Chia sẻ về cơ duyên đến với nghề, Thiếu tá Phương cho biết: Tôi sinh ra trong gia đình có bố là cán bộ, chiến sĩ lực lượng Công an nhân dân. Ngay từ bé đã được gia đình đưa đi xem các hoạt động của người lính cứu hỏa, tôi đã nuôi ước mơ được khoác lên mình màu áo ấy. Sau khi tốt nghiệp cấp 3, tôi đã đăng ký dự thi và trúng tuyển hệ trung cấp trường Đại học Phòng cháy chữa cháy và ước mơ đã trở thành hiện thực.

Năm 2010, tốt nghiệp ra trường, anh Phương được phân công công tác ở Đội tham mưu, Phòng Cảnh sát PCCC&CNCH, Công an tỉnh. Sau đó, anh tiếp tục theo học hệ liên thông trường Đại học Phòng cháy chữa cháy, được phân công công tác tại Đội Hướng dẫn, kiểm tra an toàn PCCC, nay là Đội công tác phòng cháy. Năm 2019, anh được bổ nhiệm giữ chức vụ Phó đội trưởng Đội Chữa cháy và CNCH thành phố Sơn La. Từ năm 2020 đến nay, là Phó đội trưởng Đội Công tác phòng cháy, Phòng Cảnh sát PCCC&CNCH.

Anh Phương cũng luôn tích cực học tập, nghiên cứu nâng cao trình độ chuyên môn nghiệp vụ; tinh thần trách nhiệm cao trước công việc. Anh đã tham mưu với lãnh đạo đơn vị đề xuất Ban Giám đốc Công an tỉnh, UBND tỉnh ban hành nhiều văn bản tăng cường công tác lãnh đạo, chỉ đạo tổ chức triển khai thực hiện các quy định của pháp luật về PCCC&CNCH tại địa phương; phối hợp tham mưu, xây dựng, tổ chức diễn tập, thực tập hơn 100 phương án chữa cháy, CNCH ở cả 3 cấp; đặc biệt, đã tham mưu với UBND tỉnh tổ chức thành công 2 phương án chữa cháy, CNCH cấp tỉnh có huy động nhiều lực lượng, phương tiện tham gia.

Trong công tác phòng cháy, anh đã chủ trì tham mưu tổ chức thực hiện hiệu quả Đề án “Đổi mới, nâng cao hiệu quả công tác tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật và kiến thức, kỹ năng về PCCC&CNCH đáp ứng yêu cầu tình hình mới” của Bộ Công an. Phối hợp với Đài PT-TH tỉnh, Báo Sơn La xây dựng mới chuyên mục “Alo 114” đăng tải nhiều tin, bài, phóng sự khuyến cáo các biện pháp đảm bảo an toàn PCCC&CNCH... Chủ trì xây dựng và duy trì có hiệu quả hoạt động trang fanpage Facebook và Zalo của Phòng Cảnh sát PCCC&CNCH. 

Tham mưu cho đơn vị, phối hợp với các cơ quan liên quan xây dựng 45 mô hình “Cụm dân cư an toàn PCCC”, 15 mô hình “Tổ liên gia an toàn phòng cháy, chữa cháy” và 10 mô hình “Điểm chữa cháy công cộng”. Đồng thời, trực tiếp tham gia tập huấn nghiệp vụ PCCC&CNCH, các chương trình ngoại khóa và chuyên đề phòng chống tai nạn thương tích trong học đường cho nhân dân, cán bộ giáo viên và học sinh; phối hợp tổ chức 5 chương trình “Chúng em học làm chiến sĩ cứu hỏa” cho em học sinh...

Trong công tác chữa cháy, CNCH, anh đã trực tiếp tham gia chữa cháy và CNCH 15 vụ, cứu được hơn 20 người và nhiều tài sản có giá trị của nhà nước và nhân dân. Bên cạnh việc hoàn thành tốt công tác chuyên môn, anh Phương còn tích cực tham gia nghiên cứu khoa học, nhiều đề tài được Hội đồng khoa học và công nghệ Công an tỉnh nghiệm thu đạt loại xuất sắc. Nổi bật như: Đề tài "Nâng cao chất lượng công tác quản lý nhà nước về PCCC và CNCH trên địa bàn tỉnh Sơn La"; "Giải pháp nâng cao hiệu quả công tác phòng ngừa cháy tại các chợ, trung tâm thương mại trên địa bàn tỉnh Sơn La"... Các giải pháp mang tính toàn diện, xuyên suốt và được cụ thể hóa thành các văn bản lãnh đạo, chỉ đạo nâng cao hiệu lực, hiệu quả công tác quản lý nhà nước về PCCC&CNCH ở cả 3 cấp (tỉnh, huyện, xã), góp phần giảm thiểu đến mức tối đa số vụ và thiệt hại do cháy, nổ gây ra.

Cùng với thực hiện tốt công tác chuyên môn, Thiếu tá Nguyễn Xuân Phương vẫn sắp xếp thời gian, năng nổ, gương mẫu, xung kích đi đầu trong các hoạt động, phong trào Đoàn. Với vai trò là Bí thư Đoàn cơ sở PCCC và Phó Bí thư Đoàn Thanh niên Công an tỉnh, anh đã chủ động tham mưu chỉ đạo triển khai hiệu quả công tác Đoàn và phong trào thanh niên trong đơn vị và lực lượng Công an Sơn La... Từ năm 2022 đến nay, anh đã tham gia chỉ đạo và phối hợp tổ chức thực hiện 58 hoạt động tình nguyện vì cuộc sống cộng đồng, an sinh xã hội, xây dựng nông thôn mới với tổng giá trị hơn 14,6 tỷ đồng..

Đại tá Nguyễn Khắc Ngọc, Trưởng phòng Cảnh sát PCCC&CNCH, Công an tỉnh, cho biết: Thiếu tá Nguyễn Xuân Phương là cán bộ trẻ say mê, hết mình với công việc, chịu khó nghiên cứu các quy định của pháp luật cũng như nghiệp vụ chuyên môn của ngành; nhiều công việc khó khi phân công cho đồng chí, cấp trên đều tin tưởng giao nhiệm vụ; luôn xung kích, đi đầu trong những nhiệm vụ khó khăn, lập nhiều thành tích xuất sắc, góp phần cùng tập thể đơn vị hoàn thành tốt các nhiệm vụ được giao.

Với tinh thần trách nhiệm cao, năng động, sáng tạo và luôn khát khao phấn đấu vươn lên, cùng những thành tích nổi bật trong công tác chuyên môn, hoạt động Đoàn, Thiếu tá Nguyễn Xuân Phương được tặng thưởng nhiều bằng khen, giấy khen của các cấp, các ngành. Thiếu tá Nguyễn Xuân Phương xứng đáng là tấm gương tiêu biểu để cán bộ, chiến sĩ trẻ Công an tỉnh học tập, noi theo.