Ông Nguyễn Văn Tâm, Phó Chủ tịch UBND huyện Mường La, cho biết: Qua rà soát các xã, thị trấn trên địa bàn huyện Mường La có tỷ lệ hộ gia đình nông thôn sử dụng nhà tiêu hợp vệ sinh còn thấp, tập trung ở các xã vùng cao, như: Chiềng Công, Chiềng Hoa, Chiềng Ân, Pi Toong, Chiềng Lao... Nguyên nhân do điều kiện kinh tế còn khó khăn, trình độ dân trí còn hạn chế và thói quen lạc hậu trong thực hiện vệ sinh môi trường. Trước thực trạng đó, năm 2022, UBND huyện đã ban hành kế hoạch làm nhà tiêu hợp vệ sinh tại các xã, thị trấn. Chỉ đạo các ban, ngành, đoàn thể, chính quyền xã, người có uy tín bám sát cơ sở, xuống từng bản, đến từng hộ gia đình, để tuyên truyền về vệ sinh môi trường, thay đổi nhận thức của nhân dân về giữ gìn vệ sinh môi trường khu dân cư, làm nhà tiêu hợp vệ sinh. 

Ngọc Chiến là xã tiên phong đi đầu trong phong trào làm nhà tiêu hợp vệ sinh, qua gần 2 năm triển khai đã làm được 287 nhà tiêu hợp vệ sinh. Ông Lò Văn Thoa, Phó Chủ tịch UBND xã, nói: Xây nhà tiêu hợp vệ sinh là một trong những nhiệm vụ mà xã Ngọc Chiến đặc biệt quan tâm, nhằm thay đổi nếp sống, thói quen lạc hậu của nhân dân từ bao đời. Đây là yếu tố quan trọng nâng cao chất lượng cuộc sống cho người dân, đồng thời, thực hiện tốt các nội dung trong tiêu chí xây dựng nông thôn mới. Xã đã phân công các tổ công tác “Ngày thứ 7 với dân” xuống bản tuyên truyền, họp dân để lấy ý kiến, được nhân dân hưởng ứng nhiệt tình, 100% hộ đều ký cam kết và tự bỏ kinh phí làm nhà tiêu hợp vệ sinh. Cán bộ bản phụ trách từng nhóm hộ, tùy theo điều kiện của gia đình, hướng dẫn các hộ gia đình làm nhà tiêu hợp vệ sinh đúng quy định. Đến nay, 98% hộ gia đình trên địa bàn xã đã làm nhà tiêu hợp vệ sinh, môi trường sống được cải thiện rõ rệt.

Vừa hoàn thành xong công trình vệ sinh của gia đình, ông Mùa A Khua, bản Giạng Phổng, xã Ngọc Chiến, phấn khởi: Trước đây, chúng tôi không ý thức được nguy cơ mắc bệnh dịch khi chưa có nhà tiêu hợp vệ sinh. Được tổ công tác của xã xuống tận nhà tuyên truyền, vận động, hướng dẫn làm nhà tiêu hợp vệ sinh, bà con trong bản đã hiểu được tầm quan trọng của nhà tiêu hợp vệ sinh với sức khỏe của chính mình và cộng đồng. 

Xã Chiềng Công có số hộ chưa có nhà tiêu hợp vệ sinh cao nhất trên địa bàn huyện với trên 940 hộ. Mặc dù còn nhiều khó khăn, tỉ lệ hộ nghèo còn cao, nhưng với sự vào cuộc quyết liệt và sự đồng lòng của nhân dân, từ năm 2022 đến nay, toàn xã đã làm được 154 nhà tiêu hợp vệ sinh. Đây là kết quả đáng ghi nhận, sự đổi thay trong nhận thức của nhân dân khi thực hiện nếp sống văn minh. Ông Mùa A Lụ, Chủ tịch UBND xã Chiềng Công, chia sẻ: Để thay đổi tư duy của nhân dân, các cán bộ, đảng viên trong xã, bản gương mẫu làm trước, rồi vận động, hướng dẫn người thân, anh, em họ hàng làm theo. Hiểu được thiếu nhà vệ sinh hoặc nhà vệ sinh không hợp vệ sinh tại các hộ gia đình là nguyên nhân chính gây ra các dịch bệnh đường tiêu hóa như tả, lỵ, thương hàn và nhiễm các loại giun, sán đường ruột… bà con nhất trí đồng tình thực hiện làm nhà tiêu hợp vệ sinh cho gia đình đảm bảo đúng tiêu chí quy định về môi trường. 

Còn tại bản Púng Quài, xã Chiềng San, mặc dù tỷ lệ hộ nghèo còn 89,3%, giao thông đi lại khó khăn, được sự hỗ trợ của Ban Tổ chức Huyện ủy Mường La, 57 hộ dân của bản vừa hoàn thành xong công trình nhà tiêu hợp vệ sinh với tổng kinh phí thực hiện gần 63 triệu đồng. Ông Lò Văn Hặc, Chủ tịch UBND xã Chiềng San, cho biết: Thực hiện kế hoạch làm nhà tiêu họp vệ sinh đã mang lại hiệu quả tích cực, bà con không chỉ được hướng dẫn làm nhà tiêu hợp vệ sinh, mà còn được hướng dẫn về việc rửa tay bằng xà phòng sau khi đi vệ sinh, sau khi lao động, trước khi ăn uống; đi vệ sinh đúng nơi quy định... hình thành nếp sống mới, xây dựng ý thức giữ gìn vệ sinh chung trong các bản. Cuộc sống của bà con nay đã có nhiều khởi sắc, thói quen, tập tục lạc hậu được đẩy lùi. Đến nay, toàn xã Chiềng San đã làm được 190 nhà tiêu hợp vệ sinh, chỉ còn 28 hộ chưa có nhà tiêu hợp vệ sinh, trong thời gian tới, xã tiếp tục vận động các hộ gia đình tiếp tục làm nhà tiêu hợp vệ sinh, phấn đấu 100% số hộ gia đình trên địa bàn có nhà tiêu hợp vệ sinh.

Với sự vào cuộc quyết liệt của cả hệ thống chính trị nỗ lực cải thiện vệ sinh môi trường nông thôn, đến nay, Mường La có 4 xã đạt tiêu chí môi trường, gồm: Ngọc Chiến, Mường Chùm, Mường Bú và Mường Trai. Trong thời gian tới, Mường La tiếp tục đẩy mạnh tuyên truyền, huy động mọi nguồn lực, tích cực vận động nhân dân làm nhà tiêu hợp vệ sinh. Qua đó, từng bước thay đổi thói quen, tập quán lạc hậu của nhân dân, thực hiện xây dựng nếp sống văn minh, giữ gìn môi trường sống xanh, sạch, đẹp, từ những việc làm nhỏ nhất.