Một trong những điểm nổi bật ở xã Púng Bánh là việc gắn kết bảo vệ môi trường với giáo dục học đường. Tại Trường THCS Púng Bánh, phong trào bảo vệ môi trường đã trở thành hoạt động quen thuộc. Hằng tuần, học sinh cùng giáo viên tổng vệ sinh lớp học, nhổ cỏ, chăm sóc bồn hoa, thu gom rác quanh trường.

Thầy giáo Đào Xuân Cường, Hiệu trưởng Trường THCS Púng Bánh, cho biết: Chúng tôi coi giáo dục ý thức bảo vệ môi trường là một phần quan trọng của chương trình rèn luyện đạo đức cho học sinh. Học sinh không chỉ học kiến thức trên lớp mà còn được trải nghiệm trực tiếp qua các hoạt động như trồng cây, vệ sinh lớp học hay viết thông điệp bảo vệ môi trường. Từ những việc nhỏ như không vứt rác bừa bãi, tiết kiệm nước, tiết kiệm điện, các em đã hình thành thói quen tốt. Khi ý thức của các em được nâng cao, thói quen đó sẽ lan tỏa đến từng gia đình.

Sự kết nối giữa chính quyền địa phương, trường học và cộng đồng đã tạo nên hiệu ứng lan tỏa mạnh mẽ. Mỗi dịp ra quân tổng vệ sinh, đoàn viên thanh niên, hội phụ nữ, cựu chiến binh, đoàn viên thanh niên và học sinh đều cùng nhau tham gia. Các chương trình như: “Tuyến đường nở hoa”, “Thắp sáng đường quê”, hay “Tuyến đường tự quản xanh - sạch - đẹp” không chỉ làm thay đổi diện mạo xã Púng Bánh mà còn góp phần nâng cao ý thức của nhân dân trong xã.

Các đoàn thể gắn thực hiện tiêu chí môi trường với các phong trào, hoạt động của tổ chức hội, như: Hội phụ nữ xã tích cực thực hiện phong trào “Xây dựng gia đình 5 không, 3 sạch”; đẩy mạnh phong trào “Ngày thứ 7 tình nguyện”, “Ngày chủ nhật xanh” trong tổ chức Đoàn thanh niên; Hội người cao tuổi, Hội cựu chiến binh giao nhiệm vụ cho các hội viên phụ trách các tuyến đường tự quản. Phân công các hội viên giúp đỡ các hộ neo đơn, gia đình chính sách làm nhà vệ sinh, đào hố rác gia đình. Hằng tuần, các bản phát động nhân dân ra quân tổng vệ sinh môi trường, nạo vét, khơi thông cống rãnh.

Ông Vì Văn Định, Phó Chủ tịch UBND xã Púng Bánh, chia sẻ: Ngay sau khi thực hiện chính quyền địa phương 2 cấp, công tác bảo vệ môi trường ở xã Púng Bánh được cấp ủy, chính quyền xã xác định là một trong những nhiệm vụ trọng tâm gắn với phát triển kinh tế, xã hội bền vững. Để giải quyết được vấn đề, xã tập trung các giải pháp từ việc thay đổi nhận thức và hành động của nhân dân; đẩy mạnh công tác tuyên truyền, vận động nhân dân tích cực thực hiện các biện pháp bảo vệ môi trường trên hệ thống loa truyền thanh của xã, bản; khuyến khích phát triển sản xuất, chăn nuôi gắn với bảo vệ môi trường.

Hằng năm, xã Púng Bánh tổ chức ký cam kết giữa UBND xã với các trường học, Trạm y tế xã, các tổ chức đoàn thể, ban quản lý các bản về việc thực hiện đảm bảo vệ sinh môi trường, đưa việc giữ gìn vệ sinh môi trường vào quy ước, hương ước của bản. Đối với chất thải từ chăn nuôi gia súc, gia cầm, vận động nhân dân thu gom, xử lý để bón cho cây trồng, xây dựng chuồng trại cách xa nhà ở. Trong năm 2025, xã còn phối hợp với cơ quan chuyên môn tổ chức 2 lớp tập huấn về an toàn thực phẩm, sử dụng thuốc bảo vệ thực vật, thu gom và xử lý rác thải đúng quy định cho nhân dân.

Từ năm 2023, việc thu gom, xử lý rác thải sinh hoạt đã ký hợp đồng với Công ty Cổ phần và Dịch vụ môi trường đô thị Sơn La - Chi nhánh Sốp Cộp. Theo đó, thực hiện thu gom rác thải 2 lần/tuần tại các khu dân cư, với 8 điểm cố định trên các tuyến đường chính trên địa bàn xã.

Ông Vì Văn Thỏa, Bí thư chi bộ, trưởng bản Kéo Hin, xã Púng Bánh cho biết: Bản có 157 hộ, 714 nhân khẩu, với 100% dân tộc Thái. Ban quản lý bản đã tổ chức ký cam kết giữa ban quản lý bản với các hộ dân về việc thực hiện đảm bảo vệ sinh môi trường, đưa việc giữ gìn vệ sinh môi trường vào quy ước của bản. Hiện nay, đã có 80 hộ có hố rác mini và rác thải sinh hoạt được các hộ gia đình trong bản phân loại, thu gom xử lý rác tại lò đốt mini. Ngoài ra, còn tuyên truyền cho nhân dân về sử dụng thuốc bảo vệ thực vật đúng cách, sau sử dụng thì thu gom đem vỏ vào các bể chứa. Từ nhiều năm nay, việc vệ sinh các tuyến đường nội bản đã đi vào nền nếp, nhân dân trong bản ý thức được lợi ích của việc bảo vệ môi trường.

Bám sát tiêu chí số 17 về môi trường, xã Púng Bánh đã chú trọng đến việc giữ gìn không gian xanh tạo cảnh quan môi trường sáng, xanh, sạch, đẹp. Từ đầu năm đến nay, bằng nguồn vốn ngân sách xã và một phần xã hội hóa, UBND xã Púng Bánh đã hỗ trợ gần 200 cây xanh, đồng thời giao các bản tích cực huy động người dân trồng cây tại các nhà văn hóa bản và tại các tuyến đường chính trong xã, sau khi trồng thì tiến hành chăm sóc, bảo vệ. Bên cạnh đó, xã còn tăng cường vận động nhân dân trồng mới hơn 130 ha rừng sản xuất, góp phần phủ xanh đất trống, đồi trọc, góp phần tạo môi trường trong lành, bảo vệ nguồn nước. 

Nhờ thực hiện hiệu quả đồng bộ các biện pháp, đến năm 2023, xã Púng Bánh đã hoàn thành tiêu chí môi trường trong bộ tiêu chí quốc gia về xã nông thôn mới. 100% số hộ không nuôi nhốt gia súc, gia cầm dưới gầm sàn, hay sát nhà ở; trên 90% số hộ có nhà tiêu hợp vệ sinh; 80% số hộ chăn nuôi có bể biogas. Hiện nay, 100% các hộ dân ở các bản có điểm thu rác đồng thuận thực hiện việc xã hội hóa, trả phí cho việc thu gom rác thải của Công ty cổ phần và Dịch vụ môi trường đô thị Sơn La - Chi nhánh Sốp Cộp; còn 3 bản vùng cao là Púng Cưởm, Phá Thóng, Huổi Cốp, do xe thu gom rác không vào được, bà con đã đào hố rác chôn lấp tại gia đình,…

Púng Bánh hôm nay đang dần sạch đẹp, nhân dân đều ý thức rằng bảo vệ môi trường chính là bảo vệ cuộc sống của chính mình.