Trang chủ

Phục dựng Nghi lễ Kin Pang Then

Trong khuôn khổ Tuần Văn hóa, Thể thao và Du lịch huyện năm 2023, tại sân Trung tâm Truyền thông - Văn hóa, huyện Quỳnh Nhai đã tổ chức phục dựng Nghi lễ Kin Pang Then để giới thiệu với du khách thập phương về nguồn gốc, xuất xứ của nghi lễ.

Nghệ nhân Nhân dân Điêu Văn Minh trang trí cây nêu.

Kin Pang Then là lễ hội tiêu biểu của dân tộc Thái trắng được tổ chức hàng năm vào mỗi dịp tết đến, xuân về; do một ông Then trong bản tổ chức hàng năm. “Then” ở đây là thầy mo được quan niệm là cao tay hơn cả và là người của trời cử xuống trần gian để cứu giúp người khỏi bị ốm đau, bệnh tật và có khả năng giao tiếp với thần linh. Kin Pang Then là lễ hội cúng mừng con nuôi (là những người đã được thầy mo chữa cho khỏi bệnh). Ngoài ra, còn là lễ cầu phúc lộc cho gia đình và con cháu, là dịp để con cháu tạ ơn thầy trong dịp đầu năm mới. Ngày làm lễ phải được tổ chức trước Rằm tháng Giêng, vì bà con quan niệm ngoài rằm, Then trên trời cũng bận đi làm không có thời gian xuống dự lễ vui chơi được.

Nghệ nhân nhân dân Điêu Văn Minh, xã Mường Giàng, huyện Quỳnh Nhai, chia sẻ: Nghi lễ Kin Pang Then có từ xa xưa và truyền lại qua nhiều đời gìn giữ, phát huy. Hội Then còn là dịp để các con nuôi đến cảm ơn ông Then giúp đỡ họ trong cuộc sống. Trước khi mời ông Then trên trời xuống vui chơi, phải chuẩn bị sẵn cây nêu, các con thú rừng, củ mài, cây măng, hoa chuối… và không thể thiếu rượu cần để tổ chức Lễ hội.

 Nghi lễ Kin Pang Then gồm hai phần: Phần lễ và phần hội. Phần lễ bắt đầu với hát then cùng với các nhạc cụ như: đàn tính tẩu, nhạc má hinh và trống chiêng. Đây là những nhạc cụ phổ biến nhất không thể thiếu để phục vụ sinh hoạt văn hóa trong cộng đồng của dân tộc Thái trắng. Đặc biệt, cây đàn tính tẩu được nghệ nhân chế tác từ quả bầu già, với  quan niệm, nói đến quả bầu là nói đến bầu sữa mẹ. Đây là biểu tượng cho tình cảm gắn bó của tình yêu và là cần nối nhân duyên cho lứa đôi trai gái. Qua lời hát, ông Then cầu cho dân làng trong bản, trong mường đón một năm mới có nhiều điều tốt đẹp, cầu cho con cháu luôn mạnh khỏe, mưa thuận gió hòa, cho mùa màng tươi tốt, bội thu.

Phần lễ mang ý nghĩa tâm linh sâu sắc, mang tính cộng đồng cao, vun đắp tình đoàn kết trong bản, trong mường.

Thực hiện Nghi lễ Kin Pang Then.

Phần hội với những lời hát Then, điệu múa, trò chơi dân gian lành mạnh như: Trò mưa đá (là trò chơi ông Then xin trời cho mưa xuống để cho mùa màng tươi tốt), trò cày bừa, hái nấm, múa khăn, múa tăng bu tăng bẳng, múa vòng xoè… đã tạo ra không khí vui tươi phấn khởi, cuốn hút dân làng đến tham gia. 

