Cán bộ Trạm Y tế xã Chiềng Kheo (Mai Sơn) kiểm tra sức khỏe cho phụ nữ trong xã.

Quá trình thực hiện công tác dân số - KHHGĐ trên địa bàn tỉnh có sự chỉ đạo toàn diện của cấp ủy đảng và chính quyền địa phương các cấp; sự phối hợp chặt chẽ của các ngành chức năng và sự đồng thuận của đa số nhân dân trên địa bàn. Nội dung của công tác dân số được đưa vào chương trình, kế hoạch phát triển kinh tế, xã hội hằng năm của từng địa phương và là một trong những tiêu chuẩn để đánh giá, phân loại cán bộ, đảng viên, bình xét gia đình, tổ, bản, tiểu khu, xã, phường, thị trấn văn hóa. Cùng với đó, tổ chức bộ máy đảm nhiệm công tác dân số - KHHGĐ thường xuyên được củng cố, kiện toàn từ tỉnh đến cơ sở. Ngoài Chi cục Dân số - KHHGĐ tỉnh và 12 trung tâm dân số - KHHGĐ cấp huyện còn có 204 cán bộ chuyên trách tại các xã, phường, thị trấn được tuyển dụng thành viên chức làm việc tại các trạm y tế và 3.624 cộng tác viên dân số phụ trách các bản, tiểu khu, tổ dân phố. Đội ngũ cán bộ làm công tác dân số đã bám sát địa bàn để nắm chắc tình hình tại cơ sở, tích cực tuyên truyền, vận động nhân dân thực hiện tốt công tác dân số.

Bên cạnh đó, các tổ chức đoàn thể: Hội LHPN, Đoàn TNCS Hồ Chí Minh, Hội Nông dân các cấp... có nhiều hoạt động tuyên truyền, vận động đoàn viên, hội viên thực hiện tốt công tác dân số - KHHGĐ. Trong đó, thành lập nhiều mô hình câu lạc bộ: “Không sinh con thứ ba”, “Kết nối mẹ và con gái”, “Gia đình không có trẻ em suy dinh dưỡng”... Tổ chức các hội thi: “Tuyên truyền viên giỏi về công tác phòng chống suy dinh dưỡng”, “Nâng cao chất lượng gia đình điểm 10”... Các trường trung học phổ thông và các trường cao đẳng, đại học trong tỉnh tổ chức sinh hoạt ngoại khóa về bình đẳng giới, hệ lụy của mất cân bằng giới tính khi sinh, tác hại của tảo hôn và hôn nhân cận huyết thống... Riêng Chi cục Dân số - KHHGĐ tỉnh đã phối hợp với các ban, ngành, đoàn thể và các cơ quan, đơn vị đẩy mạnh tuyên truyền về Pháp lệnh Dân số, kiến thức chăm sóc sức khỏe sinh sản, sàng lọc trước sinh và sơ sinh... Trong 6 tháng năm 2017, Chi cục đã phát hành 2.000 cuốn Bản tin dân số cung cấp cho các cơ sở để làm tài liệu tuyên truyền; căng treo 65 băng rôn, khẩu hiệu tuyên truyền về dân số - KHHGĐ; thành lập và củng cố 12 câu lạc bộ bạn gái tiêu biểu tại 12 trường trung học phổ thông của 12 huyện, thành phố... Đồng thời, chỉ đạo Trung tâm Dân số - KHHGĐ các huyện tổ chức gần 1.800 cuộc nói chuyện chuyên đề, sinh hoạt câu lạc bộ, tư vấn can thiệp tảo hôn, hôn nhân cận huyết thống, can thiệp giảm thiểu mất cân bằng giới tính khi sinh tại 99 xã vùng 3; tổ chức trên 2.080 buổi sinh hoạt nhóm tại 1.042 bản đặc biệt khó khăn, với nhiều nhóm đối tượng tham gia. Tại các chiến dịch truyền thông lồng ghép dịch vụ chăm sóc sức khỏe sinh sản/KHHGĐ được tổ chức hằng năm ở các xã vùng sâu, vùng xa, vùng đặc biệt khó khăn, Chi cục đã phát hàng chục nghìn tờ rơi có nội dung về công tác dân số - KHHGĐ và sức khỏe sinh sản. Đồng thời, truyền thông trực tiếp đến người dân hiểu sâu sắc hơn về tác hại của tảo hôn và hôn nhân cận huyết thống; tư vấn sức khỏe tiền hôn nhân. Qua mỗi đợt chiến dịch, có hàng nghìn người đăng ký thực hiện các biện pháp tránh thai hiện đại như cấy thuốc tránh thai, sử dụng bao cao su, tiêm thuốc tránh thai, đặt vòng tránh thai...

Hội LHPN xã Chiềng Sung (Mai Sơn) tuyên truyền công tác

dân số - kế hoạch hóa gia đình cho gia đình các hội viên.

Cùng với đó, toàn tỉnh hiện đang duy trì hoạt động hiệu quả mô hình “Giảm thiểu tình trạng tảo hôn và hôn nhân cận huyết thống”, gắn với điểm tư vấn về sức khỏe sinh sản tiền hôn nhân cho thanh niên và vị thành niên tại 35 xã và 12 trường phổ thông dân tộc nội trú. Đặc biệt, mô hình thí điểm “Kiểm soát dân số vùng biên giới” duy trì hoạt động tại 5 xã: Chiềng Khương, Mường Cai (Sông Mã); Mường Và, Nậm Lạnh (Sốp Cộp); Lóng Sập (Mộc Châu), đã góp phần cùng các xã thực hiện tốt việc không có trường hợp vượt biên trái phép, không có tình trạng di cư không theo quy hoạch. Qua rà soát đến tháng 6 năm 2016, toàn tỉnh có 2.854 người được thụ hưởng theo Nghị định số 39/2015/NĐ-CP ngày 27/4/2015 của Chính phủ quy định chính sách hỗ trợ cho phụ nữ thuộc hộ nghèo là người dân tộc thiểu số khi sinh con đúng chính sách dân số trên địa bàn tỉnh, với tổng số tiền 5 tỷ 708 triệu đồng (đến nay 915 đối tượng được chi trả 1 tỷ 830 triệu đồng)... Nhờ thực hiện nhiều biện pháp đã góp phần nâng tỷ lệ các cặp vợ chồng trong độ tuổi thực hiện các biện pháp tránh thai hiện đại trong toàn tỉnh lên 75%, tỷ lệ tăng dân số tự nhiên của tỉnh giảm hiện còn là 1,26%.

Thời gian tới, tỉnh ta tiếp tục thực hiện đồng bộ các giải pháp nâng cao chất lượng các dịch vụ kỹ thuật y tế về chăm sóc sức khỏe sinh sản và các mô hình nâng cao chất lượng dân số; đáp ứng dịch vụ dân số - KHHGĐ tại các xã vùng sâu, vùng xa, vùng có mức sinh cao... Phấn đấu đến hết năm 2017, giảm tỷ lệ tăng dân số tự nhiên trong tỉnh còn 1,22%,; tăng số cặp vợ chồng trong độ tuổi sinh đẻ thực hiện các biện pháp tránh thai hiện đại lên 75,5%; giảm thiểu tảo hôn 1% và 0,25% kết hôn cận huyết thống so với năm 2016... góp phần tích cực vào công cuộc phát triển kinh tế, xã hội của tỉnh, nâng cao chất lượng cuộc sống người dân.