Là trung tâm kinh tế, văn hoá, chính trị của khu vực, xã Phù Yên xác định đặc biệt quan tâm ưu tiên tạo điều kiện cho tất cả các thành phần kinh tế, nhất là các thành phần kinh tế tư nhân thuộc các lĩnh vực: Công nghiệp, nông nghiệp, thương mại dịch vụ và du lịch. Toàn xã hiện có 96 doanh nghiệp, HTX, hơn 1.000 hộ kinh doanh cá thể phát triển trên các lĩnh vực: Thương mại - dịch vụ, xây dựng cơ bản, vận tải, khai thác và chế biến nông, lâm sản, sản xuất vật liệu xây dựng, cơ khí nhỏ, dịch vụ tổng hợp. 

Thúc đẩy kinh tế tư nhân phát triển bền vững, UBND xã Phù Yên đã phối hợp với các cơ quan chuyên môn của tỉnh, đơn vị liên quan, hướng dẫn, hỗ trợ người dân và các tổ chức, cá nhân thực hiện các thủ tục đăng ký hộ kinh doanh, đăng ký thuế, thành lập doanh nghiệp, HTX theo đúng quy định. Phối hợp với các ngân hàng các tổ chức tín dụng trên địa bàn rà soát nhu cầu vay vốn, tạo điều kiện cho các hộ sản xuất kinh doanh, HTX tiếp cận các nguồn vốn ưu đãi, mở rộng đầu tư phát triển sản xuất, quy mô hoạt động. Đồng thời, nắm tình hình hoạt động của các cơ sở kinh doanh, doanh nghiệp, HTX kịp thời tháo gỡ khó khăn, vướng mắc, tạo môi trường thuận lợi, thông thoáng cho khu vực kinh tế tư nhân phát triển. Đẩy mạnh các hoạt động tuyên truyền, hỗ trợ doanh nghiệp, HTX quảng bá, thúc đẩy tiêu thụ các sản phẩm nông sản trên các phương tiện thông tin đại chúng; triển khai các gian hàng trên các sàn thương mại điện tử như Postmart (nay là buudien.vn), Voso; tổ chức livestream truyền thông hỗ trợ tiêu thụ sản phẩm hoa quả, nông sản trên các sàn thương mại điện tử. Phối hợp hỗ trợ các doanh nghiệp, HTX hộ kinh doanh từng bước tiếp cận kê khai thuế điện tử, với tỷ lệ hỗ trợ đạt trên 95% số hộ kinh doanh, 100% cc doanh nghiệp, HTX kê khai thuế diện tử. 

Khi môi trường đầu tư được cải thiện, niềm tin được củng cố, nhiều doanh nghiệp, HTX, hộ sản xuất kinh doanh trên địa bàn xã Phù Yên đã tập trung, đầu tư các dự án nông nghiệp công nghệ cao, chế biến sâu, bước đầu phát triển du lịch sinh thái và dịch vụ, góp phần quan trọng trong chuyển dịch cơ cấu kinh tế, nâng cao đời sống nhân dân, giảm nghèo bền vững, như: Xí nghiệp giày Phù Yên của Công ty CP Giày Ngọc Hà; Công ty TNHH Đức Dương Phù Yên, HTX xã sản xuất chè V-Shantea, HTX nông nghiệp Mường Tấc, HTX dịch vụ nông nghiệp Quang Huy... Các doanh nghiệp HTX trên địa bàn xã Phù Yên đã tạo việc làm cho hơn 2.000 lao động, với mức thu nhập bình quân từ 6-10 triệu đồng/người/tháng.

Là đơn vị đầu tư sản xuất quy mô lớn hàng đầu ở khu vực Phù Yên, Xí nghiệp Giầy Phù Yên, Công ty cổ phần Giầy Ngọc Hà tạo việc làm ổn định, đảm bảo thu nhập và chăm lo đời sống cho hàng ngàn người lao động, đóng góp vào sự phát triển chung của địa phương. Ông Bùi Mạnh Dũng, Giám đốc Xí nghiệp, cho biết: Đơn vị chuyên sản xuất các loại giầy, dép da với số lượng trên 2,5 triệu đôi giày/năm, xuất khẩu sang các nước EU, Mỹ, Canada.... Hiện nay, xí nghiệp có 1.700 lao động, làm việc tại 3 cơ sở sản xuất, trong đó, 2 cơ sở ở xã Phù Yên và 1 cơ sở ở xã Mường Cơi; 100% công nhân là người địa phương thuộc các xã khu vực huyện Phù Yên cũ.  Xí nghiệp luôn thực hiện đầy đủ chính sách hỗ trợ đời sống công nhân, hướng tới phát triển lâu dài và gắn kết chặt chẽ giữa đơn vị với người lao động. 

