Toàn tỉnh hiện có 4 trung tâm đăng kiểm xe cơ giới đường bộ đang hoạt động, cơ bản đáp ứng nhu cầu kiểm định phương tiện của người dân và doanh nghiệp. Các trung tâm đã nâng cao chất lượng kiểm định, ứng dụng công nghệ trong quản lý, giám sát hoạt động kiểm định, bảo đảm phương tiện đáp ứng tiêu chuẩn kỹ thuật. Đặc biệt, từ ngày 1/3/2026, Quyết định số 43/2025/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ quy định lộ trình áp dụng quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về khí thải xe ô tô tham gia giao thông đường bộ chính thức có hiệu lực; các trung tâm đăng kiểm đã triển khai kiểm định khí thải ô tô theo quy trình, phương pháp kiểm tra mới; niêm yết công khai lộ trình áp dụng, mức khí thải, quy trình và phương pháp kiểm tra tại khu vực phòng chờ làm thủ tục kiểm định, giúp người dân và doanh nghiệp dễ dàng theo dõi, nắm bắt thông tin.

Cụ thể, quy trình kiểm tra khí thải được phân loại theo năm sản xuất của phương tiện. Đối với xe sản xuất trước năm 1999 áp dụng tiêu chuẩn mức 1; xe sản xuất từ năm 1999 đến hết năm 2016 áp dụng tiêu chuẩn mức 2; xe sản xuất từ năm 2017 đến hết năm 2021 áp dụng tiêu chuẩn mức 3; xe sản xuất từ năm 2022 trở đi áp dụng tiêu chuẩn mức 4. Quy trình đo khí thải mới yêu cầu đăng kiểm viên thực hiện nhiều thao tác phức tạp, chặt chẽ hơn so với trước đây. Với xe sử dụng động cơ xăng, ngoài việc kiểm tra khí thải ở chế độ không tải thấp, phương tiện còn phải kiểm tra thêm ở chế độ không tải cao. Đối với ô tô chạy dầu diesel, việc kiểm tra nghiêm ngặt hơn thông qua chu trình gia tốc tự do để đo độ khói và xác định mức khí thải.

Tại Trung tâm Đăng kiểm xe cơ giới đường bộ 26.01D, phường Chiềng Sinh, có dây chuyền kiểm định đạt tiêu chuẩn, công suất tối đa 100 xe/ngày. Để tránh tình trạng phương tiện không đạt kết quả kiểm định, phát sinh thời gian và chi phí, trung tâm khuyến cáo chủ xe, lái xe chủ động bảo dưỡng, sửa chữa phương tiện trước khi đưa đi kiểm định như thay dầu, lọc gió, vệ sinh buồng đốt, điều chỉnh tốc độ lớn nhất của động cơ theo đúng quy định của nhà sản xuất, kiểm tra hệ thống xử lý khí thải… Đồng thời, sử dụng nhiên liệu, dầu bôi trơn và nước làm mát đúng chuẩn theo khuyến cáo của nhà sản xuất để bảo đảm động cơ hoạt động hiệu quả và hệ thống xử lý khí thải vận hành đúng thiết kế.

Bà Nguyễn Thu Hà, Phó Giám đốc Trung tâm Đăng kiểm xe cơ giới 26.01D, cho biết: Việc kiểm định khí thải ô tô theo quy định mới được thực hiện chặt chẽ và nghiêm ngặt hơn. Đối với những phương tiện đã sử dụng nhiều năm, nếu được bảo dưỡng, kiểm tra định kỳ đúng kỹ thuật thì vẫn có thể đáp ứng tiêu chuẩn khí thải theo quy định. Từ ngày 1/3/2026 đến nay, Trung tâm đã tiếp nhận 2.046 lượt phương tiện đến đăng kiểm; trong đó có 1.892 lượt phương tiện đạt tiêu chuẩn, 154 lượt phương tiện không đạt tiêu chuẩn; trong số phương tiện không đạt, có 32 lượt không đạt quy định về khí thải, phải khắc phục, sửa chữa mới được cấp đăng kiểm.

Còn Trung tâm Đăng kiểm xe cơ giới 26.004, tại phường Chiềng Cơi đi vào hoạt động từ cuối tháng 12/2025, được đầu tư thiết bị kiểm định tiên tiến với 2 dây chuyền kiểm định hỗn hợp, đáp ứng năng lực kiểm định trên 30.000 lượt phương tiện/năm. Tại đây, quy trình kiểm định khí thải được thực hiện đúng quy định chuyên môn. Trước khi tiến hành đo khí thải, đăng kiểm viên đều kiểm tra sơ bộ tình trạng kỹ thuật của phương tiện nhằm bảo đảm xe đủ điều kiện an toàn để thực hiện kiểm định.

Ông Lê Xuân Thủy, Phó Giám đốc Trung tâm Đăng kiểm xe cơ giới 26.004, cho biết: Đơn vị đã chuẩn bị đầy đủ thiết bị và phần mềm để thực hiện kiểm định theo mức tiêu chuẩn khí thải mới. Theo đó, các xe ô tô được nhập dữ liệu về năm sản xuất để xác định mức khí thải tối thiểu tương ứng. Đối với các xe ô tô còn giấy chứng nhận đăng kiểm hợp lệ, phương tiện vẫn được phép lưu hành đến hết chu kỳ kiểm định hiện tại; quy định mới về kiểm tra khí thải sẽ được áp dụng từ kỳ kiểm định tiếp theo.

Anh Lò Văn Nam, xã Thuận Châu, đưa xe tải đến Trung tâm Đăng kiểm xe cơ giới 26.004 để thực hiện kiểm định định kỳ. Chiếc xe chuyên chở hàng hóa được anh mua lại và đây là lần thứ hai anh đưa xe đi đăng kiểm. Đợt đăng kiểm lần này, việc kiểm định khí thải áp dụng theo quy trình mới nên trước khi đến trung tâm, anh chủ động đưa xe tới gara bảo dưỡng tổng thể và kiểm tra các hạng mục kỹ thuật. Nhờ đó, quá trình kiểm định diễn ra thuận lợi, các thông số đều đạt yêu cầu. Anh Nam chia sẻ: Xe được bảo dưỡng định kỳ, thay dầu đúng quy định nên tôi yên tâm khi đi kiểm định. Theo tôi, việc kiểm định khí thải là cần thiết, góp phần bảo vệ môi trường và nâng cao ý thức bảo dưỡng phương tiện định kỳ.

Cùng với việc siết chặt kiểm định khí thải, các trung tâm đăng kiểm hiện đã triển khai cấp giấy chứng nhận kiểm định điện tử có tích hợp mã QR liên kết trực tiếp tới dữ liệu gốc trên website của Cục Đăng kiểm, cho phép chủ xe và cơ quan chức năng tra cứu trực tuyến dễ dàng, góp phần ngăn chặn tình trạng sử dụng giấy tờ giả, đồng thời, giúp chủ xe không còn lo lắng về việc mất hoặc hỏng giấy tờ; tiết kiệm chi phí in ấn, minh bạch và công khai.

Việc bổ sung các quy định mới trong công tác đăng kiểm đã góp phần tăng cường trách nhiệm của chủ phương tiện, đồng thời hoàn thiện hệ thống quản lý theo hướng hiện đại; phòng ngừa nguy cơ mất an toàn từ các phương tiện không đủ điều kiện lưu hành, góp phần hạn chế tai nạn giao thông và ô nhiễm môi trường.