Khẳng định vai trò đồng hành, định hướng và dẫn dắt thanh niên trong trường học, thời gian qua, Tỉnh đoàn đã chủ động phối hợp với ngành Giáo dục và Đào tạo, chỉ đạo các cơ sở đoàn, đoàn - hội triển khai sâu rộng, hiệu quả các phong trào “Sinh viên 5 tốt”, “Học sinh 3 tốt”, “Học sinh 3 rèn luyện” do Trung ương Đoàn và Hội Sinh viên Việt Nam phát động. Thông qua các phong trào, tổ chức Đoàn đã tạo môi trường thuận lợi, khơi dậy tinh thần tự giác học tập, rèn luyện, cổ vũ học sinh, sinh viên nỗ lực vươn lên, xuất hiện ngày càng nhiều tấm gương vượt khó, học giỏi.

Trong năm học 2024-2025, toàn tỉnh có 34 học sinh giỏi cấp quốc gia; hàng nghìn học sinh giỏi các cấp và đoạt giải tại các sân chơi trí tuệ. Có 1 sinh viên đạt Giải thưởng “Sao Tháng Giêng” cấp Trung ương; 6 cá nhân đạt danh hiệu “Học sinh 3 rèn luyện” và 206 cá nhân đạt danh hiệu “Học sinh 3 tốt” cấp tỉnh; 71 sinh viên đạt danh hiệu “Sinh viên 5 tốt” cấp tỉnh và 226 sinh viên đạt danh hiệu “Sinh viên 5 tốt” cấp trường.

Dịp kỷ niệm ngày truyền thống năm nay, Trường Cao đẳng Y tế Sơn La đã tổ chức tuyên dương 60 sinh viên đạt danh hiệu “Sinh viên 5 tốt” cấp trường. Em Quàng Thị Kính, Lớp Trưởng lớp Điều dưỡng 14A, chia sẻ: Trong đợt này, lớp em có 4 sinh viên được tuyên dương. Để đạt được kết quả đó, chúng em luôn nỗ lực học tập để được xếp loại học lực xuất sắc, tích cực tham gia các hoạt động tình nguyện, phong trào của nhà trường và hỗ trợ các bạn sinh viên Lào. 

Tại Trường Đại học Tây Bắc, dịp này hằng năm Hội Sinh viên nhà trường lựa chọn, đánh giá và tuyên dương. Chị Khổng Quỳnh Hương, Chủ tịch Hội Sinh viên Trường, cho biết: Danh hiệu “Sinh viên 5 tốt” yêu cầu sinh viên đạt đủ 5 tiêu chí: đạo đức tốt, học tập tốt, thể lực tốt, tình nguyện tốt và hội nhập tốt. Để phong trào lan tỏa, Hội Sinh viên đã đẩy mạnh tuyên truyền thông qua các sự kiện của nhà trường, tổ chức cho hội viên đăng ký phấn đấu từ đầu năm học; đồng thời, gắn danh hiệu này với tiêu chí xét học bổng, xét quần chúng ưu tú cho Đảng xem xét kết nạp, kịp thời phát hiện, biểu dương những sinh viên tiêu biểu, tạo động lực để sinh viên rèn luyện và trưởng thành. Đợt này, trường có 175 sinh viên đạt danh hiệu “Sinh viên 5 tốt” cấp trường; 35 sinh viên đạt danh hiệu “5 tốt” cấp tỉnh.

Cùng với phong trào học tập, hoạt động nghiên cứu khoa học, đổi mới sáng tạo ngày càng lan tỏa, trở thành môi trường phát huy trí tuệ, năng lực sáng tạo cho học sinh, sinh viên. Hiện nay, các trường THCS, THPT, cao đẳng, đại học đã thành lập nhiều câu lạc bộ theo môn học; khuyến khích học sinh, sinh viên tham gia các cuộc thi khoa học kỹ thuật, sáng tạo cấp tỉnh, cấp ngành. Hội Sinh viên các trường tích cực triển khai các hoạt động hỗ trợ sinh viên học tập, nghiên cứu khoa học.

