Xác định thanh toán không dùng tiền mặt là một trong những trụ cột của chuyển đổi số, UBND tỉnh đã chỉ đạo các sở, ngành, địa phương phối hợp với Ngân hàng Nhà nước Chi nhánh khu vực, các ngân hàng thương mại và doanh nghiệp viễn thông triển khai đồng bộ nhiều giải pháp phát triển thanh toán điện tử. Kết quả, từ đầu năm đến nay, toàn tỉnh ghi nhận hơn 86 triệu giao dịch thanh toán không dùng tiền mặt, với tổng giá trị ước trên 250.000 tỷ đồng. Con số ấn tượng này cho thấy thanh toán điện tử đang ngày càng trở thành phương thức giao dịch phổ biến của người dân và doanh nghiệp.

Cùng với đầu tư hạ tầng, các đơn vị đẩy mạnh tuyên truyền, hướng dẫn người dân sử dụng tài khoản ngân hàng, ví điện tử và các ứng dụng thanh toán số. Đến nay, hầu hết các ngân hàng thương mại trên địa bàn đã phát triển đa dạng dịch vụ ngân hàng số, Internet Banking, Mobile Banking, thanh toán bằng mã QR, POS và các nền tảng thanh toán trực tuyến; nhiều chương trình miễn phí chuyển tiền, hoàn tiền, ưu đãi giao dịch được triển khai, góp phần hình thành thói quen thanh toán số trong cộng đồng. Hệ thống công nghệ thông tin và thanh toán điện tử được vận hành an toàn, thông suốt, đáp ứng hiệu quả nhu cầu giao dịch của người dân và doanh nghiệp.

Ông Phạm Tuấn Đạt, Giám đốc Chi nhánh Ngân hàng MB Sơn La, cho biết: Những năm qua, MB Sơn La tập trung đưa các sản phẩm, dịch vụ ngân hàng số đến gần hơn với người dân và doanh nghiệp. Đến nay, Chi nhánh phục vụ khoảng 1.200 khách hàng doanh nghiệp và hơn 363.000 khách hàng cá nhân. Đến hết quý II/2026, MB Sơn La ghi nhận hơn 42,6 triệu giao dịch thanh toán không dùng tiền mặt, với tổng giá trị khoảng 80 nghìn tỷ đồng, qua đó khẳng định hiệu quả của chuyển đổi số trong hoạt động ngân hàng và đáp ứng ngày càng tốt nhu cầu giao dịch của khách hàng.

Thanh toán không dùng tiền mặt đang từng bước hiện diện ở các xã vùng cao, vùng đồng bào dân tộc thiểu số, trở thành một dấu ấn rõ nét của chuyển đổi số trên địa bàn Sơn La. Thông qua Đề án 06 của Chính phủ và phong trào "Bình dân học vụ số", các tổ công nghệ số cộng đồng, đoàn viên thanh niên, cán bộ cơ sở trực tiếp hướng dẫn người dân cài đặt ứng dụng ngân hàng, VNeID, tạo tài khoản thanh toán và thực hiện các giao dịch điện tử. Những mô hình như "Chợ không dùng tiền mặt", "Tuyến phố thanh toán không tiền mặt" được triển khai tại nhiều địa phương đã tạo hiệu ứng tích cực. Các tiểu thương, hộ kinh doanh chủ động in mã QR đặt ngay tại quầy bán hàng để khách hàng dễ dàng thanh toán.

Tại xã Gia Phù, mô hình "Tuyến phố không dùng tiền mặt" đang tạo nên những chuyển biến rõ nét trong hoạt động mua bán. Trước cửa nhiều cửa hàng, quán ăn, tạp hóa, những tấm mã QR được đặt ở vị trí dễ nhìn, sẵn sàng phục vụ khách hàng. Từ chỗ còn bỡ ngỡ với hình thức thanh toán điện tử, nay nhiều hộ kinh doanh đã quen với việc nhận tiền qua chuyển khoản thay cho giao dịch bằng tiền mặt.

