Tại Sơn La, mô hình nông nghiệp gắn với du lịch trải nghiệm được phát triển từ nhiều năm trước, nhưng chỉ những năm gần đây, khi khái niệm nông nghiệp tuần hoàn được biết đến và dần ứng dụng vào thực tế, đã khiến việc kết hợp mô hình nông nghiệp gắn với du lịch được quan tâm nhiều hơn.

Phúc Sinh Mountain Hill, mô hình du lịch trải nghiệm của Công ty Cổ phần Phúc Sinh Sơn La tại xã Chiềng Mung đang hướng đến mục tiêu phát triển du lịch kết hợp nông nghiệp xanh, bền vững. Đến đây, du khách được trải nghiệm quy trình chế biến cà phê khép kín, từ trồng, chăm sóc, thu hái, ủ phân vi sinh từ vỏ cà phê cho đến sản xuất sản phẩm cà phê thành phẩm, quy trình pha chế và thưởng thức trọn vẹn hương vị tinh tế của cà phê Arabica Sơn La. Ngoài ra, còn có không gian trưng bày sản phẩm cà phê đặc trưng của Công ty rất đẹp mắt, giới thiệu sản phẩm để du khách mua sắm.   

Chị Nguyễn Hải Yến, quản lý Phúc Sinh Mountain Hill, cho hay: Phúc Sinh Mountain Hill xây dựng các tour trải nghiệm “Từ nông trại đến tách cà phê” (From Farm to Cup). Với hành trình này, du khách được trực tiếp khám phá, tìm hiểu về quy trình sản xuất cà phê từ trên đồi nương đến tách cà phê thơm ngon. Với quy trình sản xuất cà phê theo hướng hữu cơ, chúng tôi tự tin mang đến một mô hình du lịch trải nghiệm thú vị, hấp dẫn kết hợp với quảng bá thương hiệu sản phẩm.

Vài năm gần đây, Lỏi Tươi Farm, phường Vân Sơn được biết là nông trại xanh, một điểm du lịch trải nghiệm mới thu hút du khách với những thảm hoa rực rỡ theo mùa, hệ thống nhà kính trồng rau quả đầy màu sắc, đồi cỏ xanh ngát. Lỏi Tươi Farm kết hợp hài hòa giữa trồng trọt và chăn nuôi bò sữa theo hướng tuần hoàn, khép kín, chất thải chăn nuôi được ủ làm phân bón hữu cơ cho cây trồng, trong khi phụ phẩm nông nghiệp lại trở thành nguồn thức ăn tự nhiên cho đàn bò và các con vật nuôi.

Du khách đến đây, được trải nghiệm làm nông dân, trồng cây, hái quả, cưỡi ngựa, làm bạn với các con vật dễ thương, tìm hiểu về quy trình sản xuất nông nghiệp an toàn, check in cùng những trái bí ngô khổng lồ hay giàn cà chua bạch tuộc, mua sắm nông sản sạch, cây giống theo sở thích...

Anh Nguyễn Thạch Tùng Linh, Giám đốc Công ty TNHH Lỏi Tươi Agrico, chia sẻ: Quy trình sản xuất tại nông trại theo hướng hữu cơ, hạn chế tối đa hóa chất, vừa đảm bảo an toàn thực phẩm, vừa bảo vệ môi trường sinh thái. Chất thải chăn nuôi được xử lý bằng vi sinh, an toàn và thân thiện môi trường, giúp du khách đến đây được tận hưởng không gian thoáng đãng, trong lành và cảm giác thư thái, gần gũi thiên nhiên.

Nằm trong vùng lõi của Khu du lịch quốc gia Mộc Châu, phường Vân Sơn có gần 300 ha cây ăn quả; 840 ha chè; hơn 230 ha rau, củ, quả và nhiều điểm khai thác các hoạt động du lịch nông nghiệp. Không chỉ có Lỏi Tươi Farm, những người nông dân có kiến thức và kinh nghiệm tại đây nhanh chóng bắt nhịp xu hướng mới, kết hợp giữa sản xuất nông nghiệp thân thiện môi trường gắn với phát triển du lịch xanh, du lịch trải nghiệm, tạo sự gắn kết, gia tăng chuỗi giá trị sản xuất và dịch vụ, cung cấp sản phẩm, như tại HTX Dịch vụ phát triển nông nghiệp 19/5 hay vườn cam Chiến Hoa...

Đến tham quan, trải nghiệm loại hình du lịch kết hợp với nông nghiệp hữu tại Khu du lịch quốc gia Mộc Châu, chị Nguyễn Thị Ngọc Châu, du khách đến từ Thành phố Hồ Chí Minh, hào hứng nói: Tôi rất ấn tượng với các mô hình kết hợp du lịch và nông nghiệp. Đặc biệt là những người chủ nông trại, chủ vườn tại đây không chỉ có kiến thức về phát triển nông nghiệp bền vững, còn am hiểu về dịch vụ du lịch, giúp du khách có trải nghiệm trọn vẹn, thích thú và đầy hào hứng.  

Nông nghiệp tuần hoàn với quy trình sản xuất khép kín, tối ưu hóa việc sử dụng tài nguyên tại chỗ, tận dụng chất thải, phế phụ phẩm thành nguyên liệu cho chu trình mới đang là xu hướng tất yếu nhằm hướng tới phát triển nông nghiệp bền vững. Mô hình sản xuất này khi kết hợp với du lịch tạo sự cộng hưởng, gia tăng chuỗi giá trị, lợi ích kép từ nông nghiệp và dịch vụ gắn với khai thác tối ưu lợi thế địa phương. Những mô hình trải nghiệm vườn hồng, vườn cam, mận hậu, dâu tây, cà phê... tại Khu du lịch quốc gia Mộc Châu, các xã thuộc khu vực Mai Sơn đang tiên phong cho loại hình du lịch kết hợp với nông nghiệp tuần hoàn, khẳng định xu hướng phát triển nền du lịch xanh trong tương lai.

Trực tiếp giảng dạy lớp tập huấn về phát triển du lịch nông nghiệp, nông thôn tại Sơn La vào cuối tháng 10 vừa qua và tham quan các mô hình thực tế, bà Nguyễn Thị Trang Nhung, giảng viên Học viện Nông nghiệp Việt Nam, đánh giá: Sơn La có nhiều tiềm năng phát triển du lịch nông nghiệp cả 4 mùa. Mô hình nông nghiệp tuần hoàn được xây dựng quy mô, hiệu quả, chuyên nghiệp đáp ứng nhu cầu tham quan, trải nghiệm, mua sắm nông sản an toàn của khách du lịch; đặc biệt, rất hữu ích cho các đoàn nghiên cứu, khảo sát về nông nghiệp bền vững.

Gắn kết nông nghiệp tuần hoàn với du lịch trải nghiệm đang là xu hướng tất yếu của phát triển “kinh tế xanh”. Mô hình mang lại trải nghiệm độc đáo, gần gũi thiên nhiên, thu hút du khách và thúc đẩy sản xuất nông nghiệp theo hướng thân thiện môi trường; tối ưu hóa tài nguyên, giảm thiểu chất thải, tạo ra chuỗi giá trị kép hiệu quả bền vững cho nông dân.