Cụ thể hóa Nghị quyết số 57-NQ/TW ngày 22/12/2024 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia, ngày 6/1/2026, Ban Chỉ đạo phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số tỉnh ban hành kế hoạch tổ chức Cuộc thi về Chuyển đổi số tỉnh Sơn La năm 2026, với chủ đề “Ý tưởng số - Lan tỏa sức mạnh số”. Cuộc thi tập trung vào 3 trụ cột: chính quyền số, kinh tế số và xã hội số; khuyến khích các ý tưởng, sáng kiến, giải pháp ứng dụng công nghệ số vào những vấn đề thiết thực của quản lý, sản xuất, kinh doanh và đời sống.

Để những ý tưởng có cơ hội phát hiện, lựa chọn và đánh giá khách quan, cuộc thi xây dựng thể lệ, quy chế, tiêu chí chấm điểm rõ ràng; Ban Giám khảo thành lập, thực hiện đánh giá, lựa chọn các ý tưởng, sáng kiến, giải pháp qua từng vòng. Công tác tuyên truyền triển khai trên nhiều phương tiện, nền tảng số, tạo sự quan tâm, hưởng ứng của các cơ quan, đơn vị, địa phương và người dân.

Sức hút của cuộc thi thể hiện qua số lượng tác phẩm gửi về, từ ngày 1/3-30/6/2026, Ban Tổ chức tiếp nhận 155 tác phẩm. Trong đó, 137 tác phẩm đủ điều kiện tham gia vòng sơ loại. Sau đó, 25 ý tưởng, sáng kiến, giải pháp được lựa chọn vào vòng chung khảo. Tại vòng thi này, các tác giả, nhóm tác giả có 10-15 phút trình bày ý tưởng, trả lời câu hỏi của Ban Giám khảo.

Trong 25 tác phẩm vào vòng chung khảo, giáo dục và đào tạo chiếm tới 14 tác phẩm. Con số phần nào cho thấy sự quan tâm và sức sáng tạo của đội ngũ cán bộ quản lý, giáo viên trong việc đưa công nghệ vào lớp học và công tác chuyên môn.

Lĩnh vực giáo dục, nhóm tác giả Trường THPT Phù Yên mang đến mô hình “AI Teaching Copilot”, hướng tới ứng dụng trí tuệ nhân tạo hỗ trợ giáo viên trong hoạt động dạy học. Tại Trường PTDTBT THCS Đứa Mòn, nhóm tác giả lại bắt đầu từ việc xây dựng ma trận, bảng đặc tả và đề kiểm tra, đề xuất ứng dụng AI tự động hóa một phần quy trình này. Cùng với đó, nhóm tác giả Trường PTDT nội trú THCS & THPT Phù Yên, lựa chọn số hóa học liệu môn Giáo dục địa phương tỉnh Sơn La bằng mã QR và nền tảng số. Ý tưởng “Mỗi học sinh một sản phẩm số” của nhóm tác giả Trường THCS Chiềng Đen, lại hướng đến việc để học sinh trực tiếp tạo ra các sản phẩm học tập số, qua đó rèn kỹ năng sử dụng công nghệ trong quá trình học tập…

Với nông nghiệp, giải pháp “Ứng dụng AI Claude xây dựng Zalo Mini App Nông nghiệp Sơn La” của tác giả Nguyễn Đức Trung, Trung tâm Khuyến nông và Chuyển đổi số, Sở Nông nghiệp và Môi trường, hướng tới tận dụng trí tuệ nhân tạo và nền tảng Zalo để xây dựng công cụ hỗ trợ tiếp cận thông tin, kiến thức và các nội dung phục vụ sản xuất nông nghiệp. Với cây cà phê, nhóm tác giả là các công chức Đảng ủy xã Muổi Nọi xây dựng “Nông lịch số cây cà phê và hệ thống hướng dẫn biện pháp tác động theo thời điểm”, hướng tới hỗ trợ người sản xuất chủ động hơn trong chăm sóc cây trồng...

Những ý tưởng trên tìm cách đưa công nghệ đến với sản xuất, thì “Chợ phiên số” của nhóm tác giả UBND phường Tô Hiệu, lại hướng đến thị trường. Thông qua nền tảng số, sản phẩm OCOP, sản phẩm đặc trưng có thêm không gian quảng bá, kết nối người bán với người mua; đồng thời, các hộ kinh doanh, HTX có thêm cơ hội nâng cao kỹ năng số.

Trong công việc quản lý rất cụ thể, nhóm tác giả là công chức Trung tâm Phục vụ hành chính công phường Vân Sơn, đề xuất “Trợ lý AI quản lý đất đai, xây dựng cơ sở dữ liệu và thiết lập tự động soạn thảo văn bản hành chính cấp xã”. Ý tưởng hướng tới hỗ trợ cán bộ xử lý dữ liệu, quản lý đất đai và soạn thảo văn bản, giảm bớt thao tác thủ công. Hay hướng đến người dân “Xây dựng phần mềm mô phỏng và huấn luyện thực hành thủ tục hành chính công trực tuyến cho công dân tỉnh Sơn La” của tác giả Lừ Văn Tuyên, UBND xã Tạ Khoa, giúp người dân làm quen với quy trình, nâng cao kỹ năng sử dụng dịch vụ công trực tuyến.

Công nghệ cũng đặt vào những lĩnh vực tưởng như ít gắn với các sản phẩm số. “Nền tảng kiểm tra nội dung xấu độc trên không gian mạng bằng AI” của tác giả Nguyễn Vương Anh, Ban Thanh niên Công an tỉnh Sơn La, hướng tới hỗ trợ nhận diện, kiểm tra nội dung trên không gian mạng. Trong hoạt động kiểm sát, tác giả Nguyễn Xuân Hùng, Viện Kiểm sát nhân dân khu vực 3 - Sơn La, đề xuất ứng dụng AI, ChatGPT và NotebookLM trong nghiên cứu hồ sơ, sơ đồ hóa chứng cứ, hỗ trợ Kiểm sát viên nâng cao hiệu quả công việc. Trong công tác xây dựng Đảng, tác giả Nguyễn Trọng Lâm, UBND phường Chiềng An, đưa ra “Hệ thống quản lý đảng viên và đảng phí chi bộ trên nền tảng số”, góp phần số hóa việc theo dõi, quản lý hoạt động tại chi bộ.

Nhìn từ 25 tác phẩm vào vòng chung khảo, có thể ý tưởng, sáng kiến đến từ chính những vấn đề thực tiễn. Từ đổi mới dạy học, hỗ trợ sản xuất, tiêu thụ nông sản đến nâng cao hiệu quả quản lý... Kết thúc Cuộc thi, Ban tổ chức trao giải nhất cho tác giả Nguyễn Vương Anh, Ban Thanh niên Công an tỉnh Sơn La; trao 2 giải nhì, 3 giải ba, 5 giải khuyến khích và 3 giải chuyên đề cho các tác giả, nhóm tác giả có thành tích xuất sắc.  

Cuộc thi khép lại, nhưng những ý tưởng, sáng kiến được hình thành từ thực tiễn, tiếp tục được hoàn thiện, ứng dụng trong công việc, sản xuất và đời sống. Quan trọng hơn, cuộc thi tạo động lực để cán bộ, công chức, viên chức và người dân chủ động tìm tòi, ứng dụng công nghệ, từng bước đưa chuyển đổi số trở thành một phần của công việc hằng ngày, góp phần nâng cao hiệu quả quản lý, phục vụ người dân, doanh nghiệp.