Từ đô thị di sản đến đô thị thông minh

Huế là một đô thị di sản có bề dày văn hóa đặc trưng, được thành phố định hướng phát triển theo mô hình “xanh-thông minh-giàu bản sắc”. Đây là mục tiêu xuyên suốt trong các chiến lược phát triển giai đoạn 2025-2030, nhằm đưa Huế trở thành trung tâm lớn về văn hóa, du lịch, y tế chuyên sâu và khoa học công nghệ của cả nước.

Việc trở thành thành phố trực thuộc Trung ương (1/1/2025) đã mở ra cơ hội để Huế tăng tốc chuyển đổi số, xây dựng hạ tầng số và hiện đại hóa quản trị đô thị. Trong đó, phát triển đô thị thông minh được xác định là trụ cột quan trọng.

Một trong những dấu ấn nổi bật nhất của Huế trong xây dựng đô thị thông minh là việc phát triển nền tảng Hue-S - “trái tim số” của đô thị Huế. Đây là hệ sinh thái số toàn diện phục vụ người dân, doanh nghiệp và chính quyền.

Theo Sở Khoa học và Công nghệ thành phố Huế, đến nay, Hue-S đạt hơn 1,3 triệu tài khoản, trong đó có hơn 900 nghìn tài khoản người dân được xác thực qua VNeID, cung cấp hơn 50 dịch vụ thiết yếu từ dịch vụ công, thanh toán điện, nước, y tế, giáo dục đến du lịch thông minh.

Không chỉ dừng lại ở tiện ích, Hue-S còn đóng vai trò là kênh tương tác hai chiều giữa chính quyền và người dân. Người dân có thể phản ánh hiện trường, gửi kiến nghị, theo dõi tiến độ xử lý, đánh giá mức độ hài lòng, từ đó góp phần nâng cao tính minh bạch và trách nhiệm giải trình của chính quyền.

Theo Phó Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ Nguyễn Dương Anh, thành phố đã xây dựng Trung tâm Giám sát, điều hành đô thị thông minh (IOC) kết nối với hơn 800 camera giám sát, gần 30 giải pháp trí tuệ nhân tạo (AI), phục vụ quản lý giao thông, trật tự đô thị, an ninh xã hội và phòng chống thiên tai.

Hệ thống này hỗ trợ lực lượng chức năng xác minh hàng trăm vụ việc có dấu hiệu hình sự, phát hiện hàng nghìn sự cố cháy rừng và các hành vi vi phạm môi trường. Đây là minh chứng rõ nét cho việc ứng dụng dữ liệu lớn và AI trong quản trị đô thị hiện đại.

Theo đánh giá của các tổ chức quốc tế như ITU và World Bank, thành phố Huế đã hoàn thành giai đoạn “thành phố kết nối” trong lộ trình đô thị thông minh, tạo nền tảng để chuyển sang giai đoạn điều hành dựa trên dữ liệu số.

Một trong những nỗ lực của Huế đã được ghi nhận khi thành phố được trao Giải thưởng “Thành phố thông minh Việt Nam 2025” trong lĩnh vực quản trị, điều hành thông minh. Đây là minh chứng cho hiệu quả của việc ứng dụng công nghệ số trong cải cách hành chính và nâng cao chất lượng dịch vụ công. Đặc biệt, 100% hồ sơ công việc tại các cơ quan nhà nước trên địa bàn được xử lý trên môi trường mạng; gần 6 triệu văn bản điện tử đã được ký số, giúp tiết kiệm khoảng 5,8 tỷ đồng chi phí hành chính. Những con số này cho thấy sự chuyển đổi mạnh mẽ từ chính quyền truyền thống sang chính quyền số.

Tăng cường liên kết, chia sẻ dữ liệu

Thực hiện các chủ trương về chuyển đổi số quốc gia, thành phố Huế xác định xây dựng chính quyền số là nhiệm vụ trọng tâm, giữ vai trò nền tảng trong quá trình phát triển đô thị thông minh. Điểm nhấn quan trọng là việc hoàn thiện Khung kiến trúc chính quyền số. Đây không chỉ là công cụ kỹ thuật mà còn là cơ sở để tổ chức, chuẩn hóa và điều phối toàn bộ hoạt động chuyển đổi số trên địa bàn.