Năm 2025, toàn tỉnh có 2 mô hình của học sinh đoạt giải Cuộc thi "Sáng tạo thanh thiếu niên, nhi đồng cấp toàn quốc" và 29 mô hình đoạt giải cấp tỉnh; 13 dự án đoạt giải Cuộc thi “Ý tưởng, dự án khởi nghiệp cho thanh niên, sinh viên tỉnh Sơn La”. Trường THPT Chuyên Sơn La đoạt giải Ba Cuộc thi Sáng tạo Robot mini - Sky Target Challenge 2025 do Trường Điện - Điện tử, Đại học Công nghiệp Hà Nội tổ chức. Tỉnh đoàn đã hỗ trợ nghiên cứu khoa học, với 650 ý tưởng, sáng kiến của học sinh, sinh viên đăng ký tham gia.

Nhiều năm qua, Trường THCS Mộc Lỵ, phường Mộc Sơn là đơn vị tiêu biểu trong hoạt động sáng tạo, nghiên cứu khoa học và đạt nhiều giải cao ở cấp tỉnh và trung ương. Cô giáo Đặng Thị Huệ, giáo viên Tổng phụ trách Đội, cho biết: Hằng năm, nhà trường tích cực vận động học sinh tham gia các cuộc thi sáng tạo, hướng dẫn các em lựa chọn sản phẩm gắn với đời sống xã hội, bản sắc văn hóa dân tộc và đồ dùng học tập. Thông qua các cuộc thi, học sinh được giao lưu, học hỏi, phát huy trí tuệ và khả năng sáng tạo. Năm nay, nhà trường có 7 sản phẩm đoạt giải tại Cuộc thi "Sáng tạo thanh thiếu niên, nhi đồng" cấp tỉnh.

Bên cạnh học tập và nghiên cứu khoa học, học sinh, sinh viên toàn tỉnh còn phát huy mạnh mẽ vai trò xung kích trong các hoạt động tình nguyện vì cộng đồng với những chương trình ý nghĩa. Năm 2025, toàn tỉnh thành lập 154 đội hình “Tiếp sức mùa thi”; 14 đội hình “Mùa hè xanh” với hơn 1.270 tình nguyện viên tham gia xây dựng nông thôn mới, bảo vệ môi trường, chăm lo đời sống thanh thiếu nhi; 130 sinh viên tình nguyện hỗ trợ nhân dân khắc phục hậu quả mưa lũ...

Chị Bùi Thị Thu Phương, Phó Trưởng Ban Công tác Đoàn và Thanh thiếu nhi, Phó Chủ tịch Thường trực Hội Sinh viên Việt Nam tỉnh, cho biết: Hội Sinh viên Việt Nam tỉnh - Hội Đồng đội tỉnh đã triển khai các phong trào thi đua với nhiều hình thức đa dạng; chú trọng tạo môi trường học tập, rèn luyện, ứng dụng công nghệ số nhằm thu hút học sinh, sinh viên tham gia. Phối hợp tổ chức nhiều hoạt động, cuộc thi bổ ích, tạo sân chơi lành mạnh, hỗ trợ học sinh, sinh viên học tập, nghiên cứu khoa học, tích lũy kiến thức, phẩm chất và kỹ năng, trở thành nguồn nhân lực chất lượng cao trong tương lai. Trong năm, các tổ chức đoàn đã giới thiệu hơn 6.200 đoàn viên ưu tú cho Đảng xem xét kết nạp; gần 500 đoàn viên ưu tú được kết nạp vào Đảng, trong đó có nhiều đảng viên là học sinh, sinh viên.

Dưới sự quan tâm, định hướng của các nhà trường và sự đồng hành của tổ chức Đoàn - Hội, cùng với tinh thần chủ động, sáng tạo của bản thân, học sinh, sinh viên tỉnh Sơn La tiếp tục hăng hái thi đua học tập, rèn luyện, đẩy mạnh nghiên cứu khoa học và cống hiến cho cộng đồng. Qua đó, từng bước hình thành lớp thanh niên kế cận có tri thức vững vàng, hoài bão lớn, lối sống đẹp, trách nhiệm xã hội, xứng đáng là lực lượng kế tục, chủ nhân tương lai của quê hương, đất nước.