Anh Hà Vương Thọ, bản Nà Si, xã Hát Lót (Mai Sơn) (người đứng giữa) tư vấn cho khách hàng về các loại cá koi của gia đình.

Người chơi cá koi ở Việt Nam thường nhập khẩu chủ yếu từ Trung Quốc và Nhật Bản, với những dòng koi cơ bản, như: Kohaku, Utsuri, Kawarimono, Matsuba, Yamabuki, Tancho, Obachi, Showa,  Asagi... Ngoài ra, còn có các loại cá koi lai sinh sản tại địa phương. Tùy vào màu sắc mà cá koi có tên riêng và có ý nghĩa phong thủy khác nhau. Một con cá koi chuẩn và đẹp được đánh giá dựa vào các tiêu chí: Hình dáng, mảng màu (đỏ, trắng, đen, vàng) đầu, vảy, đuôi, kích cỡ, tuổi thọ...

Anh Vũ Văn Hùng, tổ 1, phường Chiềng An (thành phố Sơn La) hiện đang sở hữu bể cá koi với 5 cá thể được đánh giá là “tuyệt đẹp”. Năm 2004, khi mua về nuôi, cá chỉ dài khoảng 20 cm, nặng 0,3 - 0,5 kg, anh Hùng đã phải bỏ ra hơn 5 triệu đồng mỗi con. Sau 17 năm, giờ mỗi con đã dài từ 60 - 70 cm, nặng 6 - 7 kg, có màu sắc rực rỡ. Nói về việc đam mê cá koi, anh Hùng cho biết: Cá koi được xem là biểu tượng của sự kiên nhẫn và may mắn. Sở hữu được những chú cá koi to, đẹp, tuổi thọ cao, là mong muốn của những người đam mê thú chơi này. Sau những giờ dành cho công việc, được ngắm đàn cá bơi, lượn, tự tay cho cá ăn, tôi cảm thấy thư thái, bình yên.

Người dân ngắm cá koi tại Rock - King Coffee Koi Sơn La.

Không chỉ nuôi ở các gia đình, hiện nay nhiều nhà hàng, khu vui chơi giải trí, quán cà phê cũng đầu tư hồ nuôi cá koi để khách chiêm ngưỡng và chụp ảnh, như: Nhà hàng Suối hẹn - Vườn đào; Koi Garden Coffee Mộc Châu; Rock - King coffee koi Sơn La... Anh Bùi Đình Tố, quản lý Rock - King coffee koi Sơn La, chia sẻ: Với mong muốn tạo không gian thư giãn, địa điểm check in mới lạ, khu vui chơi cuối tuần cho người dân thành phố Sơn La, nên cuối năm 2020, Công ty cổ phần Thương mại điện tử viễn thông Đ&T đã đầu tư xây dựng khu vui chơi, giải trí, kinh doanh đồ uống, cà phê và hồ cá koi rộng 450 m², với 1.800 con cá koi các loại, mua từ trại giống cá koi tỉnh Nam Định. Sau khi đi vào hoạt động cuối tháng 1/2021, mỗi ngày Rock -  King Coffee Koi Sơn La có từ 100 - 150 lượt khách đến trải nghiệm, thưởng thức đồ uống, ngắm và cho cá koi ăn.

Tùy vào kích cỡ, chủng loại, màu sắc, kiểu dáng, cá koi có giá từ vài trăm ngàn đồng đến vài chục triệu đồng/con. Nếu người chơi không có điều kiện đầu tư nuôi cá koi Nhật Bản thuần chủng, thì có thể chơi cá koi lai, cá koi sinh sản tại địa phương. Tuy nhiên, điểm khác biệt lớn nhất của cá koi lai là những mảng màu trên vảy cá bị nhạt và không rõ nét, hình dáng không đẹp bằng cá koi thuần chủng. Cá koi đẹp nhất là ở phần lưng, vì thế người chơi cần thiết kế những hồ sâu để có thể ngắm từ trên xuống. Để cá koi đảm bảo tuổi thọ vốn có, đẹp về màu sắc và vóc dáng chuẩn thì trong quá trình nuôi phải bổ sung thêm vitamin, vi lượng, khoáng chất, cho ăn các loại thức ăn tạo màu để cá lên màu đặc trưng, rõ nét hơn; môi trường nước trong và sạch, thoáng rộng; nồng độ pH luôn ổn định ở mức 7-8. Để quá trình xử lý nước, thay nước, lọc nước tốt, người chơi cần đầu tư một hệ lọc tiêu chuẩn...

Tại Sơn La, hiện có 2 cơ sở tư nhân nuôi giống cá koi sinh sản tự nhiên thành công, với trên 30 chủng loại cá koi khác nhau tại huyện Mai Sơn, đó là anh Hà Vương Thọ, bản Nà Si, xã Hát Lót và anh Đinh Văn Khương, tiểu khu Nà Sản, xã Chiềng Mung. Mỗi năm 2 cơ sở này xuất bán ra thị trường khoảng 20.000 - 25.000 con cá koi giống từ 3 tháng đến 1 năm tuổi, với trọng lượng từ 0,3 -1,5 kg. Anh Đinh Văn Khương, tiểu khu Nà Sản, xã Chiềng Mung (Mai Sơn), cho biết: Gia đình tôi có 3 ao nuôi cá koi sinh sản, rộng trên 2.500 m², có khoảng 150 cặp cá koi sinh sản nặng từ 1,5 - 2,5 kg/con. Mỗi năm gia đình tôi cung cấp ra thị trường trong và ngoài tỉnh từ 5.000 - 7.000 con cá koi các loại, giá từ 100 - 500 nghìn đồng với loại nhỏ 0,3 - 0,5 kg/con, từ 1 triệu - 1,5 triệu đồng với loại to từ 1 - 1,5 kg/con, thu nhập 200 - 300 triệu đồng/năm từ bán cá koi giống.

Ông Nguyễn Văn Hậu, tiểu khu Nà Sản, xã Chiềng Mung (Mai Sơn) (áo xanh) chăm sóc đàn cá koi của gia đình.

Với việc ngày càng nhiều người nuôi thành công cá koi sinh sản tại địa phương, đa dạng về chủng loại, màu sắc, kích cỡ, phù hợp với sở thích, thú chơi cá koi đang được nhiều người dân trong tỉnh đón nhận, tạo thêm niềm vui, sự thư giãn sau ngày học tập, lao động vất vả.