Nâng cao vai trò của MTTQ và các tổ chức chính trị - xã hội

Đáp ứng yêu cầu thực tiễn nhiệm kỳ mới, ngày 21/3/2026, Ủy ban MTTQ tỉnh ban hành quyết định thành lập Hội đồng tư vấn về Kinh tế - Xã hội và Hội đồng tư vấn về Dân chủ - Pháp luật. Mỗi Hội đồng gồm 10 thành viên, với 1 Ban Chủ nhiệm, bảo đảm phân công rõ nhiệm vụ, huy động trí tuệ tập thể trong thực hiện nhiệm vụ giám sát và phản biện xã hội (GS&PBXH). Đồng thời, ban hành quy chế, kế hoạch hoạt động, tạo cơ sở pháp lý thống nhất, giúp các Hội đồng tư vấn phát huy tối đa vai trò tham mưu, tư vấn, chủ động góp ý và phản biện sâu sắc, góp phần nâng cao hiệu quả hoạt động của Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh.  

Bà Giàng Thị Hương, Phó Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam tỉnh, cho biết: Chương trình giám sát, phản biện xã hội của MTTQ và các tổ chức chính trị - xã hội trên địa bàn tỉnh được đưa vào chương trình công tác toàn khóa và hằng năm; quy chế phối hợp giữa cấp ủy, chính quyền với Ủy ban MTTQ và các tổ chức chính trị - xã hội được rà soát, bổ sung, điều chỉnh kịp thời, tạo hành lang pháp lý và cơ sở tổ chức thực hiện chặt chẽ.

Trong 9 tháng năm 2026, MTTQ tỉnh phát huy sự kết nối chặt chẽ với các cơ quan Đảng, chính quyền và các tổ chức thành viên; triển khai hiệu quả “Tháng nghe dân nói”, tạo không gian dân chủ trực tiếp, nắm bắt kịp thời tâm tư, nguyện vọng của nhân dân để phản ánh với chính quyền. MTTQ các xã, phường chủ động ban hành kế hoạch sát thực tế, hướng dẫn các bản, tổ dân phố thực hiện tốt tuyên truyền, hòa giải, xây dựng hương ước, quy ước; phát huy vai trò giám sát của Ban Thanh tra nhân dân và Ban Giám sát đầu tư của cộng đồng.

Chia sẻ về hoạt động của địa phương, ông Nguyễn Đức Vần, Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam xã Mường La cho biết: Thời gian qua, Mặt trận Tổ quốc xã đã bám sát thực tế để triển khai nhiều việc làm thiết thực. Nổi bật là việc góp phần tổ chức thành công cuộc bầu cử Đại biểu Quốc hội khóa XVI và HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026-2031; đồng thời, hoàn thành sáp nhập từ 54 bản, tiểu khu xuống còn 37 bản, tiểu khu. Bên cạnh đó, từ đầu năm đến nay, Mặt trận Tổ quốc xã tích cực chăm lo cho hộ nghèo, gia đình chính sách; kịp thời hỗ trợ, giúp đỡ các gia đình bị ảnh hưởng bởi đợt bão lũ lịch sử hồi tháng 7 vừa qua để bà con sớm ổn định cuộc sống.

Đóng góp thiết thực vì sự phát triển chung của tỉnh

Trên cơ sở phân công rõ nhiệm vụ, phát huy vai trò, trách nhiệm của từng thành viên, hoạt động GS&PBXH triển khai linh hoạt và toàn diện, góp phần thực hiện hiệu quả nhiều nhiệm vụ trong năm. Trọng tâm là thực hiện kiểm tra, giám sát cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026-2031. Nhiều đợt giám sát chuyên đề cũng được triển khai hiệu quả, riêng cấp xã đã tổ chức 54 cuộc, tham gia 158 đoàn giám sát liên ngành, tập trung vào các lĩnh vực người dân quan tâm, như quản lý đất đai, tài nguyên môi trường, thực hiện chính sách an sinh xã hội, công khai thủ tục hành chính, trách nhiệm nêu gương và đạo đức công vụ của cán bộ, đảng viên, nhất là người đứng đầu.

Toàn tỉnh đang duy trì 75 Ban Thanh tra nhân dân với 1.785 thành viên; 143 Ban Giám sát đầu tư của cộng đồng, 638 thành viên. 9 tháng qua, các ban thực hiện 46 cuộc giám sát về thực hiện quy chế dân chủ, chính sách an sinh và giải quyết kiến nghị nhân dân; thực hiện 99 cuộc giám sát đối với các công trình, dự án hạ tầng. MTTQ và các tổ chức chính trị - xã hội các cấp chủ trì 21 cuộc phản biện đối với các dự thảo văn bản của cấp ủy, chính quyền; tham gia góp ý hơn 410 dự thảo văn bản.

Là nơi tập hợp đội ngũ các trí thức, nhà khoa học tâm huyết, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật tỉnh khẳng định vai trò trụ cột trong tham vấn, tư vấn, phản biện khoa học. Bà Phạm Thị Hà, Chủ tịch Liên hiệp hội thông tin: Đơn vị đã tư vấn, phản biện 90 nội dung lớn, trực tiếp đóng góp vào Văn kiện Đại hội Đảng bộ tỉnh và nhiều dự án luật quan trọng. Ngoài ra, hàng chục hội thảo và hơn 100 bài nghiên cứu khoa học của Hội đã tập trung giải quyết các vấn đề thực tiễn của địa phương, đặc biệt là các chính sách phát triển cây ăn quả, cây cà phê và quản lý đội ngũ trí thức.

Phát huy vai trò, trách nhiệm của từng tổ chức thành viên, công tác GS&PBXH đang triển khai theo hướng đồng bộ, có trọng tâm, đúng chủ trương; tập trung bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của nhân dân, góp phần nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước; nắm bắt, tổng hợp kịp thời dư luận xã hội từ cơ sở, tăng cường mối quan hệ giữa Đảng với nhân dân.

Tuy nhiên, trên thực tế, tỉnh ta còn thiếu đội ngũ chuyên gia và kinh nghiệm chuyên môn ở các lĩnh vực phức tạp như đất đai, tài nguyên, môi trường, nên ảnh hưởng phần nào đến việc nghiên cứu chuyên sâu của một số văn bản phản biện theo yêu cầu.  

Bà Giàng Thị Hương, Phó Chủ tịch Ủy ban MTTQVN tỉnh, cho biết thêm: Thời gian tới, MTTQ tỉnh tập trung các giải pháp đổi mới công tác phản biện, huy động đội ngũ chuyên gia, tổ chức thành viên để phản biện các lĩnh vực chuyên sâu. Chủ động nắm chắc tình hình, kịp thời phản ánh nguyện vọng chính đáng và phối hợp giải quyết dứt điểm các vấn đề phát sinh ngay từ cơ sở. Đồng thời, tăng cường theo dõi, đôn đốc việc tiếp thu, giải quyết các kiến nghị sau giám sát và ý kiến của cử tri, đảm bảo giám sát đi đến kết quả cuối cùng.

Bài bản, linh hoạt cùng sự vào cuộc trách nhiệm của cả hệ thống MTTQ, tổ chức chính trị - xã hội và đội ngũ trí thức, chất lượng GS&PBXH tại Sơn La ngày càng nâng cao, trở thành nhân tố quan trọng củng cố khối đại đoàn kết toàn dân, xây dựng chính quyền vững mạnh, vì nhân dân phục vụ và đóng góp thiết thực vào sự phát triển bền vững của địa phương./.