Từ trên đỉnh dốc nhìn xuống thung lũng mận Mu Náu một xanh mướt, trải dài khắp các triền đồi, xuống tận cả lũng sâu; những cây mận xòe tán, sai trĩu quả chuẩn bị cho thu hoạch, được trồng theo hàng lối, đúng khoảng cách. Nổi bật hơn cả ở đó chính là vườn mận được “mắc màn” che mưa đá, sương muối của gia đình anh Ngô Trọng Hà.

Dẫn chúng tôi thăm vườn mận, anh Hà trải lòng về chặng đường hơn 20 năm gắn bó với cây trồng này: Năm 1991, sau khi tìm hiểu mận hậu hợp với khí hậu, thổ nhưỡng của Mộc Châu, cho quả to, chất lượng tốt, tiêu thụ ổn định, bố mẹ tôi bắt đầu trồng mận hậu, đến năm 1998 mở rộng lên hơn 6 ha. Đến năm 2005, tôi được bố mẹ chia cho 2 ha mận hậu, vừa làm vừa tích luỹ, vừa mua thêm đất mở rộng lên 7 ha. Những gốc mận hơn 20 năm xanh tốt do được chăm sóc cẩn thận, gia đình tôi đầu tư gần 300 triệu đồng để làm lưới chắn mưa đá, sương muối cho hơn 4 ha, hạn chế thấp nhất thiệt hại do thời tiết gây ra.

Anh Hà cho biết thêm: Thông thường cây mận hậu chỉ cho năng suất cao trong khoảng chục năm đầu, sau đó sẽ già cỗi và thoái hóa. Để trẻ hóa cây mận, kéo dài thời gian thu hoạch, tôi tham gia các lớp tập huấn do hội nông dân các cấp tổ chức, học tập các phương pháp đốn tỉa, áp dụng tiến bộ kỹ thuật trong chiết, ghép. Cùng với đó, chuyển hướng chăm bón mận bằng các loại phân hữu cơ, chế phẩm sinh học để phòng trừ sâu bệnh, nhờ đó quả cho chất lượng tốt, sản lượng ổn định, được người tiêu dùng ưa chuộng.

Trước đây, để mang những quả mận từ thung lũng Mu Náu xuống thị trấn bán cho thương lái chỉ có cách vác từng bao rất vất vả. Năm 2015, anh Hà cùng một số hộ trồng mận mở đường đất để cho ngựa thồ quả xuống núi. Đến năm 2021, anh tiếp tục cùng hơn 30 hộ trồng mận tại thung lũng Mu Náu góp 3 tỷ đồng làm 3 km đường bê tông để ô tô lên tận vườn thu mua quả. Cùng với đó, các hộ trồng mận ở thung lung Mu Náu còn tích cực giữ rừng để tạo độ ẩm, giữ nước cho vườn mận.

Với diện tích vườn mận 4 ha đã cho thu hoạch, bình quân mỗi năm gia đình thu khoảng 100 tấn, với giá bán bình quân 10 nghìn đồng/kg, năm 2022 gia đình thu 1 tỷ đồng. Năm nay, dù ảnh hưởng của thời tiết, nhưng nhờ áp dụng khoa học kỹ thuật tiến bộ vào sản xuất, vườn mận của gia đình anh vẫn dự kiến thu khoảng 90 tấn quả. Không chỉ làm giàu cho gia đình, anh còn tạo việc làm thường xuyên cho 4 lao động, ngoài nuôi ăn ở, trả 6 triệu đồng/người/tháng; vào vụ thu hoạch tạo việc làm thời vụ cho 20-25 người.

Dám nghĩ, dám làm, tư duy đổi mới anh Hà đang tiếp tục vận động một số hộ trồng mận thành lập hợp tác xã, liên kết sản xuất, góp phần xây dựng thương hiệu, nâng giá trị sản phẩm mận hậu Mộc Châu.