Thời gian qua, liên tục xảy ra các vụ việc ô tô, xe máy vượt rào chắn tại nơi giao cắt giữa đường bộ và đường sắt. Tai nạn giao thông đường sắt thường để lại hậu quả đặc biệt nghiêm trọng do tải trọng phương tiện lớn và quán tính của tàu hỏa khiến việc phanh dừng gần như không thể thực hiện trong khoảng cách ngắn. 

Nghị định số 81/2026/NĐ-CP về xử phạt hành chính trong lĩnh vực an toàn giao thông đường sắt có hiệu lực từ ngày 15-5-2026 đã tăng đáng kể mức xử phạt đối với hành vi điều khiển phương tiện cố tình vượt đường ngang khi đã có tín hiệu cảnh báo tàu đến. Trước đây, mức xử phạt cho ô tô vi phạm lỗi này là từ 4.000.000 đồng đến 6.000.000 đồng và bị tước giấy phép lái xe tối đa 3 tháng. Theo Nghị định 81, người điều khiển ô tô bị xử phạt từ 18.000.000 đồng đến 20.000.000 đồng nếu vi phạm các lỗi: Vượt rào chắn đường ngang, cầu chung khi chắn đang dịch chuyển; vượt đường ngang, cầu chung khi đèn đỏ đã bật sáng; không chấp hành hiệu lệnh, biển báo, vạch kẻ đường hoặc hướng dẫn của nhân viên gác đường sắt. Đối với mô tô và xe gắn máy, mức xử phạt với hành vi vi phạm này nâng từ tối đa một triệu đồng như trước đây lên mức từ 4.000.000 đồng đến 6.000.000 đồng, đồng thời, bị tước bằng lái xe 1-3 tháng. Trường hợp vi phạm gây hậu quả nghiêm trọng, tài xế còn có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự.

Tàu hỏa lưu thông qua vị trí đường ngang giao cắt đường bộ và đường sắt. Ảnh: LÊ NHUNG

Bên cạnh nâng mức xử phạt, lực lượng chức năng thường xuyên tăng cường tuần tra, kiểm soát, phối hợp với tổ công tác để phát hiện, xử lý vi phạm trật tự, an toàn giao thông tại các đường ngang giao cắt với đường sắt. Theo thống kê, có những ngày, lực lượng Cảnh sát giao thông đã phát hiện và xử lý hàng trăm trường hợp gồm cả ô tô, xe máy, xe đạp vi phạm với các lỗi phổ biến như: Vượt đường ngang khi đèn đỏ bật sáng, cần chắn đang hoặc đã hạ; dừng xe trong phạm vi an toàn giao thông đường sắt. Trong đó, có không ít trường hợp người điều khiển phương tiện dù thấy lực lượng chức năng làm nhiệm vụ nhưng vẫn cố tình vi phạm.

Hiện nay, các đơn vị quản lý hạ tầng đường sắt phối hợp với lực lượng chức năng tổ chức gắn biển cảnh báo, kết hợp tuyên truyền, phát tờ rơi nhắc nhở người và phương tiện giao thông đi qua đường ngang chấp hành nghiêm quy định của pháp luật. Bên cạnh đó, 100% đường ngang có gác, đường ngang có cần chắn tự động đều gắn camera giám sát. Lực lượng chức năng cũng sử dụng camera nghiệp vụ để phát hiện, xử lý nghiêm các hành vi vi phạm tại đường ngang, lối đi tự mở qua đường sắt. Với những trường hợp không đủ điều kiện để dừng xử lý ngay tại chỗ, Cảnh sát giao thông sẽ ghi lại thông tin biển kiểm soát của phương tiện để xử phạt nguội.

Băng qua đường sắt khi đèn đỏ đã bật và vượt rào chắn là hành vi đặc biệt nguy hiểm, tiềm ẩn nguy cơ xảy ra va chạm, tai nạn. Việc tăng mức xử phạt cũng như đẩy mạnh tuyên truyền sẽ góp phần nâng cao ý thức của người tham gia giao thông, phòng ngừa tai nạn giao thông đường sắt.