Trải qua các thời kỳ cách mạng, ngành Nội chính Đảng gắn với những dấu mốc quan trọng: Ngày 17/9/1979, Ban Bí thư ban hành Quyết định số 48-QĐ/TW, quy định chức năng, nhiệm vụ, tổ chức của Ban Nội chính Trung ương; đồng thời quy định về việc thành lập Ban Nội chính các tỉnh ủy, thành ủy trực thuộc Trung ương - đánh dấu giai đoạn phát triển mới của hệ thống cơ quan tham mưu cho cấp ủy về nội chính.

Ngày 6/1/1988, Ban Bí thư ban hành Quyết định số 38-QĐ/TW, về chức năng, nhiệm vụ, tổ chức của Ban Nội chính Trung ương. Theo đó, Ban Nội chính Trung ương là cơ quan tham mưu chiến lược của Ban Chấp hành Trung ương, Bộ Chính trị, Ban Bí thư về công tác nội chính.

Ngày 23/12/1991, Ban Bí thư ban hành Quyết định số 17-QĐ-TW thay thế Quyết định số 38-QĐ/TW điều chỉnh chức năng, nhiệm vụ, tổ chức của Ban Nội chính Trung ương. Cơ quan tham mưu cho tỉnh ủy, thành ủy trực thuộc Trung ương về công tác nội chính không có quy định thống nhất mà tùy thuộc vào tình hình cụ thể của từng địa phương để bố trí phù hợp.

Đáp ứng yêu cầu công tác nội chính và phòng, chống tham nhũng trong tình hình mới; thực hiện Nghị quyết và Kết luận Hội nghị Trung ương 5 khóa XI, Ban Nội chính Trung ương và ban nội chính các tỉnh ủy, thành ủy được tái lập. Ở địa phương, Ban Bí thư đã ban hành Quy định số 183-QĐ/TW, ngày 8/4/2013 về chức năng, nhiệm vụ, tổ chức bộ máy của ban nội chính tỉnh ủy, thành ủy trực thuộc Trung ương. Đây là giai đoạn các cơ quan tham mưu cho cấp ủy về công tác nội chính được thành lập hoàn chỉnh, có hệ thống từ Trung ương đến 63 tỉnh ủy, thành ủy.

Trải qua 60 năm xây dựng và trưởng thành, dù ở bất kỳ giai đoạn nào, trong hoàn cảnh khó khăn nào, tuy chức năng, nhiệm vụ, tổ chức bộ máy có thể thay đổi để phù hợp với nhiệm vụ cách mạng, song dưới sự lãnh đạo của Đảng, ngành Nội chính Đảng luôn hoàn thành xuất sắc mọi nhiệm vụ được Đảng, Nhà nước và nhân dân tin cậy, giao phó.

Dưới sự lãnh đạo, chỉ đạo của Bộ Chính trị, Ban Bí thư, ngành Nội chính Đảng không ngừng trưởng thành và phát triển về mọi mặt, từ nhiệm vụ tham mưu về công tác lập pháp, tuyên truyền giáo dục pháp luật, tham gia chỉ đạo xử lý một số vụ án, vụ việc phức tạp về an ninh, trật tự đã vươn rộng tầm tham mưu chiến lược cho Đảng về đường lối, chính sách về đảm bảo ổn định chính trị, trật tự xã hội và xây dựng nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa; xây dựng Đảng, phát triển kinh tế - xã hội của đất nước.

Đối với ngành Nội chính Đảng Sơn La, ngày 11/11/1998, Ban Thường vụ Tỉnh ủy Sơn La ban hành Quyết định số 320-QĐ/TU về việc thành lập Ban Nội chính Tỉnh ủy Sơn La. Ngày 17/7/2001, Ban Thường vụ Tỉnh ủy ra Nghị quyết về việc sáp nhập Ban Nội chính Tỉnh ủy vào Văn phòng Tỉnh ủy; ngày 13/8/2001 Ban Thường vụ Tỉnh ủy đã ban hành Quyết định số 75-QĐ/TU về việc sáp nhập Ban Nội chính Tỉnh ủy vào Văn phòng Tỉnh ủy và thành lập Phòng Nội chính thuộc Văn phòng Tỉnh ủy.

