Từ trung tâm xã Nậm Lầu, mất hơn 1 giờ vượt gần 17 km đường đất quanh co, dốc cao, nắng nóng, bụi đất mù mịt, chúng tôi có mặt tại điểm trường mầm non Xanh Pài. Đây là điểm trường xa nhất của Trường Mầm non 1/6 Nậm Lầu, có 7 giáo viên trực tiếp giảng dạy 4 lớp, với 122 trẻ, chủ yếu là con em đồng bào dân tộc Thái của 2 bản Xanh và bản Pài. Dù phòng học đã kiên cố nhưng điều kiện dạy và học vẫn còn hạn chế; đồ dùng thiếu thốn, sân chơi chật hẹp. Cô giáo Vũ Thị Nhài, giáo viên điểm trường Xanh Pài, chia sẻ: Để duy trì sĩ số, giáo viên thường xuyên đến từng hộ gia đình vận động phụ huynh đưa trẻ đến lớp. Với những trẻ chưa thông thạo tiếng phổ thông, chúng tôi kết hợp sử dụng tiếng dân tộc trong giảng dạy. Ngoài ra, chúng tôi còn chủ động tận dụng vật liệu sẵn có, tổ chức các hoạt động trải nghiệm phù hợp, giúp giờ học sinh động hơn.

Bản Xanh và bản Pài là 2 bản đặc biệt khó khăn của xã Nậm Lầu, đời sống của người dân chủ yếu dựa vào nương rẫy. Trước đây, việc học chưa được coi trọng, nhưng nhờ sự nỗ lực của giáo viên và chính quyền địa phương, nhận thức của người dân đã dần thay đổi, tỷ lệ chuyên cần của học sinh luôn đạt trên 98%, không còn tình trạng bỏ học. Chị Lò Thị Xuân, bản Xanh, chia sẻ: Trước đây, do điều kiện khó khăn, tôi cũng chưa thực sự quan tâm việc học của con. Nhờ các thầy, cô tận tình chăm sóc, giảng dạy, cháu đi học về vui vẻ, mạnh dạn hơn, biết thêm nhiều điều mới, vì vậy, dù vất vả, gia đình vẫn cố gắng cho con đi học đầy đủ.

Chúng tôi tiếp tục hành trình đến điểm trường mầm non, tiểu học bản Tảo Ván Mới, xã Chiềng Hoa, trên cung đường dốc cao, quanh co, trơn trượt, cảm nhận rõ chặng đường đến trường khó khăn của các cô giáo, nhất là vào mùa mưa. Bà Nguyễn Thu Hương, Hiệu trưởng Trường Mầm non Chiềng Hoa, cho biết: Năm học 2025-2026, Nhà trường có 25 cán bộ, giáo viên, 438 trẻ học tại điểm trung tâm và 14 điểm lẻ. Dù cơ sở vật chất từng bước được đầu tư, song do địa bàn rộng, nhiều điểm trường cách xa trung tâm nên việc tổ chức dạy học còn gặp khó khăn. Nhà trường luân phiên bố trí giáo viên giảng dạy tại các điểm trường, đồng thời thường xuyên động viên, khích lệ để thầy cô yên tâm công tác, gắn bó lâu dài với nghề.

Đồng hành cùng nhà trường, cấp ủy, chính quyền xã Chiềng Hoa cũng tích cực triển khai nhiều giải pháp nhằm nâng cao chất lượng giáo dục. Ông Cứ A Dạng, Chủ tịch UBND xã, thông tin: Địa bàn xã còn nhiều bản xa, giao thông đi lại khó khăn, ảnh hưởng đến việc duy trì sĩ số. Xã đã phối hợp với nhà trường tăng cường tuyên truyền, vận động nhân dân đưa trẻ đến lớp, đồng thời, lồng ghép các nguồn lực để từng bước cải thiện cơ sở vật chất các điểm trường. Qua đó, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục và tạo điều kiện để học sinh yên tâm học tập.

Tại các xã vùng khó khăn, vùng sâu, vùng xa, vẫn còn 735 điểm trường lẻ tại các bản, khu dân cư, chủ yếu ở cấp mầm non và tiểu học. Vượt lên gian khó, hành trình “gieo chữ” nơi bản xa vẫn được các thầy, cô giáo duy trì bằng nhiệt huyết và lòng yêu nghề, mến trẻ, góp phần bồi đắp khát vọng về tương lai tươi sáng cho con em đồng bào các dân tộc nơi vùng cao.