Nhiều tiềm năng phát triển du lịch

Từ trung tâm hành chính tỉnh Sơn La, chưa đến 10 phút chạy xe chúng tôi có mặt tại bản Hùn để cảm nhận vẻ bình yên, thơ mộng của vùng đất này. Bản Hùn là nơi sinh sống lâu đời của 228 hộ dân chủ yếu là đồng bào dân tộc Thái. Đón chúng tôi ngay đầu bản ông Tòng Văn Yên, Phó Bí thư chi bộ, Trưởng bản Hùn, khoát tay chỉ: Bản Hùn có hai dãy núi đá mang hình bóng núi rồng ôm lấy thung lũng ruộng bậc thang bảo vệ cho bản. Thực hiện xây dựng nông thôn mới, từ năm 2021 -2025, bản đã huy động hơn 7,2 tỷ đồng xây dựng hạ tầng, trong đó Nhà nước hỗ trợ 4,8 tỷ đồng, người dân đóng góp hơn 2,4 tỷ đồng, hơn 3.400 ngày công và hiến 5.200m² đất. Nhờ sự đồng lòng, đến nay 100% đường trục bản đã bê tông hóa, có hệ thống điện chiếu sáng; đường nội bản được vệ sinh hằng tuần; 100% nhà ở được chỉnh trang gọn gàng, công trình phụ trợ đảm bảo, rác thải được phân loại đúng quy định... Cuối năm 2024, bản được công nhận đạt chuẩn nông thôn mới.

Bản Hùn có đất đai màu mỡ, khí hậu phù hợp với canh tác đa dạng. Tổng diện tích tự nhiên khoảng 646 ha, trong đó ruộng lúa nước hơn 20 ha; 145 ha trồng mận; 175 ha cây cà phê; 5 ha trồng cây su su; 4 ha ao cá... Khí hậu trong lành, mát mẻ, thuận lợi cho nghỉ dưỡng trải nghiệm nông nghiệp với nguồn nước mó tự nhiên, suối, mương uốn lượn bao quanh đồng ruộng bậc thang. Hệ thống hang động tự nhiên, hồ thủy lợi nước trong xanh, tiềm năng lớn để phát triển du lịch sinh thái, chèo thuyền, câu cá, cắm trại ven hồ thuỷ lợi, ven ruộng bậc thang. Bản có nhiều loại hoa bản địa, cảnh quan tự nhiên đẹp và hấp dẫn, thuận lợi tổ chức tour trải nghiệm canh tác, chụp ảnh, lễ hội mùa hoa, hội bắt cá ruộng… Những tài nguyên này hấp dẫn khách du lịch thích trải nghiệm thiên nhiên, tìm hiểu văn hóa bản địa và nông nghiệp.

Bên cạnh tài nguyên tự nhiên, bản Hùn là nơi cư trú lâu đời của đồng bào Thái vẫn giữ được bản sắc văn hóa, phong tục tập quán, lễ hội truyền thống. Bản hiện có hơn 100 ngôi nhà sàn còn giữ được kiến trúc truyền thống là cơ hội cho du khách trải nghiệm, tìm hiểu, nghiên cứu về kiến trúc nhà sàn. Người dân Bản Hùn đoàn kết, sống hiền hòa, thân thiện mến khách. Hiện nay, bản có 11 đội văn nghệ quần chúng. Đây là lực lượng quan trọng phục vụ du lịch, biểu diễn nghệ thuật, lễ hội, các hoạt động cộng đồng.

Du lịch bản Hùn phát triển tự phát từ năm 2020, tuy nhiên, lượng khách du lịch đến Bản Hùn hàng năm không đáng kể, đã có một số hộ làm homesatay nhưng cũng không duy trì được lâu vì có rất ít khách có nhu cầu nghỉ lại. Hiện nay, có điểm câu cá Nà Phừm, vẫn còn hoạt động để phục vụ du khách. Đến đây du khách tận hưởng không khí trong lành, hòa mình với thiên nhiên và thỏa mãn thú vui câu cá. Đồng thời, được thưởng thức các món ăn dân dã, mang đậm bản sắc dân tộc của đồng bào Thái. 