Ngày 31/5/2013, Ban Thường vụ Tỉnh ủy Sơn La ban hành Quyết định số 556-QĐ/TU thành lập Ban Nội chính Tỉnh ủy Sơn La trên cơ sở chuyển giao toàn bộ tổ chức, nhân sự của Văn phòng Ban Chỉ đạo phòng, chống tham nhũng tỉnh và Phòng Nội chính, Văn phòng Tỉnh ủy về Ban Nội chính Tỉnh ủy, với chức năng là cơ quan tham mưu của Tỉnh ủy, mà trực tiếp, thường xuyên là Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Thường trực Tỉnh ủy về công tác nội chính và phòng, chống tham nhũng.

Từ khi tái lập đến nay, Ban Nội chính Tỉnh ủy có 3 lần thay đổi về chức năng, nhiệm vụ và tổ chức bộ máy, trong đó bổ sung thêm nhiệm vụ quan trọng, trọng tâm là cơ quan chuyên môn, nghiệp vụ về công tác đảng, cơ quan thường trực Ban Chỉ đạo tỉnh phòng chống diễn biến hòa bình trên lĩnh vực tư tưởng văn hóa; chuyển hóa địa bàn phức tạp về an ninh trật tự; công tác phòng chống ma túy và công tác tôn giáo. Cơ quan thường trực Ban Chỉ đạo cải cách tư pháp Tỉnh ủy và cơ quan thường trực Ban Chỉ đạo phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực cấp tỉnh.

Cùng với ngành Nội chính cả nước, Ban Nội chính Tỉnh ủy Sơn La đã phát huy vai trò tham mưu giúp Thường trực Tỉnh ủy, Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Ban Chỉ đạo phòng, chống tham nhũng, tiêu cực cấp tỉnh lãnh đạo, chỉ đạo các cơ quan, đơn vị, địa phương triển khai thực hiện toàn diện, có hiệu quả các văn bản của Đảng, Nhà nước, triển khai đồng bộ, có hiệu quả các nhiệm vụ, giải pháp về công tác nội chính và cải cách tư pháp; phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực trên địa bàn tỉnh; thực hiện tốt nhiệm vụ nghiên cứu, đề xuất; chủ trì và phối hợp tích cực với các ngành trong khối nội chính, các cơ quan, đơn vị có liên quan tham mưu, đề xuất kịp thời cho Thường trực Tỉnh ủy, Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Ban Chỉ đạo phòng, chống lãng phí tiêu cực tỉnh triển khai thực hiện các nghị quyết, chỉ thị của Trung ương về công tác nội chính và phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực; theo dõi nắm chắc tình hình, đề xuất Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Thường trực Tỉnh ủy; xử lý kịp thời, hiệu quả những vấn đề phức tạp về an ninh quốc gia, trật tự an toàn xã hội; xây dựng khu vực phòng thủ vững chắc, không để bị động, bất ngờ và nhiều vụ việc, vụ án phức tạp, dư luận xã hội quan tâm theo quy định của Đảng và pháp luật của Nhà nước.

Tham mưu giúp cấp ủy tỉnh tập trung chỉ đạo các cấp, các ngành, các cơ quan chức năng tăng cường thanh tra, kiểm tra, giám sát, gắn với việc giải quyết đơn, thư khiếu nại, tố cáo của công dân. Trong nhiệm kỳ 2020-2025, ngành Nội chính đã tham mưu cấp ủy tỉnh tập trung chỉ đạo thực hiện 1.222 cuộc thanh tra (trong đó có 127 cuộc thanh tra về phòng, chống tham nhũng, tiêu cực); phát hiện sai phạm về kinh tế 45.633 triệu đồng; kiến nghị thu hồi 30.143 triệu đồng; xử lý khác 15.490 triệu đồng; kiến nghị xử lý hành chính 877 tổ chức và 3.397 cá nhân. Cấp ủy, ủy ban kiểm tra các cấp kiểm tra đối với 3.205 tổ chức đảng, 3.566 đảng viên; giám sát đối với 3.061 tổ chức đảng, 3.853 đảng viên; thi hành kỷ luật 17 tổ chức đảng, 1.541 đảng viên. Thông qua công tác tự kiểm tra, thanh tra, kiểm tra, giám sát, đã chuyển hồ sơ 9 vụ việc vi phạm các quy định của pháp luật về kinh tế, tham nhũng, tiêu cực, có dấu hiệu tội phạm sang cơ cơ quan điều tra khởi tố vụ án, khởi tố bị can. Các lực lượng chức năng của tỉnh phát hiện 2.043 vụ, việc, với 2.021 đối tượng; khởi tố 110 vụ, 174 bị can về tội tham nhũng, kinh tế; chuyển các cơ quan chức năng và ra quyết định xử phạt hành chính 1.933 vụ, 1.847 đối tượng. Ngành Kiểm sát đã thụ lý 46 vụ, 83 bị can. Tòa án nhân dân hai cấp đã thụ lý, xét xử 96 vụ, 187 bị cáo án kinh tế, tham nhũng.

