Lấy người dân làm trung tâm

Đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của người dân, doanh nghiệp và nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước, Sở Xây dựng luôn trong tốp đầu các sở, ban, ngành của tỉnh về chuyển đổi số. Ông Bùi Trọng Thắng, Phó Giám đốc Sở Xây dựng, cho biết: Sở triển khai hiệu quả các nền tảng số, hệ thống thông tin và cơ sở dữ liệu chuyên ngành, gồm: Các hệ thống quản lý cầu trực tuyến về quản lý tài sản đường bộ; nghiệp vụ quản lý vận tải đường bộ; tra cứu thông tin kiểm định phương tiện; cổng dữ liệu ngành xây dựng; các phần mềm cơ sở dữ liệu quản lý quy hoạch về nguồn nguyên liệu sản xuất vật liệu xây dựng, thoát nước đô thị trên địa bàn tỉnh..,. cung cấp cho các tổ chức, cá nhân, doanh nghiệp khai thác thông tin.

Sở Xây dựng là đơn vị tiên phong của cả nước trong thực hiện xây dựng cơ sở dữ liệu về quy hoạch. Thông tin quy hoạch được cung cấp trực tuyến tại địa chỉ https://tracuuquyhoachsonla.vn với hơn 120 đồ án quy hoạch, phục vụ nhu cầu tra cứu của các tổ chức, cá nhân, các nhà đầu tư, làm cơ sở để thu hút đầu tư, phát triển kết cấu hạ tầng nhất là các khu công nghiệp, giao thông, phát triển nhà ở, bất động sản trên địa bàn tỉnh.

Sau khi thực hiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp, phần lớn thủ tục hành chính của người dân được giải quyết trực tiếp tại cơ sở. Phường Tô Hiệu tập trung xây dựng chính quyền số, nâng cao chất lượng phục vụ người dân, trở thành địa phương dẫn đầu chuyển đổi số các xã, phường của tỉnh.

Ông Cầm Việt Quân, Chủ tịch UBND phường Tô Hiệu, thông tin: Phường chuẩn hóa quy trình xử lý công việc trên môi trường số. Hướng dẫn người dân thực hiện các dịch vụ công trực tuyến; hỗ trợ cài đặt và sử dụng các ứng dụng thiết yếu, mục tiêu là xây dựng chính quyền số hiện đại, minh bạch, vì nhân dân phục vụ. Phường đã đưa vào sử dụng robot tích hợp trí tuệ nhân tạo hỗ trợ giải quyết TTHC giúp người dân có thể tương tác trực tiếp với robot để nắm bắt thông tin liên quan đến TTHC. 100% số hồ sơ được tiếp nhận và giải quyết trực tuyến, đều được giải quyết trước và đúng hạn.

Theo đánh giá của tỉnh, đến nay, tỷ lệ TTHC cung cấp dịch vụ công trực tuyến toàn trình trên tổng số TTHC đủ điều kiện đạt 89%. Tỷ lệ hồ sơ trực tuyến toàn trình phải xử lý trực tuyến, ký số chuyên dùng kết quả và trả kết quả trực tuyến hoặc qua bưu chính công ích đạt 98%. Tỷ lệ số hóa hồ sơ và kết quả giải quyết thủ tục hành chính đạt gần 100%. Chuyển đổi số đã rút ngắn thời gian giải quyết, đơn giản hóa thành phần hồ sơ, tạo điều kiện thuận lợi cho người dân và doanh nghiệp. Những kết quả cho thấy chuyển đổi số đang từng bước làm thay đổi từ mô hình chính quyền quản lý truyền thống, chuyển mạnh sang mô hình quản trị hiện đại dựa trên dữ liệu số.

Nền tảng chính quyền số

Thúc đẩy chuyển đổi số, Tỉnh ủy, HĐND, UBND tỉnh đã ban hành các nghị quyết, chương trình, kế hoạch và văn bản chỉ đạo cụ thể hóa chủ trương của Trung ương, nhất là Nghị quyết số 57-NQ/TW ngày 22/12/2024 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia.

