Đánh thức phố núi

4 giờ sáng, khi phố núi Sơn La vẫn còn yên tĩnh, trên các tuyến đường, như: Tô Hiệu, Chu Văn Thịnh, Trường Chinh, Điện Biên…, tiếng chổi tre xào xạc vang lên đều đặn. Những chiếc xe thu gom rác chậm rãi di chuyển, ánh đèn vàng hắt xuống mặt đường còn đẫm sương. Đó là thời điểm bắt đầu ca làm việc của công nhân Xí nghiệp Môi trường đô thị, thuộc Công ty cổ phần Môi trường và Dịch vụ đô thị Sơn La.

Hơn mười năm gắn bó với nghề, chị Cà Thị Ban, công nhân vệ sinh môi trường của Xí nghiệp Môi trường đô thị gần như đã quen với nhịp sống ngược giờ của mình. Chị Ban chia sẻ: Có những hôm trời mưa rất to, rác trôi xuống cống nhiều, anh chị em phải khơi thông dòng chảy. Ngày lễ, Tết, lượng rác tăng gấp nhiều lần nên hầu như ai cũng phải tăng ca. Vất vả là vậy nhưng nhìn đường phố sạch sẽ, người dân đi lại thuận tiện, chúng tôi cũng thấy vui.

Công việc của công nhân môi trường không chỉ là quét rác. Mỗi ngày, họ đảm nhận thu gom, vận chuyển rác thải sinh hoạt, vệ sinh các tuyến đường, quảng trường, công viên, khu dân cư, chợ và nhiều địa điểm công cộng khác. Sau mỗi phiên chợ, sau những sự kiện văn hóa, lễ hội hay các chương trình lớn của tỉnh, họ luôn là những người ở lại sau cùng để thu dọn, trả lại không gian sạch đẹp cho phố phường. Đặc thù nghề nghiệp khiến họ thường xuyên đối mặt với bụi bẩn, mùi rác, thời tiết khắc nghiệt và nguy cơ mất an toàn giao thông khi làm việc trên đường. 

Để giảm bớt sức lao động cho công nhân, những năm gần đây, Công ty cổ phần Môi trường và Dịch vụ đô thị Sơn La đã đầu tư xe quét hút bụi, xe rửa đường áp lực cao, xe ép rác chuyên dụng cùng nhiều thiết bị hiện đại phục vụ thu gom, vận chuyển rác. Việc cơ giới hóa giúp nâng cao năng suất, cải thiện điều kiện làm việc và góp phần giữ gìn vệ sinh môi trường đô thị ngày càng hiệu quả hơn. 

Bà Đàm Thị Thanh Thơm, Giám đốc Xí nghiệp Môi trường đô thị, cho biết: Chúng tôi chủ động xây dựng kế hoạch chi tiết, phân công cụ thể từng tuyến đường, khu vực, đảm bảo không bỏ sót điểm nào. Đồng thời, thường xuyên tổ chức tập huấn nâng cao kỹ năng cho công nhân, hướng dẫn sử dụng các thiết bị mới để công việc đạt hiệu quả cao nhất; giữ liên lạc thường xuyên với các quản lý tổ dân phố, các cơ quan chức năng, kịp thời xử lý các vấn đề phát sinh. 

Những người giữ màu xanh

Nếu những công nhân vệ sinh môi trường là những người đánh thức phố phường mỗi sớm mai thì đội ngũ công nhân Xí nghiệp Cây xanh lại lặng lẽ chăm sóc từng hàng cây, bồn hoa để luôn ngập tràn sắc xanh.

Sau cơn mưa lớn, trên đường Tô Hiệu, chiếc xe thang từ từ nâng công nhân lên độ cao gần 10 mét. Tiếng cưa máy vang lên giữa những tán cây cổ thụ. Phía dưới, các công nhân nhanh chóng thu dọn cành lá, đồng thời điều tiết giao thông để bảo đảm an toàn cho người và phương tiện. Đó là công việc thường ngày của Tổ Cắt tỉa cây bóng mát hè phố thuộc Xí nghiệp Cây xanh - những người vẫn được đồng nghiệp gọi vui là "thợ leo". Công việc tưởng chừng đơn giản nhưng luôn tiềm ẩn nhiều rủi ro khi phải làm việc trên cao, giữa dòng xe cộ qua lại và trong điều kiện thời tiết thay đổi liên tục.

Anh Lường Văn Hồng, Tổ trưởng Tổ Cắt tỉa cây bóng mát hè phố, cho biết: Để cắt tỉa được những cây cổ thụ cao hàng chục mét, anh em phải có kinh nghiệm và không sợ độ cao. Mỗi người đều được đào tạo kỹ năng làm việc trên cao, sử dụng thành thạo dây an toàn, cưa máy và các thiết bị chuyên dụng. Chỉ cần một chút chủ quan cũng có thể mất an toàn.