Anh Tòng Đức Nhân, Chủ điểm câu cá Nà Phừm, thông tin: Năm 2018, gia đình tôi đầu tư kinh doanh dịch vụ câu cá, cải tạo 3 ha ao sẵn có của gia đình thành 1 ao lớn và 2 ao nhỏ, với hệ thống cầu, lán, nhà ăn, cùng dịch vụ ăn uống, chế biến các món ăn đặc trưng của dân tộc Thái. Đồng thời, tổ chức thêm hoạt động đốt lửa trại, giao lưu văn nghệ vào buổi tối. Ngoài ra, chúng tôi còn trồng thêm hoa sen, hoa ngũ sắc, hệ thống xích đu, tạo cảnh quan thu hút du khách đến tham quan, “check in”. Tuy nhiên, lượng khách cũng không đều, chủ yếu tập trung vào dịp cuối tuần nên thu nhập cũng không ôn định.

Bản Hùn đẹp là thế, lại có nhiều tiềm năng phát triển du lịch cộng đồng, du lịch nông nghiệp nhưng chưa phát triển tương xứng với những tiềm năng lợi thế. Bởi hệ thống hạ tầng giao thông, điện, nước sạch đã đầu tư nhưng chưa đáp ứng được nhu cầu phát triển du lịch nông nghiệp, hệ thống giao thông bê tông nội bản nhỏ, hẹp khó khăn khi lưu thông; các hoạt động du lịch tại đây đều tự phát; chủ yếu người dân ở các xã, phường lân cận đến tham quan, chụp ảnh, người dân chưa có nhiều nguồn thu từ du lich. Du lịch bản Hùn như “nàng công chúa ngủ trong rừng” cần được đánh thức.

Đánh thức “nàng công chúa ngủ trong rừng”

Trên cơ sở nhìn nhận, đánh giá thực trạng một cách khoa học, đầy đủ, toàn diện, chính xác và khẳng định về tài nguyên du lịch thiên nhiên, tài nguyên du lịch văn hóa, tiềm năng, lợi thế phát triển sản phẩm nông nghiệp của Bản Hùn. Ngày 27/3, UBND phường Chiềng Cơi tổ chức công bố Đề án Du lịch nông nghiệp bản Hùn, giai đoạn 2025-2030, định hướng đến năm 2035. Với mục tiêu xây dựng và phát triển du lịch nông nghiệp Bản Hùn thành Điểm du lịch theo các điều kiện của Luật Du lịch, được UBND tỉnh công nhận vào năm 2030.

Xây dựng sản phẩm du lịch phong phú, độc đáo, khác lạ, hấp dẫn chất lượng cao đủ điều kiện đón khách du lịch trong tỉnh, trong nước và quốc tế. Bảo tồn và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc, phát huy tài nguyên du lịch thiên nhiên, phát huy lợi thế chế biến sản phẩm nông nghiệp chất lượng cao, tạo thêm việc làm, tăng thu nhập góp phần xóa đói, giảm nghèo cho nhân dân, xây dựng Bản Hùn ngày càng giàu đẹp. Phấn đấu đến năm 2030, thu hút khoảng 60.000 lượt khách, tổng doanh thu đạt 64 tỷ đồng, tốc độ tăng trưởng bình quân trên 12%/năm. 

Đồng chí Nguyễn Văn Thản, Chủ tịch UBND phường Chiềng Cơi, thông tin: Để thực hiện thành công Đề án cấp ủy, chính quyền phường Chiềng Cơi xác định Nhà nước - Doanh nghiệp - Nhân dân cùng đồng hành, chia sẻ phát triển du lịch nhanh, bền vững, tạo việc làm, tăng thu nhập, góp phần xóa đói giảm nghèo. Phát huy 3 trụ cột tài nguyên du lịch thiên nhiên, tài nguyên du lịch văn hóa và tiền năng lợi thế về nông nghiệp để xây dựng và phát triển sản phẩm du lịch nông nghiệp phong phú, khác biệt, độc đáo, chất lượng cao đáp ứng nhu cầu của khách du lịch.