Ban Nội chính Tỉnh ủy tham mưu Ban Chỉ đạo phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực tỉnh đưa vào diện theo dõi, đôn đốc xử lý 12 vụ án, 4 vụ việc; các vụ án, vụ việc được đưa vào chủ yếu liên quan đến quản lý kinh tế, đất đai; liên quan đến cán bộ thuộc diện Ban Thường vụ Tỉnh ủy quản lý có sai phạm; vụ việc có tính chất phức tạp liên quan đến nhiều cấp, nhiều ngành, dư luận xã hội quan tâm. Đến nay, đã lãnh đạo, chỉ đạo xử lý xong 11 vụ án và 3 vụ việc; hiện đang tiếp tục theo dõi, chỉ đạo đối với 1 vụ án và 1 vụ việc. Ban Chỉ đạo tỉnh đã chỉ đạo các cấp, các ngành, các cơ quan tố tụng của tỉnh tích cực rà soát, phát hiện, xử lý, giải quyết các vụ việc, vụ án theo phân cấp; đã phát hiện, xử lý 30 vụ án tham nhũng, kinh tế, tiêu cực. Tham mưu với Ban Thường vụ Tỉnh ủy phân công Đảng ủy UBND tỉnh chỉ đạo giải quyết 7 vụ việc; Ban Thường vụ các huyện ủy, thành ủy (trước đây) chỉ đạo giải quyết 10 vụ việc phức tạp có thể trở thành điểm nóng, gây mất an ninh trật tự an toàn xã hội.

Ghi nhận những nỗ lực và kết quả của ngành Nội chính Đảng, những năm qua, Ban Nội chính Tỉnh ủy Sơn La đã được Chủ tịch nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam, Ban Nội chính Trung ương Ban Thường vụ Tỉnh ủy tặng nhiều phần thưởng cao quý, bằng khen cho tập thể và các cá nhân. Trong đó, 2 cá nhân được Chủ tịch nước tặng thưởng Huân chương Lao động hạng Nhì; Ban Nội chính Tỉnh ủy được Ban Nội chính Trung ương tặng Bằng khen có thành tích xuất sắc trong công tác năm 2014, Bằng khen đã có thành tích xuất sắc trong công tác phát hiện, tham mưu đề xuất xử lý các vụ án, vụ việc về nội chính và tham nhũng giai đoạn 2015-2025, Bằng khen đã có thành tích xuất sắc góp phần vào sự nghiệp xây dựng ngành Nội chính Đảng năm 2015, năm 2025; UBND tỉnh tặng Cờ thi đua năm 2018.

Kế thừa và phát huy truyền thống vẻ vang trong suốt 60 năm qua, cán bộ, công chức ngành Nội chính Sơn La nguyện ra sức đoàn kết, rèn luyện phẩm chất chính trị, bản lĩnh, nâng cao trình độ chuyên môn, nghiệp vụ, tiếp tục hoàn thành tốt nhiệm vụ được giao, cùng ngành Nội chính cả nước xây dựng Đảng, xây dựng Nhà nước pháp quyền XHCN, bảo vệ chế độ, bảo vệ Nhân dân, tạo cho dân cuộc sống bình yên, ổn định, an toàn; góp phần tích cực trong công cuộc đổi mới, xây dựng, phát triển đất nước.