Ngay sau khi Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định số 2060/QĐ-TTg phê duyệt Chiến lược quốc gia bảo đảm trật tự, an toàn giao thông đường bộ, UBND tỉnh Sơn La đã ban hành Kế hoạch số 60/KH-UBND ngày 26/2/2021 để cụ thể hóa nhiệm vụ, giao trách nhiệm từng sở, ngành, địa phương triển khai thực hiện. Hàng loạt kế hoạch chuyên đề về giải tỏa hành lang an toàn đường bộ, chống ùn tắc giao thông, bảo đảm an toàn giao thông cho lứa tuổi học sinh, tăng cường quản lý hoạt động kinh doanh vận tải… được ban hành, thể hiện sự chủ động, kịp thời trong chỉ đạo, điều hành.

Sau hơn 5 năm triển khai thực hiện Chiến lược, công tác quản lý nhà nước về bảo đảm trật tự, an toàn giao thông trên địa bàn tỉnh từng bước được nâng cao. Đến nay, hệ thống đường bộ trên địa bàn tỉnh có tổng chiều dài trên 18.330 km, gồm gần 900 km quốc lộ, trên 1.163 km đường tỉnh, gần 302 km đường đô thị, gần 6.343 km đường xã, trên 309 km đường chuyên dùng và trên 9.313 km đường giao thông nông thôn khác. Đây là nền tảng quan trọng phục vụ phát triển kinh tế - xã hội, đồng thời cũng đặt ra áp lực lớn trong quản lý, bảo đảm an toàn giao thông khi lưu lượng phương tiện gia tăng nhanh.

Giai đoạn 2021 - 2025, tỉnh phê duyệt chủ trương đầu tư 30 dự án giao thông với tổng chiều dài trên 427 km, tổng kinh phí 4.464 tỷ đồng; triển khai sửa chữa, nâng cấp gần 469 km đường giao thông tại các điểm tái định cư với kinh phí trên 640 tỷ đồng; nâng cấp, mở rộng 122,5 km đường liên xã, liên bản với kinh phí gần 649 tỷ đồng. Riêng chương trình xây dựng đường giao thông nông thôn gắn với xây dựng nông thôn mới đã cứng hóa 1.303 tuyến, tương đương gần 1.169 km, với tổng kinh phí trên 1.896 tỷ đồng.

Đặc biệt, mục tiêu 100% xã có đường ô tô đến trung tâm được cứng hóa đã hoàn thành. Trước năm 2021, toàn tỉnh có 197/204 xã đạt tiêu chí; đến nay đã nâng lên 204/204 xã (cũ), đạt 100%. Sau khi thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp từ ngày 1/7/2025, 75/75 xã trên địa bàn tỉnh đều có đường ô tô đến trung tâm được cứng hóa. Kết quả trên cho thấy nỗ lực lớn của tỉnh trong đầu tư hạ tầng, tạo điều kiện thuận lợi cho người dân đi lại an toàn.

Cùng với đầu tư hạ tầng, công tác quản lý phương tiện và người điều khiển phương tiện được siết chặt. Trong 5 năm qua, đã đào tạo, sát hạch và cấp mới 89.737 giấy phép lái xe; cấp đổi, cấp lại 69.100 giấy phép lái xe các hạng. Các trung tâm đăng kiểm thực hiện kiểm định 217.396 lượt phương tiện, trong đó 195.948 lượt đạt tiêu chuẩn ngay lần đầu, đạt tỷ lệ 90,13%. Công an tỉnh đã đăng ký mới 235.015 phương tiện, gồm 13.142 ô tô, 214.038 mô tô và 7.835 xe máy điện.

Hoạt động vận tải đường bộ phát triển mạnh, với 140 tuyến vận tải hành khách cố định liên tỉnh đi 18 tỉnh, thành phố; riêng trong tỉnh có 13 đơn vị khai thác 95 tuyến với 232 xe. Tổng sản lượng hành khách vận chuyển giai đoạn 2021 -2025 đạt 24,431 triệu lượt khách, tốc độ tăng trưởng trung bình khoảng 28,2%/năm. Hàng hóa vận chuyển đạt gần 28,2 triệu tấn, tăng trưởng trung bình 11,4%/năm. Toàn bộ 2.789 phương tiện thuộc diện quản lý đã lắp thiết bị giám sát hành trình; 915/915 phương tiện lắp camera giám sát; 11/11 bến xe khách sử dụng phần mềm quản lý.

