Một buổi ngoại khóa về giảm thiểu tảo hôn và kết hôn cận huyết thống của Trường Phổ thông Dân tộc nội trú tỉnh.

Thực tế cho thấy, trong triển khai thực hiện việc can thiệp giảm thiểu tình trạng tảo hôn và hôn nhân cận huyết thống cũng như tầm soát các dị dạng, bệnh tật bẩm sinh trên địa bàn tỉnh còn gặp khó khăn. Nguyên nhân do: Nhận thức của nhân dân ở một số địa bàn trong tỉnh về tảo hôn và hôn nhân cận huyết thống, cũng như thực hiện sàng lọc trước sinh, sàng lọc sơ sinh chưa cao, dẫn đến tỷ lệ tảo hôn ở mức cao (21%), tỷ lệ hôn nhân cận huyết thống là 0,19%; tỷ lệ sàng lọc trước sinh và sàng lọc sơ sinh đạt thấp. Đội ngũ cộng tác viên tình nguyện ở một số xã triển khai mô hình dân số còn hạn chế về trình độ, kỹ năng; thiếu cán bộ, thiếu phương tiện kỹ thuật phục vụ công tác sàng lọc trước sinh. Hầu hết thanh niên chưa có thói quen đến cơ sở y tế để được tư vấn sức khỏe tiền hôn nhân... Trước thực tế trên, là cơ quan đầu mối, Chi cục Dân số -KHHGĐ tỉnh đã tham mưu cho ngành Y tế tỉnh duy trì nền nếp và nâng cao chất lượng hoạt động của mô hình can thiệp giảm thiểu tảo hôn và kết hôn cận huyết thống tại 35 xã và 12 trường phổ thông dân tộc nội trú trong tỉnh. Trong năm 2017, tại các xã và các trường triển khai mô hình đã tổ chức 206 lần sinh hoạt nhóm, với hàng chục nghìn lượt người tham dự. Bằng nhiều hình thức, nội dung các buổi sinh hoạt tập trung tuyên truyền về Pháp lệnh dân số, tác hại của tảo hôn và kết hôn cận huyết thống, hệ lụy của mất cân bằng giới tính khi sinh, tác dụng của việc sàng lọc trước sinh và sàng lọc sơ sinh... Bên cạnh đó, tổ chức tuyên truyền trên hệ thống loa truyền thanh của các xã triển khai mô hình; tuyên truyền trong các cuộc họp của xã, các đoàn thể, cuộc họp bản; lồng ghép tuyên truyền trong các hoạt động văn hóa, văn nghệ tại cơ sở… Nhờ vậy, tại 35 xã triển khai mô hình đã giảm được 57 cặp tảo hôn và 4 cặp kết hôn cận huyết thống so với năm 2016. Đặc biệt, tại 12 trường phổ thông dân tộc nội trú không còn trường hợp học sinh bỏ học để kết hôn.

Trong hoạt động, Chi cục Dân số - KHHGĐ tỉnh đã phối hợp với chính quyền các xã trong tỉnh tổ chức nói chuyện chuyên đề, sinh hoạt câu lạc bộ, tư vấn can thiệp giảm thiểu tảo hôn và kết hôn cận huyết thống, giảm thiểu mất cân bằng giới tính khi sinh tại 204 xã, thu hút trên 760.600 lượt người tham gia; tổ chức sinh hoạt nhóm tại 1.042 bản đặc biệt khó khăn trong tỉnh, với 208.400 lượt người tham dự. Đặc biệt, đã tổ chức gần 1.650 cuộc tuyên truyền, tư vấn sức khỏe tiền hôn nhân cho trên 28.300 trường hợp, trong đó 1.155 cặp chuẩn bị kết hôn. Phối hợp với Sở Giáo dục - Đào tạo thành lập câu lạc bộ bạn gái tiêu biểu ở 12 trường trung học phổ thông thuộc 12 huyện, thành phố. Với các hình thức sinh hoạt ngoại khóa, sinh hoạt chuyên đề, lồng ghép tuyên truyền trong các buổi giao lưu văn nghệ, hoạt động văn hóa... các câu lạc bộ đã góp phần nâng cao nhận thức về công tác dân số và phát triển cho học sinh các trường...

Hiện nay, trên địa bàn tỉnh đang duy trì hoạt động 25 điểm sàng lọc trước sinh và sàng lọc sơ sinh tại Bệnh viện Đa khoa tỉnh, bệnh viện đa khoa các huyện và trung tâm y tế các huyện, thành phố. Trong năm 2017, toàn tỉnh có 8.161 phụ nữ được tư vấn và khám thai, trong đó 2.835 trường hợp phụ nữ mang thai thực hiện siêu âm sàng lọc trước sinh, qua đó đã xác định 59 trường hợp thai có bất thường, 1 trường hợp nghi ngờ bệnh. Trong tổng số 688 trẻ sàng lọc sơ sinh, đã chẩn đoán xác định 53 trẻ thiếu men G6PD... Ngoài ra, còn tổ chức 1.015 buổi tuyên truyền cho 26.725 lượt người và tư vấn trực tiếp cho 6.251 người về phòng bệnh tan máu bẩm sinh.

Với mục tiêu nâng cao chất lượng dân số, thời gian tới, Chi cục Dân số - KHHGĐ tỉnh tiếp tục phối hợp với các cấp chính quyền địa phương, các cơ quan chuyên môn tăng cường công tác tuyên truyền nâng cao nhận thức cho người dân về việc giảm thiểu tình trạng tảo hôn và hôn nhân cận huyết thống. Duy trì công tác tư vấn và khám sức khỏe tiền hôn nhân tại 35 xã triển khai mô hình dân số; duy trì hoạt động can thiệp giảm thiểu tảo hôn và kết hôn cận huyết thống tại 12 trường phổ thông dân tộc nội trú. Thực hiện hiệu quả việc tầm soát các dị dạng, bệnh tật bẩm sinh, với việc duy trì hoạt động của 13 điểm sàng lọc trước sinh và 12 điểm sàng lọc sơ sinh tại các bệnh viện tỉnh, huyện, trung tâm y tế các huyện, thành phố. Tăng cường tuyên truyền và duy trì hoạt động hiệu quả các câu lạc bộ tư vấn bệnh tan máu bẩm sinh tại 35 xã thuộc 12 huyện, Thành phố... Phấn đấu năm 2018, tỷ lệ sàng lọc trước sinh đạt 12%, sàng lọc sơ sinh 20%; giảm 1% số cặp tảo hôn và 0,25% số cặp kết hôn cận huyết thống so với năm 2017... góp phần nâng cao chất lượng dân số trên địa bàn tỉnh.