 Ấn tượng nhất ở phần hội là múa "Se châu Then" - múa chào ông Then do các con nuôi trình diễn. Điệu múa với động tác nhanh nhẹn, khỏe khoắn, âm thanh như thúc giục, mời ông Then xuống vui chơi. Để cảm tạ ông Then, các con nuôi sẽ múa "Se mơi lảu then" - nghĩa là múa mời rượu ông Then. Các con nuôi đến mời rượu tạ ơn ông Then, chúc cho ông Then luôn có một sức khỏe tốt.

Điệu múa "se tó cây" - tức là múa chọi gà cũng được thực hiện trong Nghi lễ Kin Pang Then. Đây là điệu múa tượng trưng cho sự hưng phấn, các con nuôi mừng phấn khởi đã khỏi bệnh khỏe mạnh, có sức lực sung mãn, khỏe như các con gà trống đang chọi nhau, tạo không khí vui tươi, phấn khởi, cuốn hút những chàng trai, cô gái trong bản tham gia.

Chăm chú theo dõi phục dựng nghi lễ, anh Lường Văn Thảo, xã Mường Giàng, huyện Quỳnh Nhai, chia sẻ: Tham dự Nghi lễ Kin Pang Then của dân tộc Thái trắng, tôi cảm thấy rất vui và phấn khởi. Là người con của đồng bào dân tộc Thái, tôi luôn ý thức phải giữ gìn và phát huy những nét đẹp văn hóa của dân tộc mình. Đồng thời, hiểu được trách nhiệm của bản thân trong việc tìm hiểu về lịch sử văn hóa dân tộc, học những làn điệu dân ca, bài hát bằng tiếng Thái để gìn giữ được nét văn hóa truyền thống của dân tộc mình.

Múa mời Then.

Bà Điêu Thị Nhất, Trưởng phòng Văn hóa - Thông tin huyện Quỳnh Nhai, nói: Nghi lễ Kin Pang Then là một nghi lễ đặc sắc về văn hóa, tín ngưỡng, tâm linh của đồng bào dân tộc Thái, đã được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đưa vào Danh mục di sản văn hóa phi vật thể quốc gia ngày 30/9/2020. Phòng đã tăng cường tuyên truyền các giá trị của nghi lễ tới cộng đồng các dân tộc; động viên, khích lệ các nghệ nhân nghiên cứu, bảo tồn các giá trị văn hóa để trao truyền lại cho các thế hệ. Trong Tuần Văn hóa, Thể thao và Du lịch, huyện Quỳnh Nhai tổ chức phục dựng, giới thiệu tới người dân và du khách về Nghi lễ Kin Pang Then, góp phần giữ gìn các giá trị văn hóa truyền thống tốt đẹp của dân tộc.

Múa vui hội then.

Bên cạnh ý nghĩa tâm linh sâu sắc, Nghi lễ Kin Pang Then còn nhắc nhở con người sống đúng đạo lý, thương yêu nhau, gắn bó tình làng, nghĩa xóm. Có thể thấy, việc lưu giữ và phục dựng nghi lễ của dân tộc Thái trắng huyện Quỳnh Nhai đã và đang góp phần nâng cao đời sống tinh thần của người dân, tăng cường ý thức, trách nhiệm cho các thế hệ trong việc giữ gìn và phát huy giá trị di sản văn hóa dân tộc gắn với phát triển du lịch.

Toàn cảnh khu vực phục dựng Nghi lễ.
Nhóm PV
BÌNH LUẬN

Bạn còn 500/500 ký tự

Bạn vui lòng nhập từ 5 ký tự trở lên !!!