Bà Hà Thị Ngọc Yến, Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ, cho biết: Đối với xây dựng chính quyền số, Sở tham mưu tỉnh lãnh đạo thực hiện đồng bộ các giải pháp, nhiệm vụ: Đẩy mạnh chuyển đổi số trong hoạt động của các cơ quan nhà nước; hoàn thiện, khai thác hiệu quả hạ tầng và các nền tảng số, cơ sở dữ liệu; tăng cường cung cấp dịch vụ công trực tuyến, xử lý hồ sơ, công việc trên môi trường điện tử; nâng cao năng lực số, kỹ năng số cho đội ngũ cán bộ, công chức và người dân, tạo nền tảng để xây dựng chính quyền số đi vào thực chất, hiệu quả.

Hạ tầng viễn thông, Internet và hạ tầng số được đầu tư mở rộng đến vùng sâu, vùng xa, vùng biên giới, tạo điều kiện để người dân tiếp cận dịch vụ số. Đến 30/8/2026, toàn tỉnh có 98,71% số bản, tiểu khu, tổ dân phố và 98,4% dân số được phủ sóng 4G; tỷ lệ phủ sóng 5G đạt 57,17% bản, tiểu khu tổ dân phố; tỷ lệ dân số phủ sóng băng rộng di động 5G đạt 67,1 %; 100% xã có mạng thông tin băng rộng cố định (cáp quang), 91,03% bản, tiểu khu tổ dân phố có băng rộng cố định; tỷ lệ hộ gia đình có băng rộng cố định đạt 59,97%, tỷ lệ hộ gia đình có kết nối Internet đạt 80,6%. Năng lực số, kỹ năng số của cán bộ, công chức, viên chức ngày càng nâng cao. Tỷ lệ cán bộ, công chức, viên chức được đào tạo, bồi dưỡng kỹ năng số cơ bản ước đạt 99,4%. 

UBND tỉnh đã ban hành Chiến lược dữ liệu tỉnh Sơn La đến năm 2030, Danh mục cơ sở dữ liệu tỉnh Sơn La, Cổng dữ liệu mở được rà soát, cập nhật theo mô hình chính quyền địa phương 2 cấp và đã kết nối với kho dữ liệu tỉnh Sơn La để thống nhất dữ liệu toàn tỉnh.

Trung tâm Giám sát, điều hành thông minh (IOC) tỉnh Sơn La được cập nhật, điều chỉnh, kết nối với Kho dữ liệu dùng chung để sử dụng dữ liệu do các sở, ngành cung cấp thống nhất, thường xuyên phục vụ cho công tác quản lý điều hành của ngành và của UBND tỉnh, Chủ tịch UBND tỉnh. Mạng truyền số liệu chuyên dùng tỉnh Sơn La được triển khai tới các sở, ngành, UBND cấp xã, kết nối với các bộ, ngành.

Tỉnh vận hành ổn định các hệ thống thông tin dùng chung phục vụ thường xuyên công tác chỉ đạo, điều hành của các cơ quan nhà nước. Kho dữ liệu dùng chung đã hình thành trên 330 danh mục dữ liệu của 18 sở, ngành, với khoảng 31,5 triệu bản ghi. Cổng dữ liệu mở với 850 dữ liệu được chia sẻ; 804 câu hỏi chatbot AI để phục vụ người dân và doanh nghiệp. Triển khai các API cung cấp số liệu thống kê của cổng dữ liệu mở trên trung tâm giám sát điều hành thông minh IOC. Duy trì Hệ thống Hội nghị truyền hình trực tuyến, nâng cấp thiết bị quản lý phòng họp, thiết bị đầu cuối tại 163 điểm cầu các sở, ngành, các xã, phường, bảo đảm phục vụ họp trực tuyến ổn định, thông suốt. Đồng thời, duy trì ổn định Hệ thống thông tin giải quyết thủ tục hành chính tỉnh; hệ thống Cổng thông tin điện tử; hệ thống thông tin báo cáo kinh tế xã hội; hệ thống thông tin phục vụ họp-eCabinet.

Ứng dụng chữ ký số chuyên dùng công vụ trong các cơ quan nhà nước và chính quyền các cấp bảo đảm việc trao đổi các văn bản điện tử được nhanh, thuận lợi, bảo đảm an toàn thông tin; tiết kiệm thời gian trình ký và chi phí in sao, chuyển phát tài liệu. Bước đầu thử nghiệm các ứng dụng AI, trợ lý ảo phục vụ cán bộ, công chức. Chính quyền số được xây dựng đồng bộ đã từng bước hiện đại hóa nền hành chính, nâng cao hiệu quả phục vụ người dân và doanh nghiệp.