Hiện nay, xe thang đã hỗ trợ đáng kể cho công việc, song vẫn còn nhiều vị trí mà phương tiện không thể tiếp cận. Khi đó, người công nhân phải mang dây an toàn, men theo từng cành cây để xử lý những cành khô, cành sâu bệnh hoặc có nguy cơ gãy đổ. Hơn 7 năm gắn bó với nghề, anh Lầu A Chía, công nhân Tổ Cắt tỉa cây bóng mát hè phố, chia sẻ: Mỗi cây xanh đều có đặc điểm sinh trưởng khác nhau nên việc cắt tỉa phải đúng kỹ thuật để vừa bảo đảm mỹ quan, vừa giúp cây phát triển khỏe mạnh và hạn chế nguy cơ gãy đổ trong mùa mưa bão.

Không chỉ cắt tỉa cây xanh, cán bộ, công nhân Xí nghiệp Cây xanh còn chăm sóc hệ thống công viên, dải phân cách, đảo giao thông, thảm cỏ và các vườn hoa. Những cây cổ thụ, cây quý hiếm đều được lập hồ sơ quản lý, theo dõi thường xuyên để có phương án chăm sóc phù hợp.

Ông Đặng Văn Thạch, Giám đốc Xí nghiệp Cây xanh, cho biết: Đơn vị thường xuyên rà soát hiện trạng cây xanh, xây dựng kế hoạch chăm sóc, cắt tỉa, thay thế phù hợp; đồng thời chủ động nguồn cây giống, hoa và cây cảnh từ hệ thống vườn ươm để phục vụ chỉnh trang đô thị trong các dịp lễ, tết và các sự kiện lớn của tỉnh

Công việc của những người làm cây xanh thay đổi theo từng mùa. Mùa xuân tất bật chuẩn bị hoa trang trí; mùa hè chăm sóc cây và chống hạn; mùa mưa tập trung xử lý cây có nguy cơ gãy đổ; mùa đông lại cải tạo đất, ươm giống cho vụ hoa mới. Những dịp tỉnh tổ chức sự kiện chính trị, văn hóa lớn, công nhân thường làm việc đến tối muộn để hoàn thiện các tiểu cảnh, thay mới bồn hoa, chỉnh trang công viên và các tuyến phố. Có những đóng góp ít được nhắc đến, nhưng chính từ những đôi bàn tay chai sạn ấy, màu xanh vẫn âm thầm lan tỏa khắp phố núi.

Chung tay dựng xây đô thị đáng sống

Đằng sau những tuyến phố sạch sẽ, những hàng cây xanh mát và những công viên rực rỡ sắc hoa là sự vận hành đồng bộ của Công ty cổ phần Môi trường và Dịch vụ đô thị Sơn La. Hiện nay, Công ty có 6 xí nghiệp, 1 Công ty TNHH MTV Dịch vụ đô thị Sơn La và 11 chi nhánh tại các xã, phường, với gần 600 lao động thường xuyên cùng khoảng 200 lao động hợp đồng thời vụ; trong đó khoảng 80% là lao động trực tiếp. Mỗi ngày, đội ngũ cán bộ, công nhân viên thực hiện đồng thời nhiều nhiệm vụ, như: Thu gom, vận chuyển rác thải, chăm sóc cây xanh, duy trì hệ thống chiếu sáng và nhiều dịch vụ công ích khác trên địa bàn tỉnh.

Nâng cao chất lượng dịch vụ, Công ty đẩy mạnh đầu tư trang thiết bị, đổi mới phương thức quản lý và mở rộng hoạt động sản xuất, kinh doanh. Ông Lê Văn Tuất, Giám đốc Công ty cổ phần Môi trường và Dịch vụ đô thị Sơn La, thông tin: Sáu tháng đầu năm 2026, tổng giá trị các hợp đồng đạt hơn 320 tỷ đồng, tăng 10,1% so với cùng kỳ năm trước và đạt 93,6% kế hoạch năm; giá trị khối lượng thực hiện, nghiệm thu đạt gần 150 tỷ đồng. Riêng lĩnh vực dịch vụ công ích, Công ty ký kết 25 hợp đồng với tổng giá trị trên 247 tỷ đồng, tiếp tục khẳng định vai trò là đơn vị chủ lực trong cung ứng các dịch vụ công ích đô thị trên địa bàn tỉnh.

Giữa nhịp phát triển của đô thị, những bước chân âm thầm ấy vẫn bền bỉ nối dài mỗi ngày, góp phần gìn giữ màu xanh, làm đẹp phố phường và tạo diện mạo đô thị ngày càng sáng, xanh, sạch, đẹp, văn minh. Chính từ những việc làm bình dị ấy, họ đã góp phần tạo nên một Sơn La sáng, xanh, sạch, đẹp và đáng sống.