Xã Phù Yên được thành lập trên cơ sở sáp nhập thị trấn Quang Huy và các xã Huy Hạ, Huy Tường, Huy Tân, Huy Thượng. Trước khi sắp xếp, giáo dục trên địa bàn đã có nền tảng khá đồng bộ, với 100% cơ sở giáo dục đạt chuẩn quốc gia; chất lượng giáo dục đại trà và mũi nhọn từng bước được nâng lên; chuyển đổi số, ứng dụng công nghệ thông tin trong dạy và học được đẩy mạnh.

Sau khi địa giới hành chính được mở rộng, toàn xã có 17 cơ sở giáo dục độc lập, gồm 7 trường mầm non, 2 trường tiểu học, 3 trường THCS và 5 trường TH&THCS, với 607 cán bộ, giáo viên, nhân viên. Mạng lưới trường học bộc lộ một số hạn chế, do nhiều đầu mối, phân tán; việc đầu tư cơ sở vật chất, thiết bị chưa tập trung; quy mô một số trường còn nhỏ; việc bố trí, điều động giáo viên giữa các đơn vị thiếu linh hoạt, có nguy cơ thừa, thiếu giáo viên cục bộ.

Thực hiện chỉ đạo của tỉnh, UBND xã Phù Yên đã xây dựng và ban hành đề án tổ chức lại các trường mầm non, phổ thông trên địa bàn. Theo đó, số cơ sở giáo dục giảm từ 17 xuống còn 10 trường (giảm 41,2%), gồm 3 trường mầm non, 3 trường tiểu học và 4 trường THCS. Các trường liên cấp được tổ chức lại thành trường riêng theo từng cấp học; đồng thời, áp dụng linh hoạt mô hình “một trường chính - nhiều phân hiệu hoặc điểm trường” tại những địa bàn rộng, vừa tinh gọn đầu mối quản lý, vừa bảo đảm học sinh được học gần nơi cư trú.

Một trong những trường có quy mô lớn sau sắp xếp là Trường Tiểu học Phù Yên, được hình thành trên cơ sở sáp nhập Trường Tiểu học Quang Huy và Trường Tiểu học Thị trấn. Nhà trường có 51 lớp, 1.656 học sinh và 84 cán bộ, giáo viên, nhân viên; tổ chức theo mô hình trường chính và 2 phân hiệu. Với quy mô mới, nhà trường tập trung xây dựng phương thức quản lý phù hợp, bảo đảm hoạt động dạy và học ổn định tại các cơ sở.

Cô giáo Mùi Thị Hiếu, Hiệu trưởng Trường Tiểu học Phù Yên, cho biết: Việc hợp nhất tạo quy mô lớn hơn, thuận lợi để nhà trường từng bước chuẩn hóa trang thiết bị dạy học, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin và triển khai các chương trình giáo dục đổi mới. Tuy nhiên, nhà trường phải tính toán kỹ phương thức quản lý trên địa bàn rộng, nhất là bảo đảm chất lượng giữa trường chính và các phân hiệu. Chúng tôi đã xây dựng quy chế vận hành, phân công nhiệm vụ cụ thể cho từng phó hiệu trưởng phụ trách các điểm trường; đội ngũ giáo viên cũng chuẩn bị tâm thế thực hiện nhiệm vụ mới, giữ ổn định việc dạy và học.

Quy mô trường được mở rộng cũng tạo điều kiện để giáo viên tăng cường trao đổi chuyên môn, hỗ trợ nhau trong giảng dạy, nhất là đối với những môn học, lĩnh vực trước đây còn thiếu giáo viên tại từng cơ sở.

Tại khu vực Huy Bắc, Huy Hạ, Huy Tường, các trường TH&THCS được tổ chức lại thành Trường Tiểu học Huy Hạ và Trường THCS Huy Hạ. Các phân hiệu được duy trì tại những cơ sở cũ, giúp học sinh tiếp tục học gần nơi cư trú, hạn chế đi lại và tránh dồn học sinh về trường chính.

Đối với Trường THCS Huy Hạ, việc hợp nhất giúp thống nhất quản lý, nâng cao hiệu quả chuyên môn. Thầy giáo Cầm Văn Thân, Hiệu trưởng nhà trường, cho biết: Sau sáp nhập, các tổ chuyên môn có điều kiện tăng cường trao đổi kinh nghiệm, đổi mới phương pháp dạy học; việc điều phối giáo viên giữa các phân hiệu linh hoạt hơn, góp phần khắc phục tình trạng thừa, thiếu giáo viên cục bộ và nâng cao chất lượng giáo dục.

Cùng với tổ chức lại mạng lưới trường lớp, xã Phù Yên xây dựng phương án bố trí đội ngũ, nhất là cán bộ quản lý dôi dư sau sắp xếp. Theo Đề án, mỗi trường bố trí 1 hiệu trưởng và 1 phó hiệu trưởng tại trường chính; các phân hiệu do phó hiệu trưởng phụ trách. Cán bộ quản lý dôi dư được xem xét bố trí làm phó hiệu trưởng phân hiệu, tổ trưởng, tổ phó chuyên môn, giáo viên hoặc chuyển sang vị trí công tác phù hợp; các chế độ, chính sách được thực hiện theo quy định.

Ông Trương Quang Hảo, Phó Chủ tịch UBND xã Phù Yên, khẳng định: Mục tiêu của việc sắp xếp là nâng cao chất lượng giáo dục, chứ không đơn thuần giảm số lượng đầu mối. Địa phương sẽ tiếp tục ưu tiên nguồn lực đầu tư cơ sở vật chất, cải thiện điều kiện dạy và học; đồng thời, lắng nghe ý kiến của các nhà trường, giáo viên và phụ huynh để kịp thời tháo gỡ những vấn đề phát sinh. Theo lộ trình, trong tháng 8/2026, các cơ sở giáo dục hoàn tất bàn giao cơ sở vật chất, tài chính, tài sản, hồ sơ và nhân sự. Bộ máy mới chính thức vận hành từ ngày 1/9/2026, sẵn sàng cho năm học 2026-2027.

Sắp xếp lại mạng lưới trường lớp là bước chuyển quan trọng của giáo dục xã Phù Yên. Việc tinh gọn bộ máy, tập trung nguồn lực, thống nhất quản lý và phát huy thế mạnh từng điểm trường sẽ góp phần nâng cao chất lượng dạy học, đáp ứng yêu cầu trong giai đoạn mới.