Tháo gỡ “điểm nghẽn”

Bên cạnh những kết quả đạt được, chuyển đổi số nói chung cũng như xây dựng chính quyền số ở Sơn La còn những “điểm nghẽn” cần tháo gỡ. Hiện nay, vẫn còn 18 bản trắng sóng, 73 bản lõm sóng, 125 bản chưa có băng rộng cố định, tỷ lệ phủ sóng 4G chưa phủ kín các bản, 5G mới đạt khoảng 57,17% số bản, điều kiện tiếp cận hạ tầng số với tốc độ cao tại các địa bàn khó khăn vẫn còn nhiều hạn chế. Với đặc thù địa hình chủ yếu là đồi núi cao, xen kẽ là các thung lũng sâu, có độ dốc lớn, đòi hỏi mật độ xây dựng trạm thu phát sóng cao hơn nhiều so với địa hình đồng bằng, kỹ thuật cao, chi phí lắp đặt, vận hành, bảo dưỡng, chi phí truyền dẫn lớn. Mật độ dân cư ở các bản này thưa thớt, đời sống nhân dân còn khó khăn.

Tỉnh tiếp tục huy động các nguồn lực, phối hợp với các nhà cung cấp dịch vụ đầu tư hạ tầng viễn thông, Internet và hạ tầng số phủ sóng tới các địa bàn, khu dân cư, tạo nền tảng để thúc đẩy chuyển đổi số. Tập trung xử lý dứt điểm trong 100 ngày và nhóm nhiệm vụ cần triển khai để tạo đột phá, gồm: Đẩy mạnh phát triển dữ liệu và các nền tảng dùng chung; đẩy mạnh các nhiệm vụ chuyển đổi số phục vụ vận hành hệ thống chính trị và chính quyền đồng bộ, thông suốt, hiệu quả; chủ động phát triển và ứng dụng trí tuệ nhân tạo an toàn, có kiểm soát, hiệu quả; bảo đảm vững chắc an ninh mạng, an toàn thông tin và bảo vệ dữ liệu quốc gia; tăng cường công tác lãnh đạo, chỉ đạo, đổi mới cơ chế kiểm tra, giám sát, đánh giá kết quả theo sản phẩm đầu ra.

Thúc đẩy xây dựng chính quyền số, dự kiến từ tháng 9 đến hết tháng 12/2026, tỉnh triển khai thí điểm mô hình “Trạm dịch vụ công số”, gồm: “Trạm dịch vụ công số” hỗ trợ thực hiện thủ tục hành chính trực tuyến sẽ triển khai 10 thiết bị tại Trung tâm Phục vụ hành chính công của 10 xã, phường: Tô Hiệu, Chiềng Cơi, Chiềng An, Chiềng Sinh, Vân Sơn, Mộc Sơn, Thảo Nguyên, Mộc Châu, Chiềng Mung, Chiềng Hặc. “Trạm dịch vụ công số” hỗ trợ tra cứu thông tin thủ tục hành chính sẽ được triển khai 44 thiết bị tại tổ, thôn, bản, trong đó 16 thiết bị tại 16 tổ, bản thuộc phường Chiềng Cơi và 28 thiết bị tại 28 thôn, bản thuộc xã Chiềng Mung. Mô hình “Trạm dịch vụ công số” nhằm hỗ trợ người dân, doanh nghiệp tiếp cận, sử dụng dịch vụ công trực tuyến, tra cứu dịch vụ công trực tuyến và các tiện ích số thuận lợi, góp phần nâng cao chất lượng phục vụ của cơ quan nhà nước, thúc đẩy chuyển đổi số trên địa bàn tỉnh. Đồng thời, từng bước hình thành điểm hỗ trợ dịch vụ công số tại cơ sở, tạo điều kiện để người dân được hướng dẫn thực hiện thủ tục hành chính, số hóa hồ sơ, khai thác các tiện ích số và nâng cao kỹ năng sử dụng dịch vụ công trực tuyến.

Với các giải pháp đồng bộ, cùng sự vào cuộc quyết liệt của các cấp, các ngành của tỉnh trong đẩy mạnh xây dựng chính quyền số, sẽ góp phần xây dựng chính quyền hiện đại, tăng tính công khai, minh bạch nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước, đưa chính quyền đến gần dân hơn.