Tại Trường Đại học Tây Bắc, ngành Giáo dục thể chất là ngành học duy nhất được nhà trường tự tổ chức thi đầu vào thông qua kỳ thi năng khiếu. Các em sẽ trải qua 2 nội dung thi bật xa tại chỗ để đo sức mạnh bộc phát và chạy con thoi 4x10m nhằm kiểm tra tốc độ, sự khéo léo. Ông Nguyễn Văn Chiêm, Trưởng khoa Giáo dục thể chất, cho biết: Năm nay, lịch thi sẽ kéo dài từ ngày 18-21/6. Tính đến thời điểm này, có 381 thí sinh đăng ký dự thi. Nhà trường dự kiến tuyển 100 chỉ tiêu cho ngành học. Để đảm bảo chất lượng kỳ thi, mọi khâu từ cơ sở vật chất, bãi tập, dụng cụ đo đạc đến nhân sự chấm thi hiện đang được gấp rút hoàn tất.

Khác với việc chỉ tập trung vào kỹ năng thực hành, tại các trường đại học lớn, yêu cầu đầu vào đối với nhóm ngành đặc thù đòi hỏi thí sinh phải vượt qua kỳ thi đánh giá năng lực hoặc tư duy. Đây là kỳ thi đòi hỏi học sinh có tư duy phân tích đa chiều, kỹ năng giải quyết vấn đề và khả năng vận dụng kiến thức tổng hợp.

Tham gia kỳ thi đánh giá năng lực của Trường Đại học Sư phạm Hà Nội năm 2026, vào cuối tháng 5, em Lò Thị Diệp, học sinh lớp 12A2, Trung tâm GDTX Quỳnh Nhai, chia sẻ: Đề thi hoàn toàn không có khuôn mẫu cố định nên thí sinh phải trang bị một tư duy độc lập, khả năng liên tưởng, phán đoán và biết cách liên hệ mật thiết với các vấn đề thực tế. Ngay từ đầu năm lớp 12, em đã thay đổi phương pháp học, tập trung nắm thật chắc kiến thức nền tảng trong sách giáo khoa, tăng cường giải các dạng đề thi thử để làm quen với cấu trúc và áp lực thời gian. Đồng thời, em cũng thường xuyên theo dõi các tin tức thời sự, xã hội để có thêm vốn hiểu biết áp dụng vào các câu hỏi vận dụng thực tiễn.

Ngoài kỳ thi đánh giá năng lực, kỳ thi năng khiếu chuyên ngành tại các trường đại học lớn cũng có yêu cầu rất cao. Vừa hoàn thành kỳ thi năng khiếu vào cuối tháng 5, để dự tuyển vào ngành Thiết kế đồ họa, Mỹ thuật số tại Trường Đại học Mỹ thuật Công nghiệp và Đại học Kiến trúc (Hà Nội), em Nguyễn Thị Hồng Thắm, học sinh lớp 12 Địa, Trường THPT Chuyên Sơn La, chia sẻ: Bài thi năng khiếu gồm hai phần là hình họa và bố cục trang trí màu. Các phần thi tập trung vào việc đánh giá tư duy phối màu, cách tạo bố cục và khả năng sáng tạo mang dấu ấn riêng của từng cá nhân. Em thấy đề thi này rất sát với thực tế, đo lường được tư duy thẩm mỹ, bản lĩnh của thí sinh và phù hợp với yêu cầu khắt khe của ngành học về sáng tạo.

Trước thực tế các phương thức tuyển sinh ngày càng đa dạng, các trường THPT trên địa bàn tỉnh đã quan tâm đến việc cập nhật, cung cấp đầy đủ thông tin cho học sinh về các kỳ thi đánh giá năng lực, đánh giá tư duy và đánh giá năng khiếu. Thầy cô khuyến khích các em học sinh chủ động tìm hiểu, lựa chọn kỳ thi phù hợp với năng lực, chủ động thử sức ở kỳ thi của Đại học Quốc gia Hà Nội, Đại học Bách khoa, Đại học Sư phạm Hà Nội... ở các môn thi đặc thù như vẽ, thanh nhạc, thể thao... Với kỳ thi đánh giá năng lực, các em tận dụng tối đa nền tảng trực tuyến, tự luyện đề và nhờ thầy cô định hướng. Đối với kỳ thi năng khiếu dành cho học sinh thi khối V, H, các em được rèn luyện từ sớm về các kỹ năng theo yêu cầu của môn thi như vẽ, thanh nhạc, kể chuyện, thể lực để chuẩn bị tốt cho kỳ thi.

Với độ khó của kỳ thi đánh giá năng lực, tư duy, năng khiếu của các nhóm ngành đặc thù trong kỳ tuyển sinh đại học, mỗi học sinh cần hiểu rõ thế mạnh của bản thân, giữ vững tâm lý tự tin, tập trung rèn luyện kiến thức nền tảng lẫn kỹ năng chuyên biệt để đáp ứng đúng yêu cầu của ngành, hiện thực ước mơ bước chân vào giảng đường đại học, mở đường cho tương lai.