Lễ hội Cầu mưa được người Thái trắng ở phường Mường Sang tổ chức vào Rằm tháng 2 âm lịch hàng năm với mong muốn cầu cho một năm mưa thuận, gió hòa, mùa màng bội thu; giới thiệu, quảng bá tiềm năng, thu hút đầu tư phát triển du lịch. Đồng thời, giáo dục thế hệ con cháu biết bảo vệ và giữ gìn môi trường sống xanh, sạch, đẹp.  

 Lễ hội bắt nguồn từ một câu chuyện truyền thuyết xưa: Ngày xưa vào một năm, trời hạn hán rất lâu mà không mưa, mùa màng cây cối chết hết, các con vật, côn trùng chết hết. Dân bản thấy cần phải tổ chức Lễ xin nước mưa để trồng cấy, cho các con vật có nước để sống, nhưng ai cũng sợ Then trên trời, thuồng luồng bắt tội chết nên không ai dám đứng ra tổ chức lễ. Rồi có một thầy cúng dũng cảm đứng ra nhận trách nhiệm này, thầy cúng cần một người cùng mình tổ chức lễ cúng, có 1 bà góa trong bản dũng cảm đứng ra nhận trách nhiệm. Bà góa nói, chồng tôi chết vào ngày 15/2, nên tôi muốn tổ chức Lễ hội Cầu mưa vào ngày này để nếu Then bắt chết thì tôi được cúng giỗ cùng ngày với chồng tôi. Từ đó, Lễ hội Cầu mưa được tổ chức vào ngày Rằm tháng Hai”.

Ngày 21/2/2024, Bộ Văn hóa - Thể thao và Du lịch đã ban hành Quyết định số 392/QĐ-BVHTTDL về việc công bố Danh mục di sản văn hóa phi vật thể quốc gia. Theo đó, Lễ hội Cầu mưa của người Thái trắng, xã Mường Sang, huyện Mộc Châu (nay là phường Mường Sang, thị xã Mộc Châu), được đưa vào danh mục Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia. Lễ hội Cầu mưa được công nhận là Di sản văn hóa phi vật thể cấp Quốc gia góp phần bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa đồng bào dân tộc Thái. Đồng thời, tạo sản phẩm du lịch hấp dẫn đối với du khách khi đến với Mộc Châu.

Khác với những năm trước, năm nay, Lễ hội Cầu mưa được tổ chức Khu du lịch Mộc Châu Island – quần thể du lịch, nghỉ dưỡng, hiện đại, hấp dẫn bật nhất khu vực Tây Bắc. Bà Đỗ Thị Nguyệt, Phó Chủ tịch UBND phường Mường Sang, thông tin: Năm nay, lễ hội sẽ được tổ chức quy mô lớn hơn với sự tham gia của hàng trăm nghệ nhân, diễn viên quần chúng tham gia tái hiện lại Lễ hội Cầu mưa. Với những giá trị độc đáo của lễ hội, chúng tôi mong muốn du khách và nhân dân có cơ hội được tiếp cận, khám phá những nét văn hóa đặc trưng của người Thái trắng ở Mường Sang.

Lễ hội Cầu mưa sẽ được tái hiện đầy đủ các nghi lễ, như: Lễ rước “Nước” từ mó nước về Khu du lịch Mộc Châu Island, du khách sẽ được tham gia và hòa mình trong tiếng trống, tiếng chiêng rộn ràng cùng dân bản đưa nước từ nguồn nước linh thiêng đến nơi hành lễ.

Phần lễ tổ chức tại Khu du lịch Mộc Châu Island, du khách được trải nghiệm toàn bộ quá trình diễn ra lễ hội với các phần cúng (mo) theo tục lệ của Lễ hội do Thầy chủ lễ cầu xin ông Then dưới cây vạn vật linh thiêng.

Sau phần lễ là hội xòe, du khách được tham gia trong vòng xòe dưới cây vạn vật để cầu mong những điều tốt lành trong năm sẽ đến. Ngoài ra, còn có chương trình biểu diễn văn hóa và vui chơi các trò chơi dân gian hấp dẫn, như: Ném còn, cù quay, bắn nỏ…

Ông Hoàng Mạnh Duy, Phó giám đốc Khu du lịch Mộc Châu Island, cho biết: Đến nay, công tác chuẩn bị cơ sở vật chất, trang thiết bị, con người phục vụ lễ hội đã cơ bản hoàn tất sẵn sàng cho lễ hội thành công, để lại ấn tượng sâu sắc đối với nhân dân và du khách. Đặc biệt, với mong muốn lan tỏa nét đẹp trong Lễ hội đến đông đảo du khách gần xa Khu du lịch miễn phí toàn bộ vé tham quan Mộc Châu Island (vé vào cửa khu du lịch) trong ngày Lễ hội 14/3/2025 cho toàn bộ người dân địa phương và khách du lịch.

Cùng với trải nghiệm không gian lễ hội, đến với Mộc Châu Island nhân dân và du khách còn được khám phá Cầu kính Bạch Long đang nắm giữ các kỷ lục thế giới, như cầu kính dài nhất thế giới, với độ dài 632m và đường đi vách núi dài nhất thế giới; trải nghiệm, chinh phục nhiều trò chơi cảm giác mạnh như đủ Zipline, trượt cầu vồng, đua xe; lựa chọn nghỉ dưỡng tại khách sạn đoàn tàu hoặc khu Glamping thiết kế hệ mặt trời với 8 hành tinh xoay xung quanh mặt trời. Du khách sẽ được thưởng thức đặc sản Tây Bắc tại Nhà hàng tre Tabamboo nổi bật giữa núi rừng, vừa mang phong cách truyền thống vừa mang nét hiện đại, tạo cảm giác hài hòa gần gũi với thiên nhiên.

Trong không khí của những ngày xuân, Lễ hội Cầu mưa hứa hẹn mang đến những giá trị đặc sắc trong văn hóa của người đồng bào dân tộc Thái nói riêng và đồng bào các dân tộc Mộc Châu, Sơn La nói chung. Đây là dịp để du khách khám phá Mộc Châu Island điểm đến hấp dẫn không thể bỏ qua khi đến Khu du lịch quốc gia Mộc Châu.