Tính đến hết tháng 7/2025, toàn tỉnh có 437/596 trường học đạt chuẩn quốc gia, chiếm tỷ lệ 73,3%. Trong đó, 321 trường đạt chuẩn mức độ I; 116 trường đạt chuẩn mức độ II; vượt 3% chỉ tiêu Nghị quyết Đại hội Đảng bộ tỉnh lần thứ XV, nhiệm kỳ 2020-2025. Riêng năm học 2024-2025, có 43 cơ sở giáo dục được công nhận đạt chuẩn. Ông Mai Anh Đức, Trưởng phòng Quản lý chất lượng, Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Sơn La, cho biết: Việc công nhận trường chuẩn quốc gia dựa trên 5 tiêu chí, với nhiều chỉ tiêu cụ thể. Sở đã ban hành các văn bản chỉ đạo, hướng dẫn các nhà trường thực hiện tự đánh giá, kiểm định chất lượng, đồng thời thành lập các đoàn thẩm định để xét công nhận trường chuẩn.

Cơ sở vật chất là yếu tố then chốt, từ năm 2024 đến nay, Sở Giáo dục và Đào tạo đã huy động nhiều nguồn lực, đầu tư trên 65 tỷ đồng xây mới, sửa chữa 251 phòng học; cải tạo 76 phòng công vụ, nhà vệ sinh, phòng chức năng cho các cơ sở giáo dục trên địa bàn; mua sắm, bổ sung thiết bị dạy học cho 99 trường. Đến nay, toàn tỉnh có 95% phòng học kiên cố và bán kiên cố, cơ bản đáp ứng yêu cầu dạy học 2 buổi/ngày.

Bên cạnh đó, tiêu chí về chuẩn hóa đội ngũ cán bộ, giáo viên cũng được chú trọng. Toàn tỉnh hiện có trên 23.500 cán bộ quản lý, giáo viên, trong đó, hơn 84% đạt trình độ chuẩn và trên chuẩn. Cô giáo Nguyễn Thị Thúy Hạnh, Phó Hiệu trưởng Trường Tiểu học Chiềng Ly, xã Thuận Châu, chia sẻ: Ban Giám hiệu đã tạo điều kiện để giáo viên tham gia các lớp bồi dưỡng chuyên môn, nghiệp vụ, đáp ứng yêu cầu của Chương trình giáo dục phổ thông năm 2018. Đến nay, 100% cán bộ, giáo viên của nhà trường đều có trình độ từ đại học trở lên. Từ năm 2022 đến nay, đơn vị duy trì, giữ vững danh hiệu trường chuẩn quốc gia mức độ 2, đồng thời luôn nằm trong nhóm dẫn đầu về chất lượng giáo dục của xã.

Trường đạt chuẩn quốc gia còn là nền tảng để xây dựng môi trường giáo dục hiện đại, toàn diện - nơi học sinh được học tập, rèn luyện trong không gian an toàn, thân thiện; giáo viên có điều kiện đổi mới phương pháp giảng dạy. Tiêu biểu như Trường THPT Chuyên Sơn La, đạt chuẩn quốc gia mức độ II và đạt kiểm định chất lượng giáo dục mức độ III. Hiện nay, nhà trường có hệ thống cơ sở vật chất khang trang, với nhiều phòng chức năng hiện đại; đội ngũ giáo viên có 1 tiến sĩ, 44 thạc sĩ; 49 giáo viên trình độ đại học.

Em Đặng Phương Anh, học sinh lớp 11 Toán, Trường THPT Chuyên Sơn La, cho biết: Khuôn viên trường xanh, sạch, an toàn, thầy cô giỏi về chuyên môn, nhiệt huyết, tận tâm. Các phòng học có wifi, tivi cùng nhiều phòng chức năng hiện đại như thư viện số, phòng học thông minh… giúp chúng em được học tập trong một môi trường lý tưởng, có điều kiện để phát huy bản thân và đạt được thành tích tốt trong học tập.

Bên cạnh những kết quả đã đạt được, việc xây dựng trường chuẩn quốc gia ở tỉnh Sơn La còn gặp khó khăn, nhiều cơ sở giáo dục ở vùng cao còn thiếu thốn về cơ sở vật chất, điểm trường lẻ phân tán, gây khó khăn trong đầu tư và quản lý. Nguồn lực đầu tư và công tác xã hội hóa còn hạn chế; hạ tầng giao thông chưa đồng bộ; thiên tai thường xuyên xảy ra gây hư hỏng cơ sở vật chất.

Ông Nguyễn Văn Chiến, Phó Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo Sơn La, cho biết: Năm học 2025-2026, ngành Giáo dục và Đào tạo phấn đấu có thêm ít nhất 30 cơ sở giáo dục được công nhận đạt chuẩn quốc gia. Sở sẽ tập trung rà soát, quy hoạch lại mạng lưới trường lớp, giảm dần điểm trường lẻ; tiếp tục sử dụng hiệu quả nguồn vốn từ các chương trình mục tiêu quốc gia, huy động xã hội hóa và nguồn lực từ cộng đồng để đầu tư cơ sở vật chất, thiết bị dạy học. Đồng thời, chú trọng nâng cao chất lượng đội ngũ, đổi mới phương pháp dạy học, gắn xây dựng trường chuẩn với xây dựng trường học hạnh phúc, nhằm bảo đảm tính bền vững và thực chất.

Với quyết tâm và giải pháp đồng bộ, ngành Giáo dục và Đào tạo Sơn La đang nỗ lực tháo gỡ khó khăn, nâng cao chất lượng trường chuẩn quốc gia, tạo nền tảng vững chắc để xây dựng môi trường giáo dục hiện đại, toàn diện, đáp ứng yêu cầu đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục trong giai đoạn mới.