Những khó khăn phát sinh

Việc sáp nhập đơn vị hành chính làm thay đổi quy mô, cơ cấu xã, phường, kéo theo nhiều thách thức trong quản lý tài sản công. Nhiều trụ sở không đủ diện tích, cơ sở vật chất cho số cán bộ tăng lên sau sáp nhập. Địa bàn rộng, đồi núi hiểm trở khiến việc quản lý tài sản ở vùng xa trung tâm gặp khó khăn. Một số trụ sở như UBND xã Tà Lại; điểm trường Đồng Giăng, xã Đoàn Kết; điểm trường Nặm Khao, Trường Mầm non Tân Lập; trụ sở Hạt Kiểm lâm Bắc Yên cũ... đã được Sở Tài chính và Sở Xây dựng đề xuất chuyển đổi thành nhà công vụ hoặc nhà lưu trú. Tuy nhiên, việc triển khai còn vướng mắc do quy định quản lý tài sản công khá phức tạp.

Chiềng Hoa là xã vùng III đặc biệt khó khăn, được thành lập từ việc sáp nhập các xã Chiềng Hoa, Chiềng Công và Chiềng Ân, có 65 cán bộ, công chức. Trụ sở đặt tại dãy nhà 3 tầng của xã Chiềng Hoa cũ, chỉ đủ chỗ làm việc cho khoảng 30 người. Nhiều cán bộ phải vượt hàng chục ki-lô-mét đường núi hoặc đi phà để đến nơi làm việc, khiến nhu cầu xây dựng nhà công vụ trở nên cấp thiết.

Ông Trần Nghĩa Hải, Trưởng Ban xây dựng Đảng xã Chiềng Hoa, chia sẻ: Nhà cách trụ sở hơn 20 km, phải qua phà, mỗi ngày đi về mất gần 2 giờ. Công việc nhiều, đi lại vất vả, tốn thời gian và chi phí nên tôi thường ở lại xã đến cuối tuần mới về. Thiếu nhà công vụ nên tôi đang ở nhờ nhà một hộ dân tại trung tâm xã.

Ông Nguyễn Văn Nhã, Phó Bí thư Thường trực Đảng ủy xã Chiềng Hoa, cho biết: Từ ngày 1/7, xã đã tiếp nhận trụ sở, tài sản theo phương án được phê duyệt; Trung tâm Phục vụ hành chính công bắt đầu tiếp nhận, giải quyết hồ sơ cho người dân. Xã cũng cải tạo nhà lắp ghép làm nơi làm việc cho cán bộ, công chức các phòng ban chuyên môn nhưng vẫn còn thiếu. Hiện nay, xã rất cần được đầu tư thêm cơ sở vật chất, nhà công vụ để hỗ trợ cán bộ, vì phần lớn đều phải lưu trú do nhà xa, giao thông đi lại khó khăn.

Tương tự, xã Kim Bon cũng đang gặp khó khăn, mặc dù trụ sở và các điểm tiếp công dân được bố trí hợp lý, nhưng hầu hết trang thiết bị đã cũ, xuống cấp. Ông Hà Đình Hưng, Bí thư Đảng ủy xã, cho biết: Trụ sở, hội trường chưa đáp ứng nhu cầu làm việc của cán bộ; thiếu nhà công vụ, nước sinh hoạt; máy tính lạc hậu, internet chập chờn, phòng họp trực tuyến chưa đạt chuẩn; thiếu kho lưu trữ và camera an ninh. Địa bàn rộng, hạ tầng giao thông chưa đồng bộ, các điểm tiếp công dân cách nhau 15-20 km.

Ngoài ra, còn nhiều xã khác như Mường Bám, Chiềng Sơ, Mường Giôn, Xím Vàng... cũng thiếu đồng bộ về cơ sở vật chất; hệ thống mạng công vụ, trang thiết bị chưa đáp ứng được yêu cầu, cần sớm đầu tư, xây dựng mới hoặc bổ sung. Việc trang bị xe công vụ cho cấp xã cũng gặp khó khăn do quy định mỗi xã được tối đa 2 xe, hiện đã bàn giao 69 xe, nhưng phần lớn đã hết khấu hao, không còn đảm bảo an toàn khi di chuyển ở địa hình phức tạp.

Linh hoạt xử lý, tiết kiệm, hiệu quả

Thực hiện sắp xếp đơn vị hành chính cấp xã, Sở Tài chính đã tham mưu UBND tỉnh ban hành các quyết định duyệt phương án điều chuyển xe công vụ, sắp xếp trụ sở làm việc và giao tài sản cho 75 xã, phường mới. Đồng thời phối hợp với Sở Xây dựng rà soát, phân loại tài sản dôi dư. Đến nay, các xã, phường đã tiếp nhận đầy đủ nhà, đất và hồ sơ kế toán theo phương án phê duyệt. Tổng cộng có 192 cơ sở được đưa vào sử dụng, gồm 75 trụ sở chính và 117 cơ sở tiếp công dân, góp phần phát huy hiệu quả, tránh lãng phí tài sản công.

Ông Quàng Văn Dũng, Phó Giám đốc Sở Tài chính, cho biết: Để tiếp tục giải quyết khó khăn, Sở Tài chính đã đề xuất phối hợp với Sở Xây dựng rà soát nhu cầu nhà công vụ, chuyển đổi công năng trụ sở không còn sử dụng và kiến nghị Bộ Tài chính hỗ trợ kinh phí mua sắm ô tô, đầu tư cơ sở vật chất. Cụ thể, năm 2025 mua 23 xe (32,2 tỷ đồng); 6 tháng đầu năm 2026 mua 35 xe (49 tỷ đồng); 6 tháng cuối năm 2026 mua 28 xe (39,2 tỷ đồng). Đến năm 2026, mỗi xã, phường sẽ được đảm bảo đủ 2 xe, trong đó tối thiểu 1 xe mới theo quy định.

Sở Tài chính đã đề nghị các xã, phường báo cáo kết quả giao nhận tài sản, hướng dẫn lập hồ sơ theo dõi tài sản công. Các địa phương tiếp tục rà soát, bố trí tài sản theo tiêu chuẩn, định mức, sử dụng hiệu quả và báo cáo tài sản dư thừa; đồng thời, lập hồ sơ trình phương án sắp xếp nhà, đất theo quy định, chuyển đổi hoặc tái sử dụng tài sản công khai, minh bạch, đảm bảo lợi ích tối đa cho ngân sách nhà nước.

Việc sắp xếp tài sản công sau sáp nhập là nhiệm vụ phức tạp, đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa các cấp, ngành. Dù còn nhiều khó khăn, Sơn La đang triển khai đồng bộ các giải pháp nhằm sử dụng hiệu quả, minh bạch và tiết kiệm tài sản công, góp phần tối ưu ngân sách và phục vụ tốt hơn cho nhân dân tại các xã, phường mới.