Một góc thị trấn Sông Mã hôm nay.

Trong kháng chiến chống đế quốc Mỹ xâm lược, Sông Mã đã có hơn 10 ngàn đoàn viên và thanh niên viết đơn đăng ký xung phong 3 sẵn sàng và 6.000 lá đơn của thanh niên xin nhập ngũ. Đảng bộ, chính quyền và nhân dân các dân tộc huyện Sông Mã đã vận động gần 60.000 lượt nguời, đóng góp hơn 1.500.000 ngày công, mở 4 tuyến đường ô tô từ trung tâm huyện đi các xã Mường Lầm, Chiềng En, Sốp Cộp, Mường Lạn và đi một số xã biên giới giáp với nước CHDCND Lào, tổng chiều dài hơn 200 km; đào 100 km giao thông hào, 10.000 hầm cá nhân; vận chuyển gần 3.000 tấn lương thực, thực phẩm phục vụ các lực lượng chiến đấu và chiến đấu tại chỗ... Năm 1965, đế quốc Mỹ mở các đợt không kích bắn phá miền Bắc, dùng máy bay ném bom với ý đồ hủy diệt tiềm lực kinh tế, quốc phòng và phá hoại đường giao thông, ngăn chặn sự chi viện của ta đối với tiền tuyến, hòng làm giảm ý chí chiến đấu của nhân dân ta; với tinh thần quyết chiến, quyết thắng, quân và dân các dân tộc huyện Sông Mã đã anh dũng chiến đấu, dân quân các xã Chiềng Khương, Nà Nghịu đã bắn rơi 1 máy bay phản lực F105, 1 máy bay AD6; dân quân các xã Sốp Cộp, Dồm Cang và một số xã khác đã chiến đấu kiên cường, góp phần làm thất bại âm mưu đen tối của đế quốc Mỹ.

50 năm qua, thực hiện Di chúc của Bác, cấp ủy, chính quyền, nhân dân các dân tộc trong huyện luôn tăng cường nhiều biện pháp, phát triển kinh tế - xã hội, huy động tối đa mọi nguồn lực của địa phương, chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo hướng công nghiệp hóa, hiện đại hóa; tập trung sử dụng hiệu quả các nguồn lực đầu tư xây dựng nông thôn mới, làm chuyển biến mạnh mẽ diện mạo nông nghiệp, nông thôn. Kinh tế tiếp tục duy trì phát triển với tốc độ khá, tổng giá trị sản xuất bình quân tăng 9,6%/năm; trong đó, nông - lâm nghiệp tăng bình quân 4,4%/năm; công nghiệp, xây dựng tăng bình quân trên 8,6%/năm; dịch vụ tăng bình quân trên 15,5%/năm; cơ cấu kinh tế đã có sự chuyển dịch theo hướng giảm dần khu vực nông lâm nghiệp, tăng tỷ trọng kinh tế công nghiệp xây dựng và dịch vụ; giá trị gia tăng bình quân đầu người năm 2018 đạt 19,5 triệu đồng; thu ngân sách Nhà nước đạt và vượt dự toán hàng năm; thu hút và sử dụng hiệu quả các nguồn lực đầu tư trên địa bàn. Đến nay, trong thực hiện chương trình xây dựng NTM huyện đạt bình quân 9,2 tiêu chí/xã; Chiềng Khương được UBND tỉnh quyết định công nhận là xã đạt chuẩn nông thôn mới năm 2017; xã Chiềng Sơ đạt 15 tiêu chí, phấn đấu đến cuối năm 2019 đạt chuẩn NTM; 5 xã đạt từ 10 - 14 tiêu chí, 11 xã đạt từ 5 - 9 tiêu chí, không còn xã đạt dưới 5 tiêu chí. Từ năm 2014 đến hết năm 2018, toàn huyện đã xây dựng 382 tuyến đường bê tông, tổng chiều dài 113,2 km.

Hiện nay, toàn huyện có 58 đơn vị trường học và 1 nhóm trẻ, lớp mẫu giáo tư thục smartkids, với 44.774 trẻ và học sinh phổ thông; 100% xã, thị trấn có trường mầm non, tiểu học, THCS; 100% xã, thị trấn duy trì kết quả phổ cập giáo dục tiểu học - xóa mù chữ, phổ cập giáo dục mầm non cho trẻ em 5 tuổi, phổ cập giáo dục THCS; có 36/58 trường học đạt chuẩn quốc gia. Duy trì tốt việc nấu ăn cho học sinh bán trú tại 23 đơn vị trường, với 4.981 học sinh; tổ chức cho trẻ mầm non ăn trưa tại 7 đơn vị trường, với 1.036 học sinh. Đối với công tác khám, chữa bệnh, chăm sóc sức khỏe ban đầu cho nhân dân ngày càng được nâng cao cả về số lượng, chất lượng dịch vụ, đội ngũ y, bác sỹ, đáp ứng nhu cầu chăm sóc bảo vệ sức khỏe của nhân dân. Đến nay, 12/19 xã, thị trấn đạt tiêu chí Quốc gia về y tế, 425/425 bản có nhân viên y tế...

Công tác xây dựng Đảng luôn được coi trọng, tạo sự chuyển biến tích cực về nhận thức tư tưởng chính trị, giữ vững bản lĩnh chính trị của đội ngũ cán bộ, đảng viên. Công tác phát triển Đảng, xây dựng, củng cố tổ chức đảng được cấp ủy từ huyện đến cơ sở triển khai tích cực, nhất là trong lực lượng đoàn viên, thanh niên, dân quân tự vệ, dự bị động viên, các bản, trường học, trạm y tế chưa có tổ chức đảng. Từ năm 2015 đến nay, đã kết nạp thêm 891 đảng viên mới, nâng tổng số đảng viên trong toàn huyện lên gần 6.976 đồng chí. Công tác kiểm tra, giám sát và thi hành kỷ luật của Đảng được chú trọng, từ tháng 8/2015 đến nay, đã tổ chức kiểm tra, giám sát 264 tổ chức Đảng, 327 đảng viên. Qua kiểm tra, giám sát đã phòng ngừa và giảm đáng kể số lượng tổ chức đảng, đảng viên vi phạm, giúp cho đảng viên nâng cao ý thức trách nhiệm trong công tác, chú trọng rèn luyện đạo đức, lối sống, góp phần giữ nghiêm kỷ cương, kỷ luật của Đảng, chất lượng đảng viên ngày càng được nâng lên.

Phát huy những thành tựu đã đạt được sau 50 năm thực hiện Di chúc của Bác, Đảng bộ, chính quyền và nhân dân các dân tộc huyện Sông Mã tiếp tục đẩy mạnh việc học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh; tích cực thực hiện chuyển đổi cơ cấu cây trồng, vật nuôi, phát triển kinh tế HTX, tổ hợp tác, ứng dụng các kỹ thuật mới vào sản xuất; huy động mọi nguồn lực tại địa phương và lồng ghép các nguồn vốn để thực hiện thành công chương trình xây dựng nông thôn mới, xây dựng huyện Sông Mã ngày càng giàu đẹp, văn minh.