Cùng với các doanh nghiệp phát triển, các HTX trên địa bàn xã Phù Yên cũng là điểm sáng của tỉnh trong liên kết sản xuất, gắn với chuỗi giá trị nông sản chủ lực và phát triển du lịch, góp phần gia tăng giá trị nông sản, nâng cao thu nhập cho thành viên, tạo động lực thúc đẩy kinh tế. Tiêu biểu như Hợp tác xã sản xuất chè V-Shantea ở Tiểu khu Búc đã xây dựng thương hiệu chè địa phương đặc sản, chất lượng cao được khách hàng các tỉnh, thành phố trên cả nước biết đến, với các sản phẩm: Trà và bánh trà phổ nhĩ. 

Dẫn chúng tôi thăm khu chế biến chè, anh Hà Đức Thắng, Giám đốc HTX giới thiệu: Năm 2022, HTX được thành lập, với 4 thành viên, sử dụng nguyên liệu vùng chè cổ tại xã Suối Tọ với chất lượng chè an toàn tuyệt đối, vị chè ngọt mát, thơm đượm. Đến nay, HTX sản xuất chè V-Shantea có 16 sản phẩm trà, trong đó, các sản phẩm có chất lượng cao: Trà phổ nhĩ, hồng trà, bạch trà, lục trà... Đặc biệt, 3 sản phẩm “Trà sống Thiên Hỷ”, bạch trà Phù Hoa, lục trà Phù Hoa đã được chứng nhận OCOP 3 sao. Mỗi năm, HTX sản xuất khoảng 4 tấn trà thành phẩm, giá bán từ 1,5 triệu đồng/kg trở lên, chủ yếu tiêu thụ tại Hà Nội và xuất khẩu sang Trung Quốc, được người tiêu dùng đánh giá cao.

Trao đổi về đình hướng thúc đẩy phát triển kinh tế tư nhân trên địa bàn, ông Đinh Đức Thắng, Chủ tịch UBND xã Phù Yên, cho hay: Xã tạo điều kiện thuận lợi để thúc đẩy phát triển khu vực kinh tế tư nhân tăng cả về số lượng, chất lượng, hiệu quả hoạt động sản xuất, kinh doanh; tạo động lực tăng trưởng nhanh trong lĩnh vực nông nghiệp, công nghiệp, thương mại và dịch vụ. Phấn đấu đến hết năm 2030, toàn xã có khoảng 140 doanh nghiệp, thành lập mới thêm khoảng 10 doanh nghiệp/năm và 39 HTX thành lập mới thêm 2 HTX/năm tạo công ăn việc làm và thu nhập cho trên 3.000 người, thu nhập bình quân/lao động/tháng đạt từ 8 triệu đồng trở lên; trên 60% HTX hoạt động đạt loại khá, tốt, 20-30% HTX từng bước ứng dụng khoa học kỹ thuật hoặc chuyển đổi số trong sản xuất, quản lý; 1-2 sản phẩm chủ lực hoặc sản phẩm OCOP của xã được xây dựng thương hiệu, nhãn hiệu.

Hiện nay, xã Phù Yên đã hoàn thành quy hoạch cụm công nghiệp, tạo cơ sở thu hút đầu tư, phát triển công nghiệp và tiểu thủ công nghiệp. Đồng thời, tiếp tục khảo sát tiềm năng phát triển du lịch tại cộng đồng, xây dựng các tuyến du lịch kết nối trong và ngoài xã, khuyến khích hộ kinh doanh tư nhân tham gia dịch vụ du lịch, thương mại; tạo điều kiện thuận lợi, khuyến khích nhân dân, HTX và doanh nghiệp tư nhân khai thác hiệu quả tiềm năng, lợi thế sẵn có... từng bước phát triển kinh tế đa lĩnh vực, góp phần phát triển nhanh, bền vững, phấn đấu đạt chuẩn nông thôn mới./.