Ở cấp tiểu học và THCS, Âm nhạc và Mỹ thuật là môn học bắt buộc với thời lượng tối thiểu 35 tiết/lớp/năm. Nội dung tập trung vào việc hình thành cảm xúc thẩm mỹ, phát triển năng lực, kỹ năng, phẩm chất âm nhạc, mỹ thuật cho học sinh; mở rộng hiểu biết về nghệ thuật trong mối liên hệ với văn hóa, lịch sử, xã hội. Toàn tỉnh có 325 cơ sở giáo dục cấp tiểu học và THCS đã triển khai nhiều giải pháp nhằm nâng cao chất lượng dạy và học hai môn học này.

Tại trường Tiểu học Tô Hiệu, giờ học môn Âm nhạc của cô và trò diễn ra trong không khí đầy hứng khởi. Phòng học được trang bị đàn organ, các bộ dụng cụ nhạc lý, tài liệu học tập và hệ thống âm thanh hiện đại… Cô giáo Phan Thị Hiên, giáo viên môn Âm nhạc, chia sẻ: Tôi thường xuyên sử dụng các video minh họa, âm thanh, phần mềm học nhạc, và nhân vật ảo (AI, mèo Kitty...) giúp giờ học sinh động, hấp dẫn; khuyến khích học sinh sáng tạo vẽ tranh theo nhạc, tổ chức cho học sinh thực hiện các dự án âm nhạc nhỏ như “làm nhạc cụ từ vật liệu tái chế”, “biểu diễn bài hát chủ đề”... 

Đối với cấp THPT, môn Nghệ thuật (bao gồm Âm nhạc và Mỹ thuật) được quy định là môn học tự chọn. Học sinh được lựa chọn môn học thuộc nhóm môn công nghệ và nghệ thuật phù hợp với sở thích và năng lực của bản thân. Ngoài ra, các nhà trường căn cứ vào điều kiện đội ngũ giáo viên, thiết bị để tổ chức giảng dạy phù hợp với thời lượng 70 tiết/lớp/năm. Trong đó, môn Nghệ thuật định hướng học sinh phát triển năng lực nghệ thuật, có hiểu biết sâu hơn về âm nhạc/mỹ thuật trong mối quan hệ với lịch sử - văn hóa - xã hội, vận dụng kiến thức, kỹ năng vào đời sống, gắn với định hướng nghề nghiệp.

Tại trường Phổ thông Dân tộc nội trú THCS và THPT Vân Hồ, những giờ học môn Nghệ thuật được rất nhiều học sinh yêu thích. Thầy giáo Nguyễn Thế Hưng, hiệu trưởng nhà trường, cho biết: Nhà trường hiện có hai phòng học dành cho môn Nghệ thuật, cùng đội ngũ giáo viên chuyên môn cơ bản đáp ứng yêu cầu giảng dạy. Các giáo viên tích cực đổi mới hình thức giảng dạy, kết hợp giữa học lý thuyết và trải nghiệm gắn với định hướng nghề nghiệp, nhờ đó, học sinh yêu thích và chủ động hơn trong học tập, đồng thời phát huy khả năng sáng tạo nghệ thuật.

Thực tế hiện nay, việc triển khai dạy học các môn Mỹ thuật, Âm nhạc tại các cơ sở giáo dục trên địa bàn tỉnh còn gặp nhiều khó khăn. Đội ngũ giáo viên hai bộ môn này còn thiếu khoảng 400 chỉ tiêu so với nhu cầu, đặc biệt là ở các trường vùng sâu, vùng xa. Nhiều trường phải bố trí giáo viên kiêm nhiệm hoặc hợp đồng ngắn hạn, cơ sở vật chất và trang thiết bị phục vụ dạy học Mỹ thuật, Âm nhạc còn thiếu và chưa đồng bộ, khiến việc tổ chức các tiết học chưa thực sự hấp dẫn và hiệu quả. Đối với cấp THPT, đa số các trường chưa triển khai dạy học môn Nghệ thuật do thiếu giáo viên.

Ông Nguyễn Chí Chung, Phó Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo, thông tin: Từ đầu năm học 2025-2026 đến nay, Sở đã tổ chức 2 lớp tập huấn cho hơn 320 cán bộ, giáo viên tiểu học trên địa bàn tỉnh. Nội dung tập trung vào các chuyên đề về nâng cao năng lực dạy học các môn Âm nhạc, Mỹ thuật thông qua hoạt động giáo dục STEAM; ứng dụng trí tuệ nhân tạo để xây dựng bài giảng hiện đại, hấp dẫn. Đồng thời, ngành giáo dục cũng từng bước tăng cường đầu tư cơ sở vật chất, trang thiết bị dạy học, bổ sung sách giáo khoa và tài liệu tham khảo các môn nghệ thuật cho các trường, đảm bảo chất lượng giảng dạy.

Việc nâng cao chất lượng giảng dạy các môn Âm nhạc, Mỹ thuật không chỉ là yêu cầu của Chương trình giáo dục phổ thông 2018, mà còn là quá trình nuôi dưỡng tâm hồn, khơi gợi năng lực sáng tạo và phẩm chất thẩm mỹ trong mỗi học sinh. Sở Giáo dục và Đào tạo tiếp tục triển khai các giải pháp khắc phục tình trạng thiếu giáo viên, đặt hàng đào tạo giáo viên chuyên ngành với trường Cao đẳng Sơn La. Đồng thời, khuyến khích các trường xây dựng môi trường học tập giàu trải nghiệm nghệ thuật, tạo cơ hội để học sinh được phát triển toàn diện cả về tri thức và thẩm mỹ.