Lãnh đạo xã Pi Toong (Mường La) kiểm tra mương dẫn nước tại bản Lứa.

Tiếp chúng tôi tại trụ sở UBND xã, anh Lường Văn Vui, Phó Chủ tịch UBND xã Pi Toong, nói: Xã có hơn 707 ha đất sản xuất nông nghiệp, 232 ha đất sản xuất lúa hai vụ (102 ha lúa chiêm xuân, 130 ha lúa mùa). Những năm trước, nguồn nước tự nhiên từ các ao hồ, đập, dòng suối, nước ngầm theo các kênh mương dẫn về nội đồng cung cấp đủ cho sản xuất lúa hai vụ, nên sản lượng hằng năm đạt gần 1.400 tấn thóc, đảm bảo an ninh lương thực cho người dân trong xã. Tuy nhiên, khoảng 3 năm trở lại đây, các nguồn nước chỉ đủ cung cấp cho sản xuất lúa vụ mùa, còn vụ xuân phụ thuộc vào thời tiết.

Những dòng suối tại bản Lứa, xã Pi Toong (Mường La) đã cạn kiệt nước.

Chúng tôi về bản Lứa, nơi có cánh đồng rộng hơn 13 ha. Song những thửa ruộng đã cấy lúa xuân chỉ rộng khoảng vài nghìn mét vuông, trong đó có thửa ruộng vừa mới cấy, có thửa lúa đang khô héo vì thiếu nước. Đi sâu vào trong khu cánh đồng, chúng tôi nhận thấy những khu ruộng khô nứt nẻ; kênh mương, dòng suối đã được người dân tu sửa nhưng cũng đang khô cạn.

  Anh Lường Văn Văn, bản Lứa, nói: Thời điểm này mọi năm lúa đã lên xanh,, nhưng năm nay, ruộng vẫn khô cạn, chúng tôi phải thuê máy xúc đào thành từng hố sâu để tìm nguồn nước "cứu" những thửa ruộng đã cấy Nếu tiếp tục không có mưa, chúng tôi sẽ góp tiền thuê máy khoan để khoan giếng lấy nước, quyết tâm tìm nguồn nước để cấy lúa cho kịp thời vụ.

Người dân bản Lứa, xã Pi Toong (Mường La) dùng máy xúc tìm nguồn nước để sản xuất.

Cũng đang đắp bờ thửa ruộng vừa cấy, anh Lò Văn Mẩn, cùng bản Lứa, nói: Gia đình tôi có hơn 2.000m² ruộng, trước đây nước nhiều nên cứ ăn tết xong là cấy, cây lúa phát triển tốt, đủ gạo cả năm cho gia đình. Bây giờ, thiếu nước chỉ cấy được vài thửa nên phải đi làm thêm để mua thêm thóc, gạo.

 Trao đổi về việc thiếu nước sản xuất tại xã Pi Toong, ông Nguyễn Văn Tâm, Trưởng phòng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn huyện, cho biết: Không chỉ xã Pi Toong mà 5.000 ha đất sản xuất lúa vụ xuân của các xã vùng cao trong huyện đều đang thiếu nước. Nguyên nhân chủ yếu là do rừng không còn nhiều; biến đổi khí hậu, nên các nguồn nước ngầm, nước suối và các mó nước tự nhiên, năm nay đều khô cạn. Hiện, chúng tôi đã tham mưu xây dựng đề án để huyện trình với tỉnh xây dựng một nhà máy bơm, lấy  nước từ hồ thủy điện lên cung cấp nước sinh hoạt và nước sản xuất nông nghiệp cho các xã.

Để khắc phục tình trạng thiếu nước hiện nay, huyện đã chỉ đạo các xã kiểm tra các nguồn nước trong các công trình thủy lợi, chủ động bố trí cơ cấu cây trồng chịu hạn, chuyển đổi cơ cấu cây trồng đối với những diện tích thiếu nước; nạo vét hệ thống kênh mương, đắp đập, đào ao trữ nước, tận dụng tối đa nguồn nước tự nhiên còn lại từ ao, hồ, suối để cung cấp cho sản xuất vụ xuân và các loại cây trồng khác; đảm bảo nước sinh hoạt cho người dân.