Công trình nhà ở định canh định cư bản Pá Dúa, xã Long Hẹ (Thuận Châu) vừa được đầu tư xây dựng.

Những năm qua, nhiều chương trình, dự án đã được đầu tư nên đời sống mọi mặt của đồng bào La Ha đã được cải thiện đáng kể. Song, so với mặt bằng chung thì đồng bào La Ha vẫn còn nhiều khó khăn, cần có thêm nhiều nguồn lực, cùng những chính sách đặc thù, để đồng bào vượt lên thoát nghèo bền vững.

Dân tộc La Ha phần lớn cư trú ở những vùng cách xa trung tâm huyện, xã; tỷ lệ hộ đói, hộ nghèo chiếm tới 68,8%; thu nhập chủ yếu từ trồng trọt, chăn nuôi thuần túy, khai thác các nguồn lợi tự nhiên; chất lượng dân số và chất lượng cuộc sống ở mức thấp; tập quán sinh hoạt, sản xuất phụ thuộc rất nhiều vào tự nhiên, đồng bào chưa tự túc được lương thực. Để hỗ trợ bà con phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội, Đảng và Nhà nước đã triển khai nhiều chương trình, như: Chương trình 135, 134, 167, Quyết định 102, Nghị quyết 30a của Chính phủ... đã làm thay đổi đáng kể diện mạo kinh tế - xã hội, nhất là cơ sở hạ tầng các thôn, bản; tỷ lệ hộ nghèo giảm bình quân mỗi năm 2-3%, góp phần ổn định tình hình kinh tế, xã hội vùng đồng bào dân tộc. Nhưng qua tìm hiểu thực tế cho thấy, đồng bào dân tộc La Ha hiện vẫn lúng túng trong định hướng phát triển kinh tế, nâng cao trình độ dân trí, thay đổi tập quán sinh hoạt, sản xuất. Thêm nữa, các chính sách hỗ trợ của Nhà nước còn dàn trải, định mức đầu tư, hỗ trợ của các chương trình còn thấp, chưa đủ lực để bà con thoát nghèo bền vững.

Tại bản Lọng Bong, một bản đặc biệt khó khăn của xã Hua Trai (Mường La), cả bản chỉ có 49 ha đất sản xuất nhưng có tới 57 hộ, 263 nhân khẩu; không có ruộng nước, bà con chủ yếu làm lúa nương, trồng thêm ngô, sắn nên đời sống khó khăn. Theo Trưởng bản Lò Văn Son, vụ lúa nương năm nay, hộ thu nhiều nhất cũng chỉ khoảng 500 kg thóc, còn ngô không đến 1 tấn/hộ, nên sau vụ thu hoạch, phần lớn dân bản đi làm thuê thời vụ. 5 năm trở lại đây, Lọng Bong được đầu tư hơn 11 tỷ đồng thực hiện dự án định canh định cư tập trung, nhưng 53/57 hộ của bản vẫn thuộc diện hộ nghèo, bởi bà con tự bằng lòng với cuộc sống hiện tại, không dám vay vốn Ngân hàng để phát triển kinh tế.

Còn tại xã Noong Lay (Thuận Châu), anh Lò Văn Chiến, Trưởng bản Phiêng Phớ, cho biết: Hằng năm, Phòng Dân tộc của huyện đều đến triển khai các chương trình, chính sách giúp bà con vươn lên thoát nghèo. Hiện tại, bản đã được đầu tư điện, đường, trường lớp học cắm bản, trạm y tế, nước sạch, khai hoang ruộng nước, chăn nuôi đại gia súc... nhưng cả 67 hộ của bản vẫn là hộ nghèo, nhận thức của bà con còn hạn chế...

Theo khảo sát của Ban Dân tộc tỉnh, hiện tại 12/42 bản có đồng bào dân tộc La Ha sinh sống chưa có đường giao thông theo tiêu chuẩn nông thôn mới; 4/42 bản chưa được sử dụng điện lưới quốc gia; 9/42 bản chưa có nhà văn hóa... đã ít nhiều cũng ảnh hưởng đến sự phát triển của cộng đồng dân tộc La Ha trên địa bàn. Từ thực trạng trên, ngày 20/9/2017, UBND tỉnh đã ban hành Quyết định 2477/QĐ-UBND phê duyệt Đề án “Hỗ trợ và phát triển kinh tế - xã hội dân tộc La Ha giai đoạn 2017-2025 trên địa bàn tỉnh Sơn La”, với mục tiêu: duy trì, phát triển và nâng cao vị thế của dân tộc La Ha; xóa đói, giảm nghèo, cải thiện và nâng cao đời sống vật chất, tinh thần cho đồng bào một cách bền vững; xây dựng cơ sở hạ tầng thiết yếu ở các thôn, bản nơi sinh sống tập trung của đồng bào dân tộc La Ha. Theo đó, tập trung giảm tỉ lệ hộ nghèo 5-7%/năm; đến năm 2025, mức sống bình quân của các dân tộc La Ha tương đương với các dân tộc khác trong vùng; có cán bộ tham gia trong hệ thống chính trị cơ sở; 100% bản có hệ thống cầu, đường giao thông đi được 4 mùa; có lớp học kiên cố, nhà công vụ cho giáo viên và nhà sinh hoạt cộng đồng; có điện, công trình nước tập trung, thủy lợi tưới tiêu; 100% số hộ gia đình được hỗ trợ phát triển sản xuất, khuyến nông, khuyến lâm...

Để Đề án triển khai hiệu quả, cần đẩy mạnh công tác tuyên truyền làm cho bà con hiểu rõ mục đích, ý nghĩa của Đề án; đội ngũ cán bộ phải sâu sát cơ sở, nắm bắt tâm tư nguyện vọng của đồng bào để tham mưu đúng, trúng những chính sách đặc thù phù hợp, sát với thực tế từng vùng miền, tập quán, trình độ canh tác của đồng bào; lựa chọn đầu tư những hạng mục công trình, giống cây trồng, vật nuôi phù hợp, kết hợp tăng cường tập huấn chuyển giao kỹ thuật nông lâm nghiệp; tổ chức ký cam kết đến từng hộ gia đình, để họ ý thức nỗ lực vươn lên thoát nghèo, hạn chế trông chờ ỷ lại vào Nhà nước...