Đại biểu Quốc hội tỉnh Trà Vinh, Chủ tịch Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam

Nguyễn Thiện Nhân phát biểu tại hội trường.

Đề cập vấn đề tái cơ cấu nền kinh tế, Chủ tịch Nguyễn Thiện Nhân bắt đầu với câu hỏi: Tái cơ cấu bắt đầu từ đâu? Theo Chủ tịch, tái cơ cấu là sự thay đổi cơ cấu, hệ thống, cơ sở hạ tầng như là các doanh nghiệp, các cơ quan, các ngành, các địa phương; thay đổi quy mô tính chất đầu vào - đầu ra…

Đặt vấn đề, vậy cái gì quyết định quá trình tái cơ cấu của doanh nghiệp, Chủ tịch Nguyễn Thiện Nhân cho rằng, có hai cách tiếp cận. Cách thứ nhất, phải có vốn, có tiền. Coi đó là tiền đề quan trọng để mua đầu vào để sản xuất-bán hàng- thu lại doanh thu, có kết quả. Quan điểm thứ hai không xuất phát từ tiền mà từ phân tích thị trường, chọn sản phẩm có khả năng tiêu thụ tốt; từ đó thiết kế sản xuất mua đầu vào; triển khai sản xuất, bán thành phẩm, thu hồi vốn, tái đầu tư.

“Thực tế đã chỉ ra rằng, nhiều doanh nghiệp đã tái cơ cấu bằng vấn đề: Đã có tiền nhưng sau đó phá sản. Ví dụ, dự án gang thép Thái Nguyên không hề thiếu vốn. Vốn ban đầu là 3.600 tỉ đồng; sau đó nâng lên là 8.000 tỉ đồng nhưng rồi vấn đề là vẫn không hoạt động hiệu quả. Vấn đề ở đây là gì? Là phải thay đổi tư duy. Tái cơ cấu ở đây, vấn đề không phải bắt nguồn từ việc tiền ở đâu? Mà câu hỏi phải là thị trường ở đâu? Sản phẩm ở đâu? Từ đó mới đến: Người ở đâu? Tiền ở đâu và đất ở đâu?”- Chủ tịch Nguyễn Thiện Nhân làm rõ thêm.

Nhìn lại quá trình tái cơ cấu các ngành vừa qua, Chủ tịch Nguyễn Thiện Nhân cho hay, chúng ta thiếu khâu hợp tác công tư trong việc phối hợp tái cơ cấu ngành. Các doanh nghiệp cùng Nhà nước cần bàn xem thị trường đang cần gì? Nên tập trung cho ngành nào? Doanh nghiệp làm được gì, cần Nhà nước hỗ trợ gì? Từ đó mới tiến hành có hiệu quả.

Bàn về liên kết kinh tế vùng, Chủ tịch Nguyễn Thiện Nhân cho rằng, để triển khai cơ cấu vùng phải có ba đại diện. Phải hợp tác ba bên. Đó là, 2 sự hợp tác công và 1 sự hợp tác tư. Công đó là chính quyền địa phương; chính quyền trung ương. Một sự hợp tác tư đó là hiệp hội làng nghề, ngành hàng. Ba bên trao đổi với nhau để thuyết phục về lợi ích hợp tác; tin tưởng phối hợp đầu tư và chia sẻ lợi ích phối hợp.

Chủ tịch Nguyễn Thiện Nhân dẫn chứng, hiện nay 5 thành phố bao gồm: Hà Nội, TP.Hồ Chí Minh, Hải Phòng, Đà Nẵng, Cần Thơ và hai tỉnh Bình Dương và Đồng Nai chiếm có 5,5% diện tích cả nước; 27% dân số  và 24% lao động nhưng 7 địa phương này tạo ra 53% GDP cả nước; 71% thu ngân sách và 50% xuất khẩu... "Như vậy đòi hỏi cần có một chính sách đích đáng để các trung tâm có động lực phát triển, từ đó đóng góp ngân sách ngày càng nhiều hơn. Và đặc biệt là quản lý các tỉnh này cần phải mang tính đô thị, không phải quản lý nông thôn”- Chủ tịch Nguyễn Thiện Nhân nói.

Đề cập đến vấn đề nguồn vốn, theo Chủ tịch Nguyễn Thiện Nhân, trong điều kiện ngân sách công chúng ta thời gian tới không nhiều do nợ công còn cao, mà vốn trong dân thì đã khó, làm thế nào phát huy được tốt, đặc biệt là vốn nước ngoài thì trong đó kiều hối rất đáng quan tâm. Bình quân thời gian vừa qua một năm kiều hối từ 8-10 tỷ USD trong khi ODA giải ngân hàng năm từ 4-5 tỷ USD, nếu tận dụng tốt cái này thì gấp 2 lần ODA. Cho nên nguy cơ phụ thuộc vào ODA là không đáng kể.

“Vấn đề đặt ra là thu hút đầu tư nước ngoài như thế nào thì hiệu quả cao? Hiện nay có 116 nước đang đầu tư vào Việt Nam. Chúng ta không cần xúc tiến tại 116 nước mà chỉ cần tập trung vào 10 nước; và 12 nước mà thôi. 10 nước như: Nhật Bản, Hàn Quốc, Singapore... thì đầu tư 78% tổng đầu tư nước ngoài tại Việt Nam. Còn 12 nước trong 16 nền kinh tế lớn nhất thế giới còn lại như: Đức, Ý, Anh, Ấn Độ… thì tổng đầu tư vào Việt Nam chỉ chiếm 6,1% tổng FDI Việt Nam, chỉ hơn lãnh thổ Hồng Kông là 5,4%. Như vậy, để thu hút đầu tư, chúng ta cần tập trung thu hút của 10 nước đang đầu tư lớn nhất; và 12 nước có tiềm năng lớn nhất nhưng đầu tư rất ít vào Việt Nam” – Chủ tịch Nguyễn Thiện Nhân bày tỏ./.