Trở lại thăm Di tích quốc gia đặc biệt Nhà tù Sơn La trong những ngày thu tháng 8, giữa không gian trầm mặc của khu di tích, chúng tôi bị cuốn vào lời thuyết minh về những năm tháng đấu tranh gian khổ trong ngục tù tối tăm, nhưng vô cùng vẻ vang của thế hệ cha anh. Những ngày này, di tích đón nhiều đoàn khách từ khắp mọi miền Tổ quốc về tham quan, tìm hiểu lịch sử, đặc biệt là những đoàn thanh thiếu nhi, học sinh các trường học trên địa bàn tỉnh về đây dâng hương, báo công, thể hiện lòng tri ân với thế hệ cha anh.

Lịch sử Đảng bộ tỉnh Sơn La ghi rõ: Tháng 12/1939, Chi bộ Nhà tù Sơn La được thành lập, trở thành hạt nhân lãnh đạo phong trào cách mạng khắp vùng Tây Bắc. Từ chốn “địa ngục trần gian”, các chiến sĩ cộng sản đã kiên cường biến nơi đây thành trường học cách mạng, tổ chức các cuộc vượt ngục táo bạo để tỏa về các địa bàn, gây dựng cơ sở. Tại căn cứ Mường Chanh, phong trào cứu quốc lan rộng khắp 8 bản, rồi phát triển ra toàn tỉnh với hơn 60 cơ sở cách mạng.

Ngày 23/7/1945, Phù Yên là châu đầu tiên giải phóng; tiếp đó là Mường La, Thuận Châu, Mai Sơn, Yên Châu, Mộc Châu, Quỳnh Nhai. Ngày 19/8/1945, Trung đội du kích Mường Chanh cùng nhân dân tiến vào bao vây nhà chánh phìa, mở màn cho chuỗi thắng lợi vang dội. Đỉnh cao là ngày 26/8/1945, cuộc mít tinh lớn trên đồi Khau Cả với hàng ngàn quần chúng tham dự đã chứng kiến Ủy ban Cách mạng lâm thời ra mắt đồng bào, tuyên bố cách mạng hoàn toàn thắng lợi tại Sơn La.

Yêu thích tìm hiểu về lịch sử, văn hóa, em Trần Trà My, học sinh lớp 11, Trường THPT Tô Hiệu, hào hứng chia sẻ: Em rất tự hào khi theo học dưới mái trường mang tên chiến sĩ cộng sản Tô Hiệu. Em cảm thấy xúc động khi tham gia các hoạt động về nguồn tại Di tích quốc gia đặc biệt Nhà tù Sơn La, thăm cây đào Tô Hiệu, nghe về lịch sử tại đây. Dịp hè này, em vinh dự được góp mặt vào show diễn thực cảnh “Địa ngục trần gian”, tái hiện lịch sử của di tích, em càng thêm hiểu và tự hào về truyền thống cách mạng của quê hương và tự nhủ phải nỗ lực hơn nữa, chăm ngoan, học giỏi để xứng đáng với công ơn của các thế hệ đi trước.

Hướng về Cách mạng Tháng Tám và Quốc khánh 2/9 và để lịch sử địa phương thực sự “thấm” vào tâm trí lớp trẻ, tổ chức đoàn các cấp đã chủ động triển khai nhiều hoạt động thiết thực, ý nghĩa. Anh Kiều Tiến Lương, Bí thư Đoàn Trường Đại học Tây Bắc, thông tin: Trường Đại học Tây Bắc có lực lượng ĐVTN đông đảo với gần 6.000 sinh viên, học sinh. Đoàn trường thường xuyên phối hợp triển khai nhiều mô hình giáo dục chính trị, tư tưởng như “Giờ học làm người cộng sản”; “Mỗi ngày một tin tốt, mỗi tuần một câu chuyện đẹp”; sinh hoạt chính trị dưới cờ; chương trình “Màu cờ tôi yêu”, hành trình về địa chỉ đỏ, ngoại khóa tại di tích lịch sử... tăng cường các hoạt động tình nguyện, tạo cơ hội để học sinh, sinh viên được rèn luyện, góp phần định hướng về tư tưởng, hành động, nuôi dưỡng tinh thần trách nhiệm, lòng yêu nước và khát vọng cống hiến.

Với tinh thần “Đâu cần thanh niên có, việc gì khó có thanh niên”, tuổi trẻ Sơn La đã để lại nhiều dấu ấn trong hoạt động đoàn. Trong 5 năm qua, đã có hơn 200.000 lượt đoàn viên tham gia các hoạt động tình nguyện, thực hiện trên 6.000 công trình, phần việc ý nghĩa; sửa chữa và làm mới hơn 270 km đường giao thông nông thôn, hỗ trợ xóa trên 500 nhà tạm cùng nhiều công trình dân sinh khác với tổng nguồn lực xã hội hóa ước đạt trên 73 tỷ đồng, góp phần khẳng định vai trò tiên phong của tuổi trẻ.

Tự hào về thắng lợi vĩ đại của Cách mạng Tháng Tám và tiếp nối truyền thống Thanh niên cứu quốc, Ban Thường vụ Tỉnh đoàn luôn xác định công tác giáo dục truyền thống là nhiệm vụ then chốt, xuyên suốt. Anh Lò Mạnh Cường, Phó Bí thư Tỉnh đoàn, nói: Công tác giáo dục chính trị tư tưởng cho ĐVTN luôn được đổi mới, sát thực tế, phù hợp với điều kiện từng địa phương. Cách thức ưu tiên thực tiễn để đưa lý tưởng thấm sâu vào tư tưởng mỗi người trẻ và tạo điều kiện, cơ hội để ĐVTN được học hỏi, cống hiến. 

Nhìn lại chặng đường lịch sử đã qua, ngọn lửa kiên cường được thắp lên từ Chi bộ Nhà tù Sơn La năm xưa vẫn tiếp tục soi đường, trở thành nguồn sức mạnh tinh thần vô giá cho thế hệ hôm nay. Khắc sâu niềm tự hào và lòng biết ơn sâu sắc, tuổi trẻ Sơn La hôm nay quyết tâm biến khát vọng thành hành động, đem sức trẻ cống hiến cho sự nghiệp xây dựng quê hương, đất nước giàu đẹp.