Sơn La, với công suất thiết kế 90.000 tấn/năm, tương đương 300 tấn/ngày. Nhà máy được đầu tư dây chuyển sản xuất hiện đại, hoàn toàn tự động hóa, thân thiện với môi trường. Dự án vừa được khánh thành và đưa vào sử dụng từ đầu tháng 10/2025; dự kiến đầu tháng 11, công ty sẽ thu mua và đi vào sản xuất; tạo đầu ra ổn định cho vùng nguyên liệu, thúc đẩy sản xuất bền vững cho nông dân; đồng thời nâng tầm giá trị cây sắn thông qua chế biến sâu - sản xuất tinh bột biến tính chất lượng cao phục vụ các ngành thực phẩm, y tế và công nghiệp.

Trong nhiệm kỳ 2025-2030, xã Chiềng Mung đặt mục tiêu tăng 10% số doanh nghiệp, HTX và hộ kinh doanh so với nhiệm kỳ trước. Ông Trần Xuân Hiệp, Chủ tịch UBND xã Chiềng Mung, cho biết: Xã tiếp tục đồng hành, hỗ trợ và tạo điều kiện thuận lợi nhất để doanh nghiệp, HTX hoạt động hiệu quả. Trong đó, tập trung đẩy mạnh cải cách hành chính, công khai, minh bạch quy trình, thủ tục, rút ngắn thời gian giải quyết hồ sơ liên quan đến sản xuất, kinh doanh. Cùng với đó, chủ động tháo gỡ khó khăn, vướng mắc về đất đai, quy hoạch, tiếp cận vốn, lao động và hạ tầng; khuyến khích, hỗ trợ các mô hình kinh tế tập thể, liên kết sản xuất gắn với tiêu thụ sản phẩm; phát triển nông nghiệp hàng hóa, nông nghiệp sạch và du lịch cộng đồng, góp phần xây dựng Chiềng Mung đạt chuẩn nông thôn mới nâng cao. 

Xác định rõ hướng đi là tạo điều kiện thuận lợi, khuyến khích nhân dân, HTX và doanh nghiệp khai thác hiệu quả tiềm năng, lợi thế sẵn có, xã Chiềng Mung đang từng bước phát triển kinh tế đa lĩnh vực, góp phần phát triển nhanh, bền vững, phấn đấu đạt chuẩn nông thôn mới nâng cao.