Theo chân cán bộ Hạt Kiểm lâm khu vực XI, chúng tôi đến cơ sở chế biến gỗ của gia đình ông Lê Văn Thanh, bản Nậm Ban, xã Sốp Cộp. Trong nhà xưởng, máy bóc gỗ hoạt động liên tục. Những thân gỗ nguyên liệu được tập kết gọn gàng, đưa vào dây chuyền sản xuất ván bóc. Thành lập từ năm 2019, cơ sở của gia đình ông Thanh có công suất chế biến hơn 100 m³ gỗ/tháng. Cùng với kiểm tra thực tế lượng gỗ trong xưởng, cán bộ kiểm lâm kiểm tra giấy phép kinh doanh, hồ sơ mua bán, nguồn gốc nguyên liệu và sổ theo dõi nhập, xuất lâm sản. Ông Thanh chia sẻ: Được cán bộ kiểm lâm thường xuyên hướng dẫn, gia đình chấp hành đầy đủ các thủ tục, từ hồ sơ khai thác, bảng kê đến sổ sách theo dõi. Nguyên liệu đưa vào chế biến phải bảo đảm nguồn gốc theo quy định. Hiện nay, cơ sở tạo việc làm thường xuyên cho 6 lao động, thu nhập từ 8-10 triệu đồng/người/tháng.

Cũng tại bản Nậm Ban, xưởng gỗ thủ công của anh Hoàng Văn Phong chuyên gia công giường, tủ và các sản phẩm nội thất dân dụng. Quy mô không lớn, nhưng hơn 5 năm qua, xưởng duy trì hoạt động ổn định. Trong xưởng, gỗ nguyên liệu được phân loại, sắp xếp theo từng khu vực. Do đặc thù sản xuất thường xuyên sử dụng máy móc, gỗ và mùn cưa, việc bảo đảm an toàn phòng, chống cháy nổ được cơ sở đặc biệt quan tâm, bình chữa cháy được bố trí tại những điểm dễ thấy, dễ lấy để chủ động xử lý khi có tình huống xảy ra. Anh Phong cho biết: Qua tuyên truyền, hướng dẫn của Hạt Kiểm lâm khu vực XI, cơ sở xác định rõ chỉ mua gỗ có đầy đủ giấy tờ chứng minh nguồn gốc. Đồng thời, Công an xã thường xuyên tuyên truyền, hướng dẫn thực hiện các quy định về an toàn cháy, nổ và trang bị phương tiện chữa cháy.

Hiện nay, trên địa bàn xã Sốp Cộp có 8 cơ sở, hộ gia đình chế biến gỗ được cấp giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh, chủ yếu sử dụng nguyên liệu từ gỗ rừng trồng. Để các cơ sở nắm chắc quy định, Hạt Kiểm lâm khu vực XI thường xuyên lồng ghép tuyên truyền pháp luật về lâm nghiệp trong các hội nghị, cuộc họp tại xã, bản. Nội dung tập trung vào những quy định mới về quản lý lâm sản; trách nhiệm của tổ chức, cá nhân trong khai thác, mua bán, vận chuyển và chế biến lâm sản; các hành vi vi phạm và mức xử phạt. Cán bộ kiểm lâm địa bàn còn trực tiếp đến từng cơ sở hướng dẫn hoàn thiện hồ sơ, sổ sách; cách theo dõi nhập, xuất và kê khai lâm sản. Qua đó, giúp các hộ sản xuất nhận diện những thủ tục còn thiếu để bổ sung, đồng thời nâng cao ý thức chấp hành pháp luật trong quá trình kinh doanh.

Cùng với tuyên truyền, hướng dẫn, Hạt Kiểm lâm khu vực XI xác định kiểm tra, giám sát thường xuyên là giải pháp quan trọng để quản lý hoạt động chế biến lâm sản. Trong 8 tháng qua, đơn vị đã tổ chức 36 đợt kiểm tra việc chấp hành pháp luật tại các cơ sở kinh doanh, chế biến gỗ. Nội dung kiểm tra tập trung vào giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh; hồ sơ nguồn gốc lâm sản; nguồn nguyên liệu đầu vào; việc ghi chép sổ nhập, xuất và kê khai lâm sản.

Ông Trần Ngọc Đoàn, Hạt trưởng Hạt Kiểm lâm khu vực XI, cho biết: Đơn vị phân công cán bộ chuyên môn, kiểm lâm địa bàn phối hợp với UBND xã thường xuyên kiểm tra tại các xưởng, nhất là nguồn gốc nguyên liệu đầu vào. Những trường hợp vi phạm sẽ được xử lý nghiêm. Song song với kiểm tra là hướng dẫn các cơ sở hoàn thiện hồ sơ, sổ sách, giúp người sản xuất thực hiện đúng quy định ngay từ đầu. Nhờ đó, ý thức của các chủ cơ sở từng bước được nâng lên. Trong 3 năm qua, trên địa bàn xã Sốp Cộp chưa phát hiện trường hợp vi phạm liên quan đến hoạt động chế biến lâm sản.

Tăng cường quản lý nhưng đồng thời hướng dẫn, tạo điều kiện cho sản xuất, kinh doanh hợp pháp phát triển là giải pháp để Sốp Cộp vừa khai thác hiệu quả giá trị kinh tế từ rừng trồng, vừa ngăn ngừa vi phạm, góp phần quản lý, bảo vệ và phát triển rừng bền vững.