Toàn cảnh hồ Chiềng Khoi, bản Pút, xã Chiềng Khoi (Yên Châu).

Hồ Chiềng Khoi nằm trên địa bàn bản Pút, xã Chiềng Khoi, cách trung tâm thị trấn Yên Châu hơn 4 km. Năm 1970, công trình hồ Chiềng Khoi được khởi công xây dựng, tích nước phục vụ hơn 200 ha lúa ruộng của 2 xã Chiềng Khoi và Sặp Vạt. Là một trong những hồ nhân tạo lớn của tỉnh, diện tích mặt hồ hơn 40 ha. Mặt hồ rộng, nước có màu xanh ngọc bích, có chín ngách nước chạy len lỏi giữa những ngọn đồi cao, thấp, tựa như đầu rồng có 9 râu choãi ra các phía, cùng với rừng nguyên sinh hai bên hồ đã tạo cho cảnh quan nơi đây một vẻ đẹp huyền bí. Cùng với đó, quần thể nhiều hang động cách mặt hồ khoảng 2.000 m, như hang dơi, hang én ở những dãy núi ven hồ và 2 bãi đá cổ, kết hợp với phong cảnh tự nhiên, tạo nên bức tranh thiên nhiên tuyệt đẹp. Tháng 12/2001, hồ Chiềng Khoi được xếp hạng Danh lam thắng cảnh cấp quốc gia.

Theo người dân ở đây, đầu những năm 2000, đã có doanh nghiệp tư nhân đầu tư mua sắm thuyền phao, thuyền máy phục vụ du khách tham quan. Sau đó, do đường từ thị trấn Yên Châu vào hồ Chiềng Khoi xuống cấp, đi lại khó khăn nên khách tham quan ngày càng ít. Đầu năm 2018, tuyến đường từ thị trấn đi hồ Chiềng Khoi được đầu tư xây dựng và đưa vào sử dụng tạo thuận lợi cho việc đi lại, hằng ngày có hàng chục du khách trong và ngoài tỉnh đến hồ tham quan và giải trí, dịch vụ cho thuê áo phao, dịch vụ ăn uống của người dân bản địa cũng đang phát triển.

Chúng tôi gặp anh Trần Văn Toàn, tiểu khu 1, thị trấn Yên Châu đang sửa chữa chiếc thuyền máy cũ. Anh Toàn cho biết: Gần 6 năm nay, gia đình thầu một phần diện tích hồ để nuôi cá lồng. Từ khi có đường mới lên hồ, nhiều bạn bè của gia đình và khách du lịch đến tham quan hồ, nên tôi đầu tư 20 cái áo phao cho du khách thuê để tắm, đồng thời sửa lại cái thuyền cũ để đưa khách du lịch đi tham quan hồ.

Tuy nhiên, các hoạt động trên hồ Chiềng Khoi như: Tắm, bơi lội, trượt tràn xả lũ... khá nguy hiểm, vì nước hồ sâu, công tác cứu hộ chưa nền nếp. Do vậy, hơn 3 tháng nay, Công ty TNHH một thành viên Quản lý khai thác công trình thủy lợi Sơn La, Chi nhánh huyện Yên Châu tuyên truyền việc không tổ chức các dịch vụ tự phát khu vực hồ Chiềng Khoi. Đồng thời, nghiêm cấm tắm, bơi lội, trượt tràn xả lũ, kinh doanh các dịch vụ trên hồ Chiềng Khoi; cắm nhiều biển cảnh báo “Hồ nước sâu, cấm tắm và bơi lội”. Hằng ngày, 2 nhân viên của Công ty túc trực, dùng loa nhắc nhở du khách và nhân dân thực hiện quy định để bảo đảm an ninh trật tự và bảo đảm an toàn cho du khách. Theo ông Hoàng Văn Hình, nhân viên quản lý công trình thủy lợi hồ Chiềng Khoi nhiều năm nay, thì đây chỉ là phương án tạm thời trong thời gian này, còn về lâu dài, cần có quy hoạch, phương án đầu tư cụ thể để thu hút khách du lịch, có như vậy mới xứng tầm danh lam thắng cảnh cấp quốc gia.

Trao đổi về vấn đề này, ông Lường Trung Hiếu, Phó Chủ tịch UBND huyện Yên Châu cho biết: Từ năm 2015 đến nay, có khoảng 5 doanh nghiệp, hợp tác xã có ý định đầu tư du lịch, dịch vụ tại hồ Chiềng Khoi. Tháng 1/2018, huyện đã nhất trí với bản quy hoạch và cam kết hỗ trợ đầu tư của Hợp tác xã sản xuất và dịch vụ du lịch Mộc Phát (Mộc Châu). Theo đó, giai đoạn 1, Dự án sẽ đầu tư 7 tỷ đồng xây dựng nhà trưng bày lưu niệm; khu vui chơi dịch vụ; bến cảng du thuyền; vườn hoa; khu vui chơi cho trẻ em... Huyện đã đề nghị Hợp tác xã hoàn tất các thủ tục với các bên liên quan để triển khai Dự án trong thời gian sớm nhất.

Thiết nghĩ, Dự án đầu tư, phát triển du lịch lâu dài và bền vững sẽ mang lại cho Danh lam thắng cảnh cấp quốc gia hồ Chiềng Khoi xứng tầm vốn có và sẽ thu hút đông đảo du khách thập phương, góp phần thúc đẩy phát triển nghề du lịch trên địa bàn.