Thực hiện Đề án, giai đoạn 2026 -2030, phường Chiềng Cơi sẽ hỗ trợ bản Hùn tập trung xây dựng các sản phẩm du lịch cộng đồng gắn với chỉnh trang cảnh quan, bảo vệ môi trường; hình thành các tuyến đường hoa, cung đường hoa ban, điểm check-in tại ruộng bậc thang và hồ thủy lợi. Đồng thời, phát triển các sản phẩm trải nghiệm đặc trưng, như: Hái mận, thu hoạch cà phê, trồng lúa, hội bắt cá ruộng, thưởng thức ẩm thực dân tộc; tổ chức hoạt động văn nghệ dân gian, lễ hội truyền thống, trò chơi dân gian, phục dựng làng nghề... Bên cạnh đó, khuyến khích các hộ dân phát triển các mô hình homestay, trải nghiệm vườn cây, câu cá, dịch vụ nghỉ dưỡng; kết nối với các điểm du lịch lân cận để hình thành chuỗi sản phẩm đa dạng, nâng cao sức hấp dẫn của điểm đến.

Cùng với đó, UBND phường Chiềng Cơi tập trung các nguồn lực đầu tư, cải tạo, nâng cấp các tuyến đường nội bản; lắp đặt coọn nước, cối giã gạo, đu quay, xích đu;  lắp đặt đèn trang trí tại ruộng bậc thang, biển quảng cáo, biển chỉ dẫn; xây dựng cổng du lịch nông nghiệp bản Hùn; hỗ trợ xây dựng đội văn nghệ dân gian, phục dựng lễ hội truyền thống, hỗ trợ làng nghề truyền thống; tập huấn nghiệp vụ du lịch, tổ chức tham quan học tập mô hình  du lịch tiêu biểu, đón đoàn FAM đánh giá sản phẩm để kết nối tour, tuyến du lịch, hỗ trợ nhân dân cải tạo chỉnh trang nhà ở đủ điều kiện đón khách…

Đề án du lịch nông nghiệp bản Hùn được người dân kỳ vọng là động lực quan trọng để xât dựng bản ngày càng đẹp hơn, thu hút được nhiều du khách đến tham quan, trải nghiệm. Ngay tại cuộc sinh hoạt Chi bộ thường kỳ tháng 4 của bản, nội dung triển khai thực hiện Đề án được các đảng viên đưa ra bàn thảo rất sôi nổi. Ông Tòng Văn Yên, Phó Bí thư chi bộ, Trưởng bản Hùn, thông tin thêm: Chi bộ bản hiện có 83 đảng viên, các đảng viên và nhân dân trong bản ai cũng vui mừng khi bản được chọn để xây dựng điểm du lịch cấp tỉnh. Theo dự kiến cuối tháng 4 bản sẽ được mở rộng tuyến đường từ cổng chào đến nhà văn hoá của bản dài khoảng 1,5km. Qua tuyên truyền, vận động đã có 65 hộ dọc tuyến đường tự nguyện hiến 6.500 m² đất ruộng, ao để mở rộng đường.

Là một trong những hộ tích cực hiến đất mở rộng đường, ông Tòng Văn Chuyển, bản Hùn, chia sẻ: Mình là đảng viên phải tiên phong làm trước nên gia đình tôi đã tự nguyện hiến 177 m² đang trồng susu để mở rộng đường. Đường được mở rộng bản làng sẽ đẹp hơn, đi lại thuận lợi và du khách sẽ đến nhiều hơn.

Sự vào cuộc quyết liệt của cấp uỷ, chính quyền địa phương và sự đồng lòng của nhân dân bản Hùn sẽ tập trung triển khai hiệu quả Đề án; huy động các nguồn lực, phát huy sức dân đầu tư hạ tầng, từng bước hoàn thiện các tiêu chí công nhận điểm du lịch; gắn phát triển du lịch với bảo tồn bản sắc văn hóa dân tộc và nâng cao đời sống nhân dân.