Đều đặn vào 19 giờ tối thứ bảy hằng tuần, trên các trục đường bản Nậm Dên, xã Chiềng Sơn, bà con tập trung nghe cán bộ Đồn Biên phòng Chiềng Sơn tuyên truyền pháp luật bằng tiếng dẫn tộc. Trên tuyến biên giới, nơi nhiều dân tộc cùng cư trú, nếu không biết tiếng của đồng bào, việc truyền tải chủ trương, chính sách phải qua “phiên dịch”, làm giảm tính trực tiếp và độ tin cậy. Vì vậy, việc sử dụng thành thạo tiếng dân tộc được coi là giải pháp then chốt để đổi mới phương thức dân vận, giúp cán bộ biên phòng xây dựng niềm tin vững chắc với đồng bào ngay từ những điều giản dị nhất.

Đồn Biên phòng Chiềng Sơn quản lý tuyến biên giới dài 11,192 km, với hơn 5.300 hộ dân, trong đó 50% là người Thái. Do rào cản ngôn ngữ và phong tục, việc tiếp cận địa bàn từng là thử thách với Trung úy Lê Văn Tường, Đội trưởng Đội Vận động quần chúng. Quyết tâm khắc phục khó khăn, anh Tường kiên trì tự học để nói thành thạo tiếng Thái, tiếng Mông và tìm hiểu nếp sống của bà con. Những lời thăm hỏi bằng tiếng bản địa đã giúp anh gần gũi, thân thiết hơn và thực sự trở thành “người con của bản” Nậm Dên.

Từ những câu chuyện thực tế ở cơ sở như của Trung úy Tường, Đảng ủy và Ban Chỉ huy Bộ đội Biên phòng tỉnh Sơn La đã quan tâm, mở các khóa đào tạo ngôn ngữ chuyên sâu cho cán bộ, chiến sĩ. Năm 2025, đơn vị tổ chức lớp dạy tiếng dân tộc Thái cho 40 cán bộ, chiến sĩ và tổ chức Hội thi tiếng dân tộc Thái vào tháng 3/2026. Qua đó, đã đánh giá kết quả tự rèn luyện, thúc đẩy phong trào học tiếng dân tộc trong toàn lực lượng. 

Trung tá Vừ Quyền Mua, Chính trị viên phó Đồn Biên phòng Chiềng Sơn, chia sẻ: Chúng tôi từng trăn trở vì nhiều cán bộ mới về chưa thạo tiếng đồng bào nên hiệu quả vận động nhân dân chưa cao. Nhưng sau khi học qua có các lớp học tiếng dân tộc chuyên sâu, anh em đã tiếp cận với bà con sâu sát hơn, thực hiện đúng phương châm “nghe dân nói, nói dân hiểu”. Khi rào cản ngôn ngữ được xóa bỏ, chúng tôi thực sự trở thành những người con của bản, được dân tin, dân yêu và sẵn sàng sẻ chia mọi điều.

Tại Đồn Biên phòng Cửa khẩu quốc tế Lóng Sập, việc thông thạo tiếng dân tộc cũng được quán triệt là nhiệm vụ chính trị then chốt. Với đặc thù địa bàn cửa khẩu có lưu lượng người qua lại đông đúc, tiềm ẩn nhiều vấn đề phức tạp về tội phạm xuyên biên giới, tiếng dân tộc đã trở thành một “vũ khí sắc bén” trong công tác dân vận và hoạt động nghiệp vụ.

Tính riêng trong quý I/2026, đơn vị đã tổ chức được hơn 20 buổi tuyên truyền chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước, thu hút hơn 1.500 lượt người tham gia. Bà Lừ Thị Thanh, người dân bản Phiêng Cài, chia sẻ: Trước đây nghe tuyên truyền bằng tiếng phổ thông, có nhiều chỗ chúng tôi không hiểu. Giờ đây, bộ đội đến tận nơi, nói bằng tiếng của dân tộc, nên chúng tôi nghe được nhiều hơn và hiểu đúng chủ trương của Đảng, pháp luật của Nhà nước, bà con sẽ bảo nhau cùng tuân thủ, không nghe theo lời kẻ xấu.

Thượng tá Trần Nam Hưng, Đồn trưởng Đồn Biên phòng Cửa khẩu quốc tế Lóng Sập, nhấn mạnh: Việc mỗi cán bộ, chiến sĩ hiểu và sử dụng thành thạo tiếng dân tộc sẽ tạo sự gần gũi, gắn bó và sự tin tưởng của nhân dân. Từ đó, bà con sẽ tự nguyện, chủ động sát cánh cùng bộ đội biên phòng trong nhiệm vụ giữ gìn từng tấc đất, cột mốc biên cương, cùng nhau xây dựng vùng biên giới bình yên và phát triển.

Từ hiệu quả thực tế, có thể khẳng định việc đào tạo tiếng dân tộc cho cán bộ Biên phòng là hướng đi đúng đắn và mang tính chiến lược. Đại tá Nguyễn Danh Tuệ, Phó Chỉ huy trưởng kiêm Tham mưu trưởng Ban Chỉ huy BĐBP tỉnh Sơn La, cho biết: Trong bối cảnh an ninh biên giới phức tạp, ngôn ngữ chính là công cụ đặc biệt để xây dựng thế trận lòng dân vững chắc. Thời gian tới, Bộ Chỉ huy tiếp tục nhân rộng các lớp đào tạo chuyên sâu, coi đây là tiêu chí quan trọng để đánh giá, bố trí cán bộ sát với đặc thù từng địa bàn, giúp mỗi chiến sĩ trở thành một tuyên truyền viên văn hóa thực thụ.

Với sự quan tâm sát sao của Đảng ủy, Ban Chỉ huy Bộ đội Biên phòng tỉnh và nỗ lực tự học của mỗi chiến sĩ, việc học và sử dụng thành thào tiếng dân tộc đang giúp nâng cao hiệu quả công tác biên phòng. Khi mỗi người lính đều có thể nói bằng tiếng lòng của đồng bào, tình quân dân nơi biên giới sẽ thêm gắn kết, tạo nên sức mạnh tổng hợp để bảo vệ vững chắc chủ quyền và xây dựng vùng biên cương Sơn La ngày càng giàu mạnh./.