Một đoạn đèo Pha Đin thuộc địa phận xã Phổng Lái (Thuận Châu).

Trước đây, Đèo Pha Đin dài 32 km và có khoảng gần 130 khúc cua hiểm trở, đường hẹp, nhiều đoạn chỉ đủ cho một ôtô đi qua; nay được nâng cấp, chiều dài giảm còn 26 km với khoảng 60 khúc cua, độ dốc hạ xuống còn 8%, mặt đường rộng gần gấp 2 lần so với trước. Những cung đường mới mở như dải lụa nối những quả núi lại, gắn kết 2 vùng đất Sơn La - Điện Biên, cùng nhau chung tay xây dựng Tây Bắc ngày càng giàu đẹp.

Sau một hồi say sưa “tác nghiệp” ghi hình, chụp ảnh trên đỉnh cao 1.648m so với mực nước biển, chúng tôi về với những vùng quê êm ả đang từng ngày thay da đổi thịt bên đèo Pha Đin, con đèo nổi tiếng trong nước và thế giới; bởi mỗi cung đường, khúc cua được gắn liền với trang sử hào hùng của dân tộc, là tuyến đường huyết mạch quan trọng tiếp vận vũ khí, đạn dược và lương thực cho chiến dịch Điện Biên Phủ; con đèo mà người dân Phổng Lái đã sát cánh với hơn 8.000 thanh niên xung phong ngày đêm bám đường “Quyết tử cho Tổ quốc quyết sinh” trong cuộc kháng chiến 9 năm làm nên một Điện Biên Phủ “lừng lẫy năm châu chấn động địa cầu”...  Không những thế, Pha Đin còn nằm trong top 20 cung đường đèo ước mơ của những nghệ sỹ nhiếp ảnh, là 1 trong top 10 con đèo ấn tượng nhất Việt Nam. Sau một hồi đổ đèo, chúng tôi có mặt tại Đảng ủy xã Phổng Lái (Thuận Châu). Anh Lầu A Thào, Phó Bí thư Đảng ủy xã, cho biết: Hơn 7.400 bà con xã Phổng Lái tự hào được sống và lao động trên mảnh đất bên đèo Pha Đin, 62 năm qua, kể từ ngày chiến thắng Điện Biên Phủ, nhất là sau 30 năm thực hiện công cuộc đổi mới, Phổng Lái có nhiều đổi thay. Đánh giá theo 19 tiêu chí xây dựng nông thôn mới, Phổng Lái đạt 14 tiêu chí, Đảng bộ phấn đấu đến cuối năm nay, toàn xã cơ bản đạt nông thôn mới. Hiện tại, trong 24 bản có 50% số bản đạt từ 15 đến 17 tiêu chí, trong đó có 3/5 bản TĐC thủy điện Sơn La đạt 16 tiêu chí trở lên, tỷ lệ hộ nghèo trong xã còn 14,7%, thu nhập bình quân trên 11 triệu đồng/người/năm. Hệ thống chính trị không ngừng được củng cố, Đảng bộ 9 năm liền được công nhận trong sạch, vững mạnh. Hiện nay, Đảng bộ đang tập trung cao cho công tác bầu cử đại biểu Quốc hội và đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2016-2021.

Trong phát triển kinh tế, Đảng bộ xã Phổng Lái đã lãnh đạo nhân dân chuyển mạnh từ sản xuất tự cung, tự cấp sang sản xuất hàng hóa, áp dụng các biện pháp khoa học kỹ thuật vào đầu tư thâm canh trên 1.147 ha đất canh tác, trong đó, hơn 187 ha cà phê, 334 ha chè, trên 676 ha ngô lai... tạo ra lượng hàng hóa giá trị kinh tế cao, nâng giá trị sản xuất cây công nghiệp đạt gần 14 triệu đồng/ha; tổng giá trị sản xuất cây nông nghiệp đạt trên 19 tỷ 320 triệu đồng/năm. Cùng với đó, chăn nuôi phát triển, đàn gia súc, gia cầm hằng năm đều tăng từ 18% đến 25%, tạo nguồn thu đáng kể cho bà con nơi đây. Hằng năm, 50% số hộ trong xã  đạt gia đình văn hóa, 100% gia đình được ngói hóa, các công trình điện, đường, trường, trạm được đầu tư, cơ bản đáp ứng nhu cầu của người dân... Điển hình như bản Quỳnh Châu, bà còn TĐC thủy điện Sơn La từ bản Lắm, xã Liệp Muội huyện Quỳnh Nhai về đây mới gần chục năm, đã trở thành bản tiêu biểu của xã về xây dựng nông thôn mới. Theo Trưởng bản Mè Văn Hốm: Sau nhiều năm làm quen với cây chè, cà phê, đến nay bà con đã có kinh nghiệm trong thâm canh, để nâng cao năng suất, sản lượng. Hiện tại, mỗi năm cả bản thu nhập trên 250 tấn chè búp tươi, 150 tấn cà phê, ngoài ra còn chăn nuôi lợn, gà, bò, trâu cũng là nguồn thu cho kinh tế hộ, do đó mức sống của 243 người dân trong bản ổn định, cả bản chỉ còn 1 hộ/50 hộ nghèo, 37 hộ được công nhận gia đình văn hóa, cuộc sống mới ở Phổng Lái hơn hẳn nơi ở cũ... Chuyện làm ăn, sự đổi mới ở Phổng Lái không kể hết, có lẽ đất trời nơi đây đã se duyên tình người, tình đất... để tiếp thêm sức mạnh cho người dân trên vùng đất bên đèo Pha Đin, đoàn kết cùng nhau chung sức tạo nên màu xanh của chè thơm, trái ngọt.

Những cánh đồng chè xanh đang mùa thu hoạch, những vườn cà phê đang trổ hoa trắng xóa như ôm lấy từng cung đường, cuốn hút du khách đến với Pha Đin, nơi “Đất, trời gặp gỡ”, về với chiến trường xưa, để chiêm ngưỡng sự đổi thay của vùng Tây Bắc trong thời kỳ đổi mới và hội nhập .