Cán bộ tư pháp xã Phổng Lái (Thuận Châu) hướng dẫn người dân làm thủ tục đăng ký hộ tịch.

Luật Hộ tịch được Quốc hội ban hành ngày 4/12/2014 và có hiệu lực từ ngày 1/1/2016 với nhiều điểm mới mang tính đột phá thể hiện tầm quan trọng của công tác đăng ký và quản lý hộ tịch nói chung và quản lý dân cư nói riêng, tạo cơ sở pháp lý lâu dài, ổn định và thống nhất cho công tác đăng ký và quản lý hộ tịch. Ngay từ khi Luật ban hành và có hiệu lực, Sở Tư pháp đã chỉ đạo phòng tư pháp các huyện, thành phố rà soát, thống kê, báo cáo đội ngũ cán bộ làm công tác tư pháp hộ tịch từ cấp huyện đến xã ở các tiêu chí về số lượng, chất lượng, trình độ chuyên môn và trình độ ứng dụng công nghệ thông tin. Đồng thời, tham mưu cho UBND tỉnh phê duyệt Đề án nâng cao năng lực đội ngũ công chức tư pháp - hộ tịch xã, phường, thị trấn giai đoạn 2017-2020; ban hành Kế hoạch và thành lập Ban Chỉ đạo triển khai thực hiện chương trình hành động Quốc gia về đăng ký và thống kê hộ tịch giai đoạn 2017-2024 trên địa bàn tỉnh. 

Năm 2020, Sở Tư pháp đã phối hợp tổ chức 2 buổi tập huấn nghiệp vụ chuyên sâu cho hơn 200 lượt cán bộ tư pháp các huyện, thành phố, xã, phường, thị trấn trong tỉnh về đăng ký hộ tịch; thẩm quyền, nguyên tắc đăng ký hộ tịch; các hành vi bị nghiêm cấm trong đăng ký hộ tịch; các sự kiện về hộ tịch; các quy định mới trong thực hiện Luật Hộ tịch theo Nghị định số 123/2015/NĐ-CP ngày 15/11/2015 của Chính phủ, gồm: Đăng ký khai sinh; đăng ký kết hôn, cấp giấy xác nhận tình trạng hôn nhân; đăng ký khai tử; đăng ký nhận cha, mẹ, con; thay đổi cải chính, bổ sung thông tin hộ tịch... Đến nay, toàn tỉnh có 447 cán bộ làm công tác tư pháp; trong đó, trên 98% cán bộ có trình độ đại học, trung cấp luật và các chuyên ngành khác. Bên cạnh đó, Sở đã thành lập đoàn kiểm tra công tác hộ tịch chứng thực tại các xã của huyện Thuận Châu và Mường La về việc thực hiện các quy định pháp luật về đăng ký, quản lý hộ tịch theo quy định của Luật Hộ tịch và các văn bản hướng dẫn thi hành; việc ứng dụng công nghệ thông tin trong đăng ký, quản lý hộ tịch; hồ sơ đăng ký hộ tịch đã giải quyết tại UBND cấp xã và Phòng Tư pháp cấp huyện.

Điểm nổi bật đến nay về công tác quản lý hộ tịch ở các huyện, thành phố và các xã là ứng dụng phần mềm đăng ký và quản lý hộ tịch; với ứng dụng phần mềm liên thông ở cả 3 cấp (xã, huyện, tỉnh), đáp ứng đầy đủ nghiệp vụ quản lý hộ tịch theo Luật Hộ tịch. Qua phần mềm, tất cả dữ liệu về hộ tịch đều được cập nhật vào hệ thống lưu trữ giúp cán bộ tư pháp - hộ tịch dễ dàng truy cập, tra cứu thông tin; xác minh, xử lý về nhân thân và tình trạng công dân; giúp tiết kiệm thời gian, công sức cho công tác kiểm tra, cấp giấy, sao lục hồ sơ. Khi phần mềm được ứng dụng vào thực tế, cán bộ tư pháp - hộ tịch không phải ghi chép trực tiếp vào giấy đăng ký để cấp cho công dân như trước. Những sai sót trước đây về tên tuổi, lỗi chính tả, thiếu nội dung theo biểu mẫu quy định... cơ bản được khắc phục tốt. Với việc triển khai các giải pháp tích cực, đồng bộ, công tác đăng ký và quản lý hộ tịch trên địa bàn tỉnh ngày càng đi vào nền nếp và phát huy hiệu quả. Từ đầu năm đến nay, phòng tư pháp các huyện, thành phố và công chức tư pháp - hộ tịch cấp xã đã tham mưu với UBND cùng cấp thực hiện tốt công tác hộ tịch thuộc thẩm quyền. Trong đó, đã thụ lý và đăng ký khai sinh 26.368 trường hợp, đăng ký khai sinh có yếu tố nước ngoài 2 trường hợp; đăng ký kết hôn 7.927 cặp, đăng ký kết hôn có yếu tố nước ngoài 7 người; đăng ký khai tử 4.928 trường hợp; cải chính hộ tịch 201 trường hợp.

Để tiếp tục nâng cao hiệu quả công tác đăng ký và quản lý hộ tịch, Sở Tư pháp tiếp tục đẩy mạnh tuyên truyền, phổ biến văn bản liên quan đến Luật Hộ tịch và các văn bản hướng dẫn thi hành để cán bộ và nhân dân hiểu rõ được vai trò, vị trí và tầm quan trọng của công tác hộ tịch. Kiện toàn, nâng cao trình độ, chuyên môn nghiệp vụ cho đội ngũ cán bộ tư pháp - hộ tịch; đầu tư cơ sở, vật chất, tạo điều kiện thuận lợi để cán bộ và nhân dân thực hiện tốt công tác đăng ký và quản lý hộ tịch; quản lý và áp dụng có hiệu quả “cơ sở dữ liệu hộ tịch điện tử”; ứng dụng công nghệ thông tin trong công tác đăng ký và quản lý hộ tịch.