Chị Bạc Mỹ Duyên, Bí thư Đoàn Thanh niên xã Gia Phù, cho biết: Đoàn xã phối hợp với các ngân hàng và doanh nghiệp viễn thông trực tiếp hướng dẫn các hộ kinh doanh tạo mã QR, cài đặt ứng dụng ngân hàng và thực hành thanh toán điện tử. Từ những giao dịch mua bán hằng ngày, người dân từng bước hình thành thói quen thanh toán không dùng tiền mặt, góp phần thúc đẩy chuyển đổi số trong hoạt động thương mại, dịch vụ và đời sống tại địa phương.

Việc thanh toán không dùng tiền mặt đã dần trở thành thói quen, dù đi đến các chợ truyền thống, hay các siêu thị, cửa hàng tiện ích và trung tâm thương mại, phương thức thanh toán số đều trở nên dễ dàng và thuận tiện. Chị Đỗ Thị Chiên, phường Tô Hiệu, chia sẻ: Trước đây đi mua sắm tôi thường phải mang theo tiền mặt, nhiều lúc còn phải chờ người bán đổi tiền lẻ. Giờ chỉ cần quét mã QR trên điện thoại là thanh toán xong trong vài giây. Mọi giao dịch đều được lưu trên ứng dụng ngân hàng nên tôi dễ dàng kiểm soát chi tiêu. 

Thanh toán không dùng tiền mặt cũng đang trở thành "cầu nối" thúc đẩy thương mại điện tử phát triển. Nhiều hợp tác xã, doanh nghiệp và hộ sản xuất kinh doanh ở Sơn La đã đưa nông sản lên các sàn thương mại điện tử, kết hợp thanh toán trực tuyến với dịch vụ logistics hiện đại. Nhờ đó, những sản phẩm nông sản đặc trưng, như: Xoài, nhãn, mận hậu, cà phê, chè... không chỉ đến tay người tiêu dùng trên cả nước nhanh hơn mà còn giảm chi phí giao dịch, mở rộng thị trường và nâng cao giá trị nông sản địa phương.

Nắm bắt xu hướng chuyển đổi số, HTX Nông nghiệp bản Sàng Nà Tre, xã Chiềng Mai đã đưa thanh toán không dùng tiền mặt vào chuỗi tiêu thụ sản phẩm. Từ vùng nguyên liệu hơn 30 ha, HTX đầu tư chế biến sâu, xây dựng thương hiệu cà phê rang xay Cầm Ơi. Các sản phẩm được đưa lên các sàn thương mại điện tử và nền tảng số, hỗ trợ thanh toán trực tuyến, từng bước mở rộng thị trường tiêu thụ.

Anh Cầm Văn Hoàng, Giám đốc HTX Nông nghiệp bản Sàng Nà Tre, cho biết: Việc áp dụng thanh toán điện tử không chỉ mang lại sự thuận tiện cho khách hàng mà còn giúp HTX quản lý doanh thu minh bạch, giảm chi phí và hạn chế rủi ro trong quá trình giao dịch. Khi kết hợp thương mại điện tử với thanh toán điện tử, việc bán hàng trở nên chuyên nghiệp hơn, tạo điều kiện để sản phẩm tiếp cận khách hàng trên cả nước.

Từ những giao dịch nhỏ hằng ngày đến các hợp đồng mua bán nông sản giá trị lớn, từ bộ phận một cửa đến các sàn thương mại điện tử, thanh toán không dùng tiền mặt đang từng bước thay đổi thói quen giao dịch của người dân Sơn La, tạo nền tảng cho phát triển kinh tế số. Mỗi giao dịch điện tử hôm nay là một bước tiến trên hành trình chuyển đổi số, góp phần xây dựng môi trường kinh doanh hiện đại, minh bạch và thúc đẩy phát triển bền vững.