Theo Phó Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ Nguyễn Kim Tùng, Khung kiến trúc chính quyền số đóng vai trò như “kỷ luật triển khai”, bảo đảm các hệ thống được phát triển thống nhất, tránh chồng chéo và lãng phí nguồn lực. Trên nền tảng đó, hạ tầng số của thành phố được đầu tư tương đối đồng bộ. Mạng truyền số liệu chuyên dùng đã kết nối đến 100% cơ quan nhà nước; hệ thống quản lý văn bản, điều hành, chữ ký số được triển khai rộng khắp từ cấp thành phố đến cơ sở.

Đáng chú ý, hệ thống báo cáo số với các bảng điều khiển trực quan đã hỗ trợ lãnh đạo các cấp theo dõi, đánh giá tình hình phát triển kinh tế-xã hội theo thời gian thực. Đây là bước chuyển quan trọng từ phương thức quản lý dựa vào báo cáo thủ công sang quản lý dựa trên dữ liệu, góp phần nâng cao chất lượng chỉ đạo, điều hành.

“Việc ứng dụng Bộ chỉ số đánh giá chuyển đổi số (DTI) giúp các cơ quan, đơn vị nhận diện rõ hạn chế, từ đó xây dựng giải pháp phù hợp. Cách làm này không chỉ phục vụ xếp hạng mà còn trở thành công cụ quản trị hữu hiệu, góp phần nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động của bộ máy chính quyền các cấp”, ông Tùng cho biết.

Nhờ nền tảng số đã được chuẩn bị từ trước, cho nên khi mô hình chính quyền địa phương hai cấp đi vào hoạt động, thành phố đã nhanh chóng thích ứng và vận hành hiệu quả. Việc vận hành hệ thống điều hành số, họp không giấy tờ, giao việc và giám sát trực tuyến… đã giúp kết nối thông suốt giữa cấp thành phố và cấp xã, phường. Các quyết định được truyền đạt nhanh chóng, việc theo dõi tiến độ được thực hiện theo thời gian thực. Các tổ công nghệ số cộng đồng được thành lập tại 100% xã, phường, trở thành “cánh tay nối dài” của chính quyền, hỗ trợ người dân tiếp cận dịch vụ số...

Cùng với xây dựng nền tảng chính quyền số, Huế đẩy mạnh số hóa hoạt động công vụ, hướng tới nền hành chính phục vụ, lấy người dân và doanh nghiệp làm trung tâm. Các quy trình xử lý công việc trong cơ quan nhà nước từng bước được số hóa, giúp giảm bớt giấy tờ, rút ngắn thời gian giải quyết và nâng cao tính minh bạch. Nền tảng làm việc số được triển khai đồng bộ, tích hợp nhiều chức năng như quản lý văn bản, điều hành công việc, họp không giấy tờ, tiếp nhận và xử lý phản ánh hiện trường.

“Việc chuyển từ môi trường làm việc truyền thống sang môi trường số không chỉ nâng cao năng suất lao động mà còn góp phần thay đổi tư duy, phong cách làm việc của đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức theo hướng chuyên nghiệp, hiện đại”, Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ thành phố Nguyễn Xuân Sơn cho biết...

Thông qua các nền tảng như VNeID và hệ thống đô thị thông minh Hue-S, nhiều thủ tục hành chính có thể được thực hiện trực tuyến, giúp tiết kiệm thời gian, chi phí và nâng cao trải nghiệm của người sử dụng.

“Hiện nay, nhiều thủ tục hành chính có thể thực hiện ngay trên điện thoại. Người dân không phải đi lại nhiều lần như trước, việc theo dõi hồ sơ cũng thuận tiện hơn”, ông Nguyễn Đình Phúc (phường Thuận Hóa) chia sẻ.

Để tiếp tục phát huy hiệu quả, thời gian tới, thành phố sẽ đẩy mạnh hoàn thiện cơ chế, chính sách; tăng cường liên kết, chia sẻ dữ liệu; nâng cao chất lượng nguồn nhân lực và phát triển hệ sinh thái số. Tiếp tục đổi mới phương thức quản trị, bảo đảm chuyển đổi số thật sự mang lại lợi ích thiết thực cho người dân và doanh nghiệp.

“Với quyết tâm chính trị cao và sự vào cuộc của cả hệ thống, Huế đang từng bước khẳng định hướng đi đúng đắn trong xây dựng đô thị thông minh gắn với chính quyền số, góp phần thực hiện mục tiêu phát triển nhanh và bền vững trong giai đoạn mới...”, đại diện Sở Khoa học và Công nghệ thành phố nhấn mạnh.