Bản Yên Thi nằm ở khu vực trung tâm xã Lóng Phiêng, nhiều tháng nay, cứ buổi tối nhà văn hóa bản lại sáng đèn. Tất cả học viên đều mang theo điện thoại thông minh, chăm chú làm theo hướng dẫn của cán bộ xã và đoàn viên thanh niên. Người đã quen internet học cách sử dụng thêm các tiện ích mới; người chưa thành thạo được hướng dẫn từng thao tác.

Ông Nguyễn Đức Mạnh, Bí thư Chi bộ bản Yên Thi, cho biết: Nhiều hộ trong bản phát triển nông nghiệp công nghệ cao, kinh doanh dịch vụ; điện thoại thông minh và Internet đã và đang trở thành công cụ phục vụ sản xuất, giao dịch, trao đổi thông tin. Vì vậy, nội dung “Bình dân học vụ số” được lựa chọn theo hướng gắn với những việc người dân đang làm và đang cần.

Chi bộ, Ban Quản lý bản phối hợp với cán bộ xã tập trung hướng dẫn đảng viên, nhân dân sử dụng VNeID, dịch vụ công trực tuyến, thanh toán không dùng tiền mặt; đồng thời trao đổi cách khai thác thông tin trên môi trường mạng, nhận diện những thủ đoạn lừa đảo. Với các hộ sản xuất, kinh doanh, nội dung hướng dẫn được gắn với quảng bá sản phẩm, kết nối khách hàng, mở rộng phương thức tiêu thụ nông sản. Với cán bộ, đảng viên, hướng dẫn sử dụng Sổ tay đảng viên điện tử.

Khác với các bản vùng trung tâm xã Lóng Phiêng, đến bản vùng cao Chiềng Tương chủ yếu là đồng bào dân tộc Mông sinh sống, nhiều người dân nơi đây, các nền tảng số vẫn còn mới mẻ. Với phương châm của cán bộ là dễ hiểu, dễ nhớ và quan trọng nhất là để bà con tự thao tác trên chính chiếc điện thoại của mình, cán bộ xã, đoàn viên thanh niên ngồi cạnh từng người, hướng dẫn tích hợp giấy tờ vào tài khoản định danh điện tử VNeID. Người dân làm đến đâu, hướng dẫn đến đó; chưa thành công thì làm lại từng bước.

Ông Giàng Định Phố, bản Chiềng Tương, cho biết: Trước đây, tôi chưa biết tích hợp giấy tờ trên VNeID, đi làm việc gì cũng phải mang nhiều giấy tờ. Nay được hướng dẫn trực tiếp, tôi đã biết sử dụng. Đi khám bệnh hay làm một số thủ tục, sử dụng thông tin trên điện thoại thuận tiện hơn nhiều.

Triển khai mô hình Dân vận khéo “Bình dân học vụ số vùng biên cương”, xã Lóng Phiêng đã thành lập tổ triển khai mô hình, với 15 thành viên, nòng cốt là Ban xây dựng Đảng của xã cùng các lực lượng biên phòng, công an, đoàn viên, thanh niên. Tùy từng địa bàn, đối tượng và thời điểm, các tổ chuyển đổi số linh hoạt lựa chọn cách hướng dẫn phù hợp. Đang vào mùa vụ, ban ngày bà con bận sản xuất, nên các buổi hướng dẫn được tổ chức vào buổi tối, theo cụm dân cư; những hộ không thể tham gia tập trung được hỗ trợ tại nhà. Nội dung cũng được điều chỉnh theo mức độ tiếp cận công nghệ: người đã quen sử dụng được hướng dẫn ứng dụng sâu hơn vào sản xuất, kinh doanh; người mới bắt đầu được hướng dẫn từ những thao tác cơ bản, trực tiếp thực hành trên điện thoại.

Đoàn xã Lóng Phiêng hiện có gần 300 đoàn viên. Phát huy lợi thế của tuổi trẻ, đoàn viên tích cực tham gia các tổ chuyển đổi số. Chị Vì Phương Thảo, Bí thư Đoàn xã Lóng Phiêng nói: Chúng tôi tập trung hỗ trợ người dân thực hiện các thao tác trên điện thoại, sử dụng VNeID, dịch vụ công trực tuyến; đồng thời khuyến khích thanh niên ứng dụng công nghệ để quảng bá, tiêu thụ nông sản, đặc sản địa phương...

Đồng chí Vi Tuấn Bảo, Bí thư Đảng ủy xã Lóng Phiêng, cho biết: Đảng ủy xã xác định phổ cập kỹ năng số là nhiệm vụ cần được thực hiện thường xuyên, gắn với nhu cầu thực tế của nhân dân. Mỗi lực lượng có thế mạnh riêng, phối hợp hỗ trợ người dân từ những kỹ năng thiết yếu đến ứng dụng công nghệ trong sản xuất, kinh doanh và đời sống. Quan trọng là phải kiên trì, làm đến đâu chắc đến đó, để người dân thực sự sử dụng được những gì đã được hướng dẫn.

Đến nay, các tổ chuyển đổi số đã tổ chức thực hiện tại 4 bản Yên Thi, Chiềng Tương, Tà Vàng và Tô Quỳnh, với khoảng 350 người được tiếp cận các nội dung về kỹ năng số. Trong tháng 9, xã tiếp tục triển khai tại bản Mơ Tươi, Pha Cúng; phấn đấu đến tháng 12/2026, mô hình được triển khai tại 100% các bản trên địa bàn. Bên cạnh đó, cùng với hỗ trợ người dân sử dụng các tiện ích số, xã cũng phối hợp với các đơn vị chú trọng phổ biến kỹ năng nhận diện các hình thức lừa đảo trên không gian mạng, nâng cao ý thức phòng ngừa tội phạm và vi phạm pháp luật khu vực biên giới.

Với cách làm sát từng bản, từng nhóm dân cư, mô hình “Bình dân học vụ số vùng biên cương” đang mở thêm một hướng trong công tác dân vận ở Lóng Phiêng, bắt đầu từ việc người dân cần, hướng dẫn bằng cách người dân dễ tiếp nhận và kiên trì đồng hành để họ tự làm được. Đó cũng là cách để chủ trương chuyển đổi số đi vào đời sống, góp phần thu hẹp khoảng cách số ở vùng biên.