Chiếc xe ô tô của chúng tôi chật vật vượt qua những điểm sạt lở trên tuyến tỉnh lộ 109 từ xã Mường La vào Ngọc Chiến. Sau nhiều ngày mưa lớn, đất đá từ taluy dương vẫn phủ kín mặt đường ở nhiều vị trí. Máy xúc khẩn trương san gạt từng khối đất đá để thông một làn xe cho các phương tiện lưu thông.

Càng vào trung tâm xã, càng thấy sự tàn phá của lũ, những vệt sạt lở kéo dài trên sườn núi, dòng suối đục ngầu cuốn theo đất đá và những thân gỗ lớn mắc kẹt dày đặc ven bờ. Tại các bản Kẻ, Lọng Cang và Đông Xuông, nhiều ngôi nhà chỉ còn lại nền móng hoặc những mái tôn bẹp dúm nằm giữa bùn đất. 

Tại các bản, hàng trăm cán bộ, chiến sĩ lực lượng công an, quân đội, dân quân và người dân đang khẩn trương dọn bùn đất, tháo dỡ những căn nhà bị sập ngổn ngang và di chuyển tài sản còn sót lại.

Đứng lặng trước khoảng đất từng là ngôi nhà của mình, ông Giàng A Di, bản Lọng Cang vẫn chưa hết bàng hoàng khi nhớ lại đêm lũ kinh hoàng. Khuôn mặt mệt mỏi, giọng run run, ông Di nhớ lại: Trời mưa rất to, khoảng 3 giờ sáng ngày 17/7, cả nhà đang ngủ thì bất ngờ đất đá từ trên núi đổ ập xuống. Tôi là người duy nhất không bị đất đá vùi lấp, nên đã kéo được vợ và đứa con nhỏ mới hơn một tuổi bị đất lấp hơn nửa người ra ngoài. Con trai lớn 17 tuổi bị vùi lấp trong nhà, được anh em bới đất đá tìm thấy, may mắn cứu sống kịp thời. Toàn bộ tài sản tích cóp nhiều năm như mất trắng, hiện gia đình tôi đang ở nhờ nhà người thân.

Cùng chung cảnh ngộ, gia đình ông Quàng Văn Việt, bản Đông Xuông cũng mất nhà sau trận lũ và đang ở tạm tại nhà văn hóa bản. Ông Việt nghẹn ngào: Đêm ấy mưa rất to, cả nhà không ai dám ngủ. Nghe tiếng đất nứt, đá lăn từ trên núi xuống, tôi biết nguy hiểm nên gọi vợ con chạy ngay ra ngoài. Chỉ ít phút sau, đất đá đã vùi kín căn nhà. Trước đây, gia đình tôi thuộc diện cận nghèo, cố gắng nhiều năm mới thoát nghèo vào năm 2016. Giờ nhà cửa không còn, ruộng nương cũng bị đất đá vùi lấp, cuộc sống trước mắt rất nhiều khó khăn.

Theo thống kê của UBND xã, mưa lớn đã gây lũ ống, lũ quét và sạt lở đất trên diện rộng, toàn xã có 49 ngôi nhà bị ảnh hưởng, trong đó 11 nhà bị đất đá vùi lấp, đổ sập hoàn toàn; 21 nhà phải di dời khẩn cấp do sạt lở taluy dương, taluy âm và 17 nhà nằm trong khu vực có nguy cơ sạt lở cao. 21 ha lúa, ngô, sắn bị cuốn trôi, bồi lấp; 22 lồng cá cùng hơn 10 tấn cá bị nước lũ cuốn trôi. Hệ thống giao thông, điện, nước sinh hoạt và kênh mương tại nhiều khu vực bị hư hỏng nghiêm trọng, riêng tỉnh lộ 109 có 59 vị trí bị sạt lở. Khoảng 30 ha rừng bị sạt trượt; Nhà máy thủy điện Nậm Khốt bị ngập, sạt lở vào toàn bộ nhà máy, trạm biến áp... Tổng thiệt hại ước tính hơn 100 tỷ đồng.

Ngay sau thiên tai, xã Ngọc Chiến đã triển khai phương châm “4 tại chỗ”, huy động hơn 200 người gồm công an, quân đội, dân quân tự vệ, lực lượng an ninh cơ sở và nhân dân tham gia sơ tán người dân, di dời tài sản và khắc phục các điểm sạt lở đến nơi ở an toàn; bố trí máy xúc dọn đất đá tuyến đường bị sạt lở. Đồng thời, xã thành lập 2 tổ công tác xuống động viên, thăm hỏi các hộ dân bị thiệt hại nặng.

Cùng nhân dân khắc phục hậu quả mưa lũ, Trung úy Lò Văn Thưởng, Trợ lý quân lực Ban Chỉ huy quân sự xã Ngọc Chiến, cho biết: Ngay sau khi nhận được thông tin, Ban chỉ huy quân sự xã tổ chức huy động lực lượng dân quân phối hợp với các lực lượng khác trên địa bàn, kịp thời sơ tán người dân; vận chuyển tài sản và hỗ trợ các hộ dân khác khắc phục hậu quả.

Cùng với lực lượng tại chỗ, Bộ CHQS tỉnh, Đội Chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ khu vực 2 (Công an tỉnh), Tiểu đoàn 2, Trung đoàn Cảnh sát cơ động số 2, Bộ Tư lệnh Cảnh sát cơ động, Bộ Công an cũng nhanh chóng có mặt hỗ trợ địa phương. Trong quá trình làm nhiệm vụ, Đội Chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ khu vực 2 kịp thời phối hợp tiếp cận, di chuyển 4 cháu nhỏ và 1 cụ già bị mắc kẹt do sạt lở đất ra khỏi khu vực nguy hiểm; đồng thời, huy động hơn 100 cán bộ, chiến sĩ giúp người dân dọn bùn đất, di dời nhà cửa và tài sản.

Thượng tá Đoàn Văn Kết, Tiểu đoàn trưởng Tiểu đoàn 2, Trung đoàn Cảnh sát cơ động số 2, Bộ Tư lệnh Cảnh sát cơ động, Bộ Công an, cho biết: Ngay khi nhận được lệnh, đơn vị đã khẩn trương huy động 50 cán bộ, chiến sĩ cơ động lên địa bàn. Với tinh thần cao nhất, cán bộ, chiến sĩ tập trung giúp bà con dọn dẹp nhà cửa, di chuyển tài sản đến nơi an toàn, sớm khắc phục hậu quả thiên tai để người dân từng bước trở lại cuộc sống bình thường. 

Ông Nguyễn Minh Tuân, Bí thư Đảng ủy xã Ngọc Chiến, cho biết: Địa phương đang tập trung rà soát các khu vực nguy hiểm, để di dời dân, khắc phục các điểm sạt lở, khôi phục giao thông, nước sinh hoạt và thống kê đầy đủ thiệt hại để đề xuất cấp trên hỗ trợ. Đồng thời, xã tiếp tục theo dõi chặt chẽ diễn biến thời tiết, tăng cường cảnh báo, chủ động các phương án ứng phó nhằm hạn chế thấp nhất thiệt hại nếu mưa lớn tiếp tục xảy ra.

Ngọc Chiến rất cần sự chung tay của cộng đồng trong đầu tư khôi phục hạ tầng, hỗ trợ người dân ổn định cuộc sống và tái thiết sản xuất sau thiên tai.