Công tác tuyên truyền, giáo dục pháp luật về an toàn giao thông được triển khai sâu rộng. Trong 5 năm, đã xây dựng 685 phóng sự, 2.410 tin bài, phát hành 125.000 tờ rơi; tổ chức 18.913 cuộc tuyên truyền với hơn 1,6 triệu lượt người tham gia. Gần 978.595 học sinh ký cam kết chấp hành luật giao thông; 45.000 mũ bảo hiểm được trao cho học sinh lớp một với chủ đề “Giữ trọn ước mơ”.

Thượng tá Nguyễn Hữu Tuấn, Phó trưởng phòng CSGT Công an tỉnh Sơn La, cho biết: Cùng với tuyên truyền, công tác tuần tra, kiểm soát, xử lý vi phạm được tăng cường. Lực lượng công an đã kiểm tra, xử lý 88.890 trường hợp vi phạm, phạt tiền gần 174 tỷ đồng; tước 15.695 giấy phép lái xe; tạm giữ 27.551 phương tiện. Thanh tra Sở GTVT (cũ) xử phạt 408 trường hợp, nộp ngân sách 2.107 triệu đồng, tước 99 giấy phép lái xe và 96 phù hiệu. Công tác giải tỏa hành lang an toàn đường bộ đã xử lý 1.987 trường hợp vi phạm trên quốc lộ, đường tỉnh và 7.392 trường hợp trên các tuyến địa phương. Thời gian tới, lực lượng chức năng tiếp tục triển khai đồng bộ giải pháp, phấn đấu kéo giảm tai nạn bền vững.

Nhờ sự vào cuộc quyết liệt, nhiều điểm đen, điểm tiềm ẩn tai nạn giao thông được xử lý. Trong 5 năm qua đã xử lý 13 điểm đen và 32 điểm tiềm ẩn tai nạn giao thông; riêng trên quốc lộ 6 xử lý 6 điểm đen và 22 điểm tiềm ẩn. Cung đường đen tại đèo Chiềng Đông sau khi cải tạo đã phát huy hiệu quả, có 5 vụ xe mất phanh đi vào hốc cứu nạn, không thiệt hại về người.

Tuy vậy, số liệu tai nạn giao thông vẫn ở mức cao. Giai đoạn 2021 - 2025, toàn tỉnh xảy ra 616 vụ tai nạn giao thông, làm chết 450 người, bị thương 563 người. So với giai đoạn 2016 - 2020, số vụ tăng 5,8%; số người chết tăng 29,3%; số người bị thương tăng 5,6%. Năm 2023 là năm cao điểm với 168 vụ, 122 người chết. Dù năm 2024 và 2025 số vụ có xu hướng giảm, song số người chết năm 2025 vẫn tăng so với năm trước.

Ông Nguyễn Gia Nguyên, Chánh Văn phòng Ban An toàn giao thông tỉnh, cho biết: Thời gian tới, tỉnh tiếp tục hoàn thiện kết cấu hạ tầng theo hướng đồng bộ; đẩy nhanh tiến độ các dự án trọng điểm như cao tốc Hòa Bình - Mộc Châu, nghiên cứu đầu tư các tuyến kết nối vùng; tăng cường ứng dụng công nghệ trong quản lý, giám sát; xử lý nghiêm vi phạm nồng độ cồn, ma túy, quá tải trọng; nâng cao hiệu quả tuyên truyền, nhất là đối tượng thanh thiếu niên, học sinh. Bố trí nguồn lực hợp lý, ưu tiên xử lý điểm đen, tăng cường bảo trì, bảo dưỡng thường xuyên; chỉ đạo các lực lượng chức năng siết chặt quản lý tải trọng, hành lang an toàn đường bộ.

Kiên trì kéo giảm tai nạn giao thông là yêu cầu cấp thiết nhằm bảo vệ tính mạng, tài sản của nhân dân, bảo đảm môi trường an toàn cho phát triển KT-XH. Để đạt mục tiêu này cần sự vào cuộc quyết liệt, đồng bộ của cả hệ thống chính trị; tăng cường quản lý nhà nước về trật tự an toàn giao thông, tiếp tục đầu tư hoàn thiện hạ tầng, đẩy mạnh tuyên truyền, giáo dục pháp luật và xử lý nghiêm vi phạm. Đồng thời, mỗi người dân cần nâng cao ý thức chấp hành khi tham gia giao thông, góp phần từng bước kéo giảm tai nạn giao thông bền vững trên các tuyến đường Sơn La.