Dù dấu tích chiến tranh đã phai mờ theo thời gian, nhưng với người dân Mường Bang, ký ức và niềm tự hào về những năm tháng kháng chiến chống thực dân Pháp vẫn luôn sống động. Những trang lịch sử Đảng bộ xã ghi lại rõ nét tinh thần kiên cường của thế hệ cha anh. Từ năm 1947, phong trào chiến tranh du kích lan rộng khắp châu Phù Yên; tại Mường Bang, đội tự vệ phát triển thành đội du kích 41 chiến sĩ, sử dụng súng kíp, nỏ và bẫy đá đánh trả các cuộc càn quét của địch. Nhiều trận đánh oanh liệt đã diễn ra, tiêu biểu là trận bản Chùng (11/1947) và đỉnh cao là trận tấn công đồn bản Cải tháng 2/1952, tiêu diệt và bắt sống hàng chục tên địch, thu nhiều vũ khí và làm chủ đồn.

Trong cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp, Mường Bang đã huy động trên 500 người con ưu tú tham gia nhập ngũ; cả xã có 19 liệt sĩ, 28 thương binh, bệnh binh và hàng trăm người tham gia thanh niên hỏa tuyến, tham gia du kích; đóng góp hàng trăm tấn lương thực, thực phẩm và hàng nghìn ngày công phục vụ kháng chiến, lập nhiều chiến công, góp phần giải phóng huyện Phù Yên vào ngày 18/10/1952 và giải phóng tỉnh Sơn La vào ngày 22/11/1952.

Phát huy truyền thống quê hương cách mạng, nhân dân các dân tộc xã Mường Bang luôn đoàn kết, ra sức thi đua lao động sản xuất, đạt nhiều kết quả tích cực trên các lĩnh vực; diện mạo nông thôn khởi sắc từng ngày, đời sống người dân được nâng lên. Đặc biệt, từ tháng 7/2025, xã Mường Bang được thành lập trên cơ sở sáp nhập các xã Mường Do, Mường Bang và Mường Lang, mở rộng không gian phát triển mới với 23 bản, 2.780 hộ, dân số đa dạng về thành phần, gồm 5 dân tộc anh em: Mường, Thái, Kinh, Mông, Dao cùng sinh sống.

Đồng chí Phan Quý Dương, Bí thư Đảng ủy xã Mường Bang, chia sẻ: Sau sáp nhập, xã có nhiều lợi thế để phát triển, tuy nhiên, do địa hình chia cắt, hạ tầng còn thiếu đồng bộ, người dân chủ yếu sống bằng sản xuất nông, lâm nghiệp nên dễ bị tác động bởi thiên tai, dịch bệnh. Giúp nhân dân vươn lên phát triển kinh tế và nâng cao đời sống, xã đã phát huy hiệu quả nguồn vốn các chương trình mục tiêu quốc gia, tập trung hỗ trợ sinh kế, xây dựng cơ sở hạ tầng, đặc biệt là giao thông, điện, nước sạch...

Xã đẩy mạnh tuyên truyền, vận động nhân dân chuyển đổi cơ cấu cây trồng, vật nuôi theo hướng sản xuất hàng hóa, áp dụng tiến bộ kỹ thuật vào sản xuất; đưa các giống lúa, ngô lai năng suất cao vào canh tác trên 1.000 ha. Đồng thời, xã lựa chọn các bản có điều kiện đất đai, nguồn nước thuận lợi để phát triển gần 120 ha cây ăn quả; vận động trồng trên 100 ha cây tếch, quế, 120 ha sa nhân, chè. Phát huy lợi thế phiêng bãi, xã phát triển chăn nuôi tập trung, rào chắn bãi chăn thả, trồng 115 ha cỏ, với trên 146.000 con gia súc, gia cầm. Công tác bảo vệ, phát triển rừng được chú trọng, toàn xã hiện có trên 27.000 ha rừng, độ che phủ đạt 65%, góp phần bảo vệ môi trường và phát triển kinh tế bền vững.

Ngoài ra, các tổ chức đoàn thể trên địa bàn xã thường xuyên đứng ra nhận ủy thác với các ngân hàng, thực hiện tốt việc cho hộ nghèo và các đối tượng chính sách vay vốn ưu đãi để đầu tư sản xuất, kinh doanh. Xã còn kết nối với các doanh nghiệp triển khai chương trình đào tạo nghề, tuyển dụng lao động địa phương đi làm việc tại các khu công nghiệp ngoài tỉnh, giải quyết việc làm cho người lao động, góp phần giảm tỷ lệ hộ nghèo của xã bình quân 3%/năm.

Đón Tết Nguyên đán năm nay, bà con Mường Bang càng thêm phấn khởi khi các công trình hạ tầng, dân sinh bị thiệt hại sau các trận lũ vừa qua được đầu tư xây dựng, sửa chữa. Một số công trình đã cơ bản hoàn thành, đưa vào sử dụng như: nâng cấp tuyến đường tỉnh lộ 114, kè chống xói lở cầu bản Chùng, công trình nước sinh hoạt bản Thượng Lang… Niềm vui càng nhân lên khi 50 hộ nghèo khó khăn về nhà ở và 16 hộ gia đình có nhà ở bị hư hỏng do mưa lũ được hỗ trợ xây mới, sửa chữa, an tâm ổn định cuộc sống.

Ông Hà Văn Hiên, bản Sọc, là hộ nghèo ở xã Mường Bang được hỗ trợ xây mới nhà ở trong năm 2025, phấn khởi nói: Kinh tế bản thân phụ thuộc vào công việc làm thuê nên không có điều kiện xây nhà. Được chính quyền quan tâm hỗ trợ 60 triệu đồng, anh em, bạn bè giúp đỡ ngày công, tôi đã có ngôi nhà mới kiên cố thay cho nếp nhà sàn xuống cấp lâu năm. Đón Tết này trong ngôi nhà mới, gia đình tôi rất vui và từ nay yên tâm phát triển kinh tế.

Dẫu còn nhiều khó khăn, nhưng Đảng bộ, chính quyền và nhân dân các dân tộc xã Mường Bang luôn phát huy truyền thống cách mạng, đoàn kết, nỗ lực vượt khó, viết tiếp trang sử mới bằng khát vọng vươn lên, biến khó khăn, thách thức thành động lực phát triển, quyết tâm xóa đói, giảm nghèo để quê hương từng ngày thêm đổi mới, xây dựng quê hương ngày càng giàu đẹp.