Tin mới

  • 'Chiềng Mung đưa chuyển đổi số vào đời sống

    Chiềng Mung đưa chuyển đổi số vào đời sống

    Chuyển đổi số đang từng bước làm thay đổi phương thức hoạt động của chính quyền và cách người dân tiếp cận các dịch vụ thiết yếu tại xã Chiềng Mung. Từ ứng dụng công nghệ trong quản lý, điều hành, giải quyết thủ tục hành chính đến phổ cập kỹ năng số ở khu dân cư, địa phương đang triển khai nhiều giải pháp đưa công nghệ vào thực tiễn, hướng tới xây dựng chính quyền số, phát triển kinh tế số và xã hội số.
  • 'Chuyển đổi số, nâng cao chất lượng công tác xây dựng Đảng

    Chuyển đổi số, nâng cao chất lượng công tác xây dựng Đảng

    Xây dựng Đảng -
    Đẩy mạnh cải cách hành chính gắn với chuyển đổi số, Đảng ủy xã Chiềng Khoong tập trung đổi mới phương thức lãnh đạo, nâng cao chất lượng hoạt động của các tổ chức đảng, Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức chính trị - xã hội. Qua đó, từng bước đơn giản hóa quy trình xử lý công việc, nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động của hệ thống chính trị ở cơ sở.
  • 'Chuẩn hóa dữ liệu đất đai phục vụ người dân

    Chuẩn hóa dữ liệu đất đai phục vụ người dân

    Xã hội -
    Thực hiện chuẩn hóa dữ liệu đất đai, xã Phù Yên đã đồng bộ lên VNLIS Trung ương 39.205 thửa đất thuộc nhóm 1 đạt chuẩn “đúng - đủ - sạch - sống”, chiếm trên 76,9%; số thửa đất nhóm 2 chưa đạt chuẩn, cần làm sạch chiếm 12,6%; số thửa đất nhóm 3 chưa xây dựng cơ sở dữ liệu vùng “trắng” cần tạo lập mới chiếm 10,4%. Xã đang nỗ lực triển khai đồng bộ nhiều giải pháp nhằm đảm bảo tiến độ, chất lượng và tính chính xác của dữ liệu đất đai.
  • 'Chủ động phòng cháy, chữa cháy trong mùa khô

    Chủ động phòng cháy, chữa cháy trong mùa khô

    Alo 114 -
    Bước vào mùa khô hanh, nhu cầu sử dụng điện, lửa và các thiết bị sinh nhiệt tăng cao, tiềm ẩn nhiều nguy cơ cháy nổ tại khu dân cư. Trước thực tế đó, cấp ủy, chính quyền và các lực lượng chức năng xã Nậm Lầu đã chủ động triển khai nhiều giải pháp nhằm nâng cao ý thức phòng ngừa, hạn chế thấp nhất thiệt hại do cháy, nổ gây ra.
  • 'Góp ý thiếu công tâm - hành vi "mượn gió bẻ măng"

    Góp ý thiếu công tâm - hành vi "mượn gió bẻ măng"

    Góp ý là một trong những hình thức phê bình. Nếu góp ý khách quan, trung thực và mang tính xây dựng sẽ góp phần cải thiện, sửa đổi những khuyết điểm, làm cho cá nhân hoặc tổ chức trở nên tốt hơn, nhiệm vụ được hoàn thành với chất lượng cao hơn. Tuy nhiên, hiện nay, có không ít kiểu góp ý sai sự thật, thiếu khách quan, góp ý kiểu hùa theo, thiếu cơ sở khoa học... làm ảnh hưởng đến uy tín, danh dự của cán bộ, đảng viên và các cơ quan, đơn vị...
  • 'Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn dự và phát biểu tại Phiên toàn thể AIPA-47

    Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn dự và phát biểu tại Phiên toàn thể AIPA-47

    Thời sự - Chính trị -
    Chiều 18-11, tại Thủ đô Manila (Philippines), trong khuôn khổ Đại hội đồng liên Nghị viện ASEAN lần thứ 47 (AIPA-47), đã diễn ra Phiên toàn thể thứ nhất do Chủ tịch Hạ viện Philippines, Chủ tịch AIPA-47 Faustino "Bojie" De Guzman Dy III chủ trì, với sự tham dự của đại biểu Quốc hội/Nghị viện các nước thành viên, Nghị viện quan sát viên, khách mời và đối tác phát triển của AIPA. Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn đã dự và có bài phát biểu quan trọng.