Theo Financial Times ngày 16/7, Moonshot AI, công ty có trụ sở tại Bắc Kinh, dự kiến công bố Kimi K3 trong những ngày tới. Đây dự kiến là mô hình AI lớn nhất từng được phát triển tại Trung Quốc, với khoảng 2.000 - 3.000 tỷ tham số.

Mô hình có nhiều tham số hơn thường sở hữu khả năng xử lý thông tin và thực hiện các nhiệm vụ phức tạp tốt hơn, dù hiệu suất thực tế còn phụ thuộc vào chất lượng dữ liệu, phương pháp huấn luyện và kiến trúc hệ thống.

Anthropic không công bố quy mô các mô hình của hãng. Tuy nhiên, giới chuyên gia trong ngành ước tính Claude Opus 4.8, một trong những mô hình mạnh nhất của công ty Mỹ, có khoảng 1.500 - 2.000 tỷ tham số.

Kimi K3 được kỳ vọng vượt Opus 4.8 trên nhiều bộ tiêu chuẩn đánh giá phổ biến. Mô hình cũng sẽ được phát hành dưới dạng mã trọng số mở, cho phép người dùng tải xuống, triển khai trên hệ thống riêng và điều chỉnh theo nhu cầu.

Tuy nhiên, năng lực của Kimi K3 nhiều khả năng vẫn thấp hơn Fable, mô hình mạnh hơn từng được Anthropic tạm dừng cung cấp sau khi giới chức Mỹ bày tỏ lo ngại về khả năng hỗ trợ hoạt động tấn công mạng.

Việc Kimi K3 đạt hiệu suất tương đương hoặc cao hơn một sản phẩm chủ lực của Anthropic có thể làm thay đổi quan điểm phổ biến trong ngành rằng các mô hình AI Trung Quốc đang chậm hơn Mỹ khoảng 8 - 12 tháng.

K3 cũng có thể tạo sức ép đáng kể đối với các công ty Mỹ như Anthropic và OpenAI. Trong khi những mô hình tiên tiến nhất của hai hãng này vẫn là hệ thống đóng và đòi hỏi người dùng trả phí để truy cập, mô hình trọng số mở của Moonshot có thể được doanh nghiệp tự triển khai, tùy chỉnh và kiểm soát dữ liệu.

Các mô hình mới nhất của Mỹ hiện vẫn chiếm ưu thế trong những nhiệm vụ phức tạp nhất. Tuy nhiên, ngày càng nhiều nhà đầu tư và lãnh đạo công nghệ Mỹ cảnh báo rằng khoảng cách giữa hai nước đang thu hẹp nhanh chóng.

Ông Marc Andreessen, đồng sáng lập quỹ đầu tư mạo hiểm Andreessen Horowitz, tháng trước nhận định GLM-5.2 của phòng thí nghiệm Trung Quốc Z.ai là mô hình AI đầu tiên của Trung Quốc có thể sánh ngang và trong nhiều trường hợp vượt các mô hình công khai từ những hãng AI lớn của Mỹ mà không phải đánh đổi đáng kể về năng lực.

Nhiều công ty tại Thung lũng Silicon và châu Âu cũng bắt đầu chuyển sang sử dụng các mô hình Trung Quốc có chi phí thấp hơn, trong bối cảnh chi phí dành cho công nghệ AI của Mỹ ngày càng tăng.

Các hãng phát triển mô hình hàng đầu của Mỹ đã đầu tư hàng trăm tỷ USD vào trung tâm dữ liệu, chip và hạ tầng năng lượng nhằm phát triển các hệ thống AI tiên tiến. Chi phí đầu tư lớn khiến một số công ty bắt đầu tăng giá dịch vụ trong năm nay.

Theo thông tin trên trang web của Anthropic, từ tháng 9, giá sử dụng Opus 4.8 sẽ tăng 50%, lên 3 USD cho mỗi triệu token đầu vào và 15 USD cho mỗi triệu token đầu ra. Token là đơn vị dữ liệu mà mô hình sử dụng để xử lý và tạo nội dung.

Trong khi đó, các phòng thí nghiệm Trung Quốc như Moonshot và DeepSeek tập trung phát triển mô hình trọng số mở với chi phí vận hành thấp hơn. Kimi K2.6, phiên bản trước của Moonshot, có mức giá chỉ bằng khoảng một phần ba Opus 4.8.

Lợi thế về giá có thể trở thành yếu tố quan trọng khi các doanh nghiệp triển khai AI trên quy mô lớn. Chênh lệch nhỏ trong chi phí xử lý mỗi triệu token có thể tạo ra khoản tiết kiệm đáng kể đối với những công ty phải xử lý hàng tỷ yêu cầu mỗi ngày.

Tuy nhiên, sự phát triển nhanh chóng của các mô hình Trung Quốc cũng làm gia tăng tranh cãi về phương pháp huấn luyện. Anthropic hồi tháng 2 cáo buộc một số phòng thí nghiệm AI Trung Quốc tiến hành các “cuộc tấn công chưng cất” ở quy mô công nghiệp nhằm vào mô hình của hãng.

“Chưng cất” là phương pháp sử dụng kết quả đầu ra của một mô hình tiên tiến để huấn luyện hệ thống nhỏ hơn, qua đó giúp mô hình mới tái tạo một phần năng lực của sản phẩm gốc mà không cần lượng tài nguyên tính toán tương đương.

Một số công ty Trung Quốc bác bỏ cáo buộc, cho rằng đây là lý do được các hãng Mỹ đưa ra nhằm bảo vệ vị thế thống trị trên thị trường.

Giá trị của các phòng thí nghiệm AI Trung Quốc đã tăng mạnh trong năm nay, nhưng vẫn thấp hơn đáng kể so với những đối thủ Mỹ. Theo nguồn tin của Financial Times, Moonshot đang huy động một vòng vốn mới với mức định giá khoảng 31,5 tỷ USD.

DeepSeek cũng bắt đầu một vòng gọi vốn với mức định giá khoảng 71 tỷ USD. Trong khi đó, Anthropic được định giá 965 tỷ USD trong vòng huy động vốn gần nhất vào tháng 5, còn định giá mới nhất của OpenAI đạt 852 tỷ USD.

Sự chênh lệch cho thấy các công ty Mỹ vẫn sở hữu lợi thế lớn về vốn và hạ tầng. Tuy nhiên, việc các phòng thí nghiệm Trung Quốc phát triển được những mô hình có hiệu suất cạnh tranh với chi phí thấp hơn có thể khiến cuộc đua AI toàn cầu không còn chỉ phụ thuộc vào quy